|
 |
|
|
Ünlü baba bizden, kutlaması onlardan
Buyur ola felsefenin, bilimin, matematiğin, geometrinin, tarihin, coğrafyanın, tıbbın, edebiyatın, şehirciliğin beşiği Anadolu testusuna bu hafta
Testus Kapalıkutuyus
Bu kez Noel Baba'yı sadece araç diye sunuyorum. Noel Baba gerçekten var mı? Amerikalıların Santa Claus'u, Fransızların Père Noël'i gerçek mi yoksa düşsel bir yaratık mı? Bu testusun konusu bu değil. Artık herkes biliyor bizdeki adıyla Aya Nikola'nın MÖ 245 yılında sıcacık bir Antalya koyu olan Patara'da doğmuş olduğunu. Daha sonra yine Antalya'da Myra'da (bugünkü adı Demre) piskopos olduğunu... MS 1087 yılında Myra'daki mezarının soyulduğunu ve kemiklerinin İtalya'nın Bari kentine kaçırıldığını... 19'uncu yüzyılda nedendir bilinmez, hazret, düşsel bir yaratık haline getirilmiş. Sıcak Akdenizli Nikola, Kuzey Kutbu'ndan bir yerden rengeyikleriyle uçarak çıkıp gelen ve bacalardan inerek çocukları sevindiren bir efsanevi ihtiyara dönüşmüş. Ve Amerikalıların ellerinde ticari bir simge haline getirilerek akıl almaz büyüklükte bir oyuncak endüstrisi yaratılmış. Düşsel olanı bu denli para getirirken gerçeği onların elinde olsa neler kazandırırdı acep? Noel Baba'nın doğduğu yer de mezarı da Türkiye'de. Ve bu fırsat hiç değerlendirilmemiş ama hiç! Sahip çıkmış olsaydık Noel Baba'ya tüm dünyadan insanlar doldurmaz mıydı ülkemizi Noellerde? Bunun nedenini kestiremeyecek ne var? Türkiye'nin tümü bir "kapalı çarşı". Kapalı Çarşı, Orhan Veli Kanık'ın şiirinde nasıl "kapalı kutu" idiyse Türkiye'nin tümü bir kapalı kutu... Bu testus AB zirve kararının ilanından üç gün önce yazıldı. Bence Avrupalılar fırsatı kaçırmamalılar... Nasıl Fatih, İstanbul'u alınca, kaçırılan eserlerden yararlanarak Avrupa'da Rönesans başlatılmıştı... AB'ye katılınca Türkiye'nin kapalı kutusu aralanabilir. Bir bakmışsınız ki ataları zannettikleri belki de bizim atalarımızmış!
O zaman Başkan Chirac ve diğerleri... Aşağıda birkaçını sunduğum zenginliklerden hareketle yeni bir Rönesans daha yaşayabilirler belki... Buyur ola felsefenin, bilimin, matematiğin, geometrinin, tarihin, coğrafyanın, tıbbın, edebiyatın, fablların, mimarlığın, şehirciliğin beşiği Anadolu testusuna bu kez de...
1- Batı felsefe ve biliminin anası bugün Aydın ilinin Söke ilçesine bağlı eski İyonya kenti olan Miletos'tur (Milet). Bu kentin adı Hititçede Milavandas'tan geliyor. Bugün Yunanca diye kabul ettirilmiş pek çok sözcüğün aslında Hititlerden geldiği bizzat Batılı arkeolog ve antropologlar tarafından ortaya çıkarılmadı mı? Örneğin, son arkeolojik bulgulara göre Homeros'un İlios diye de sözünü ettiği Troia, Hititlere ait Wilusa adında bir sancak kentiymiş. Peki, Miletos ana ise, bilimin ve bilimsel metodun babası Miletoslu filozof kimdi?
a. Eflatun
b. Mor
c. Thales
d. Euclid (Öklid)
2- "Ekmek Teknesi" adlı televizyon dizisinde Hasan Kaçan'ın Herodot Cevdet tipiyle karikatürize ettiği ve bütün uydurukçuluğuna rağmen tarihin babası diye adlandırılan Herodotus Türkiye'nin neresindendi?
a. Bodrum (Muğla)
b. Yerköy (Yozgat)
c. Ortaköy (İstanbul)
d. Alaçatı (İzmir)
3- Mimar Miletli İsidorus deyince akla hemen mimar Trallesli (o da Aydın'da) Anthemius gelir. Bu iki Aydınlı usta, nedense hep Batı mimarlığına temel sayılmış hangi büyük eseri burada gerçekleştirdiler?
a. İstanbul'daki su kemerlerini
b. Aya Sofya Kilisesi
c. Aya İrini Kilisesi
d. Efes'te Meryem Ana Kilisesi
4- Bilin bakalım şiirin ve edebiyatın babası Homeros nereliydi?
a. Oflu
b. Bigalı
c. İzmirli
d. Mardinli
5- Troia efsanesinin hangi kahramanı Troia'dan yani Çanakkale'nin Hisarcık ilçesindendi?
a. Paris
b. Akhilleus
c. Agamemnon
d. Güzel Helen
6 -Tıbbın babası Galen'in doktorlar için temel bilgi ve yöntemleri oluşturduğu yer İzmir'in Bergama'sı idi. İddiaya göre oradaki Asklepion adlı dünyanın ilk tıp merkezinin giriş kapısında ne yazıyordu?
a. Kürtaj serbesttir
b. Her türlü sağlık hizmeti bedavadır
c. Buraya ölüm giremez
d. Hepsi veya hiçbiri
7 -Büyük İskender'in "İskender olmasaydım ..... olurdum" dediği kinik felsefenin Sinoplu babası kimdi?
a. Diogenes (Diyojen)
b. Homojen
c. Socrates (Sokrat)
d. Aristoteles (Aristo)
8- Şehirciliğin babasını merak etmiş miydiniz? Miletos'un yeniden kurucusunu Aristoteles'ten dinleyelim. "Europhon'un oğlu ..... Miletosluydu. En iyi devlet üstüne ilk konuşan odur. Şehirleri semtlere ayırmayı o bulmuş ve Piraieus'un (Pire) sokak planını o yapmıştır." Şehirciliğin temel ilkelerini Miletos'ta koymuş olan bu devlet adamı kimdi?
a. Hipokratos
b. Hipodamos
c. Hipopotamos
d. Hipokondriyakos
9- Peki, coğrafyanın babası sayılan ve Roma devrinde yaşamış olan Strabo nereliydi? Hep Batı Anadolu'dan olmayacak ya!
a. Çorum
b. Amasya
c. Kayseri
d. Trabzon
10- Hayvanları şahıslaştıran masallarının kaynağı olan Frigyalı biri var. Herkes onu Yunanlı sanır. Zenginlik timsali Lidya Kralı Krezüs'ün nedimiydi. Tilki ile karga masalını kim unutabilir? Kütahyalı olduğu söyleniyor. Kim?
a. Aisopos (Ezop)
b. Andersen
c. La Fontaine
d. Selma Lagerlöf
11- Artemis Tapınağı ya da Diana Mabedi dünyanın yedi harikasından biri. MÖ 560'da yaptırılan tapınak insan marifeti bir afet yüzünden yok olmuştu. MS 262'deki Got istilasında mahvoldu. Tapınağın çok memeli Artemis heykeli gene İngilizler tarafından 1870'te bulundu, araklandı ve British Museum'a götürüldü. Artemis tapınağı neredeydi, bilebilecek misiniz?
a. Asterix'in memleketi Galatya'da
b. Sardes'te
c. Datça'da
d. Efes'te
Yanıtlar: 1) c, 2) a, 3) b, 4) c, 5) d, 6) c, 7) a, 8) b, 9) b, 10) a, 11) d.
Yazara e-mail
|
|
|

|