|
 |
|
|
2005 yılında büyüme düşecek
2004 yılı büyüme bakımından parlak bir yıldı. Hem yatırımlar arttı, hem de iç tüketim. İhracattaki birkaç yıldır süregelen canlılık da devam etti. Üst üste herşey iyiye gidince büyüme de patladı. Fakat yılın ikinci yarısında bu tempo düştü.
2004 yılında olasılıkla yüzde 9 civarında bir büyüme oluşacak. Bu büyüme performansı hükümetin yüzde 5'lik öngörüsünün neredeyse iki katı. Hükümet, geçen yılın olağanüstü performansına rağmen, bu yıl yüzde 5'lik bir tahmin koydu. Demek ki, hükümet de bu performansın sürdürülemeyeceği kanısında.
Nedenlerine gelince. 2005 yılında da tarımın daha iyi gideceği yönde ciddi bir beklenti pek yok. Sanayi ise 2004 yılında olduğu gibi 2005 yılında da parite desteğindeki ihracatla kör topal büyüyebilir. Ancak yatırımlardaki aşırı canlılığın bu yıl sürmesi kesinlikle beklenmemeli. Çünkü birkaç yıldır ertelenen yatırım gereksinimi büyük ölçüde tamamlandı. İç tüketimde, özellikle dayanıklı tüketim mallarında talebin normalleştiği zaten verilerden gözleniyor. Yani aşırı iyimser olmaktan artık çıkmalıyız.
Konuya izlenen politikalar açısından da bakılabilir. 2005 yılında maliye politikasındaki sıkı disiplinin süreceği belli. Üstelik toplam vergilerde reel olarak ciddi artışlar öngörülüyor. Yani yine kısıtlı bir iç talep olacak. Merkez Bankası'nın (MB) izleyeceği likidite politikası da oldukça sıkı olacak.
Aşağıda MB'nın likiditeyi doğrudan kontrol ettiği açık piyasa işlemleri görülüyor. Grafikteki alt bölgeler MB'nın piyasaya para verdiği durumu, üst bölgelerse para aldığını gösteriyor. Dikkat edilirse, 2000 yılı boyunca piyasaya hemen hep aynı miktar para veren MB, kasım 2000 krizinde piyasaya bir miktar daha fazla (yetersiz de olsa) likidite vermiş. Ancak daha sonra toparlanan para piyasaları şubat kriziyle beraber kelimenin tam anlamıyla çökmüş. MB'nın piyasaya verdiği likidite de (kasıma göre 2 kat olmasına rağmen) kızgın ateşe sanki su serpmiş.
Bu krizden sonra, MB artık piyasadan sürekli likidite çeken banka konumuna girdi. Bu giderek arttı ve 2002 yılında piyasadan 10-12 katrilyon civarında para toplamaya başladı. İnişli çıkışlı bir performansa rağmen, 2003 yılında da bu sürdü. Ancak 2004 yılında bu yapı değişti. Yılbaşında piyasadan 9 katrilyon toplayan MB, (10 gün önce 1,2 katrilyon) şimdi 3,5 katrilyon topluyor.
MB'nın geçenlerde 2005 yılına ilişkin izleyeceği politika raporunda da olası likidite sıkışıklına karşı tasarlanan politikalar açıklanıyor.
Para tabanı artışı, Hazine'nin Merkez Bankasına olan borç ödemeleri, n Hazine'nin MB nezdinde tuttuğu hesaplardaki artışlar, Hazine'nin TL borçlanarak net döviz borç ödemeleri, MB'nın döviz alım ihaleleriyle piyasaya ödediği TL, ve MB'nın zorunlu karşılıklara yapacağı faiz ödemelerinin likidite sıkışıklığını önleyeceği savunuluyor.
Kısacası, 2005 yılında bir de likidite sıkışıklığı bekleniyor. Bu durumda büyümenin yüzde 5 olması bile sevindirici.
hgunes@milliyet.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Tesettür, Suriye, Türkiye
BERLİN'DE Türk ve Alman modacılar bir "tesett... | |  | Melih AŞIK | | Avrupa gülecektir
Tayyip Erdoğan - Abdullah Gül ikilisinin, 17 ... | |  | Fikret BİLA | | AB'ye nota
Dışişleri Bakanlığı, 17 Aralık kararlarıyla i... | |  | Hasan CEMAL | | 'Kürtler ne istiyor?'
Gecikmiş bir yazı daha, bazen oluyor. "Kürtle... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Erim/Derviş
Kemal Derviş, "AB başmüzakerecisi" atanırsa, ... | |  | Can DÜNDAR | | Sarıkamış: Yeni bir dönüm noktası
19 Aralık 1914 gecesi Enver Paşa Köprüköy'dek... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Eğitimde bir yılın değerlendirmesi (1)
Eğitimde yoğun bir yıl geride kaldı. Belki de... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | 2005 yılında büyüme düşecek
2004 yılı büyüme bakımından parlak bir yıldı.... | |  | Sami KOHEN | | Doğaya "dur" denemez, ama...
TV ekranlarına yansıyan dehşet verici görüntü... | |  | Mehmet Y. YILMAZ | | Diyarbakır'ın 'cazibesi'ni söndürebiliriz
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, geçenlerde yap... | |  | Derya SAZAK | | Güney Asya kıyameti
Deprem ve tsunami Güney Asya'yı vurdu. Okyanu... | |  | Meral TAMER | | Sanki biri Okyanus'un tıpasını çıkartmıştı...
Endonezya'da 1000 km'lik bir fay hattının, te... | |  | Güngör URAS | | Borcu borçla ödeyebiliyoruz
Hazine, 2004 yılında (nakit ve nakit dışı bor... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Avrupa ile kültür farkımız büyük mü?
Avrupa'da yayınlanan her makale, her TV progr... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
