|
 |
|
|
2004 şahane, 2005 muhteşem
Geçen hafta perşembe günü yayımlanan Posta gazetesinin ekonomi sayfasında işadamlarımızın ve işkadınlarımızın ekonominin durumuna ilişkin değerlendirmeleri veriliyordu. İşadamlarımız ve işkadınlarımız 2004 yılından memnun, 2005 yılından umutlu olduklarını açıkladıklarından haber, "2004 yılı şahane, 2005 muhteşem" başlığıyla gazede yer almıştı.
İşadamlarımızın ve işkadınlarımızın "2005 yılının muhteşem olacağı" konusundaki beyanları "bir bekleyişi, bir umudu" yansıtır. Ama "2004 yılının şahane olduğu konusundaki açıklamaları" gerçeğin ifadesidir. Çünkü genelde işadamlarımız ve işkadınlarımız "ağlamaya alışıktır". Nazar değer, göze batar endişesiyle işler iyi olsa bile, "iyilikten söz etmeye çekinir".
O halde ne oldu da böyle oldu? 2004 yılı işadamlarımız ve işkadınlarımız için "nasıl oldu da şahane oldu?"
2004 yılını iyi geçirmeyenlere, "şahane yılın" nimetlerinden yararlanamadıkları için, "yılın iyi geçmediğini düşünenlere" neyin ne olduğunu arz edeyim:
(1) Türkiye'de imalat sanayii büyük ölçüde ithalata bağlıdır. Yatırım malı (makine ve teçhizat) için de, üretilen malın içindeki girdi için de ithalat yapılır. Bu yıl döviz ucuz satıldığı için girdi maliyetleri ucuzladı.
Buna karşılık iç piyasada satılan malın fiyatı ucuzlamadı. Hatta enflasyon ölçüsünde arttı. Bu nedenle maliyet ve satış fiyatı arasındaki fark imalat sanayii lehine büyüdü.
(2) Türk sanayici "geleneksel olarak" iki konuda şikayetçidir: (a) İşçi ücretleri. (b) Finansman maliyeti (faizlerin yüksekliği).
(a) 2004 yılında mavi yakalıların da beyaz yakalıların da ücretleri artmadı. Ücret artışları enflasyon oranını geçmedi. Buna karşılık işçinin verimliliği arttı. Aynı sayıda işçiyle daha çok ürün elde edildi. Bunun da maliyete olumlu etkisi oldu.
(b) Sanayici, dövizle borçlanmayı öğrendi. Finansman yükü Türk lirasından dövize kaydı. Büyük sanayiciler libor artı 1-2 gibi faiz oranıyla (dünyadaki ortalama faiz oranı olan yüzde 5-6 faizin üzerine 1-2 puan eklemeyle) yatırım ve üretimi finanse etti. Büyük rakamlara ulaşan satıcı kredisi kullanıldı.
Yılbaşından bu yana döviz fiyatının artmaması ve hatta ucuzlaması da döviz borcunun Türk lirası karşılığının küçülmesine yol açtı.
İşçilik ve finansman yükünün azalmasının maliyetteki olumlu etkisi fiyatlara yansıyacak yerde müteşebbisin karlılığını artırdı.
Bu olumlu gelişmeler büyük sanayi kuruluşlarından, büyük sermaye gruplarından aşağıya, belli bir çevreye de yayıldı. Bu "belli çevre", büyük sermaye gruplarıyla, büyük sanayi kuruluşlarıyla iş yapan yan sanayii ve yan hizmet grupları oldu.
Bu gelişmeler kötü mü? Hayır... İyi... Ekonomi böyle büyüyecek... İş çevreleri kazanacak, hayatlarından memnun olacak, geleceğe ümitle bakacak ki, daha çok yatırım, daha çok üretim yapsınlar. Daha çok insana iş imkanı sağlasınlar...
Şimdi siz bana sual eyleyeceksiniz... "İyi de, senin Ayşe Hanım teyzen, Ali Rıza Bey amcan, İşçi Memed kardeşin de, "2004 yılı şahane, 2005 yılı muhteşem diyor mu?" diyeceksiniz... Yılın son günü "Bostancı - Kadıköy dolmuş ücretinin 900 bin liradan 1 milyon 250 bin liraya çıktığını hazırlatacaksınız..." Ben de cevaplayacağım... "Bırakınız da, yılın ilk gününde hayatından memnun olanlardan söz edeyim..." diyeceğim...
Yeni yıl kutlu, mutlu, umutlu olsun...
guras@milliyet.com.tr
|
|
|


 | Taha AKYOL | | Yeni yıl, Yeni TL MUM, kandil, nur, ışık, aydınlık... Bu kelime... | |  | Çetin ALTAN | | Geçmişteki kaç "yılbaşı"nı hatırlayabiliyoruz ki?.. 2005'in ilk günü... Yeni bir yıl daha başlıyo... | |  | Melih AŞIK | | Okurla hasbıhal Sevgili okur, kısa ömrümüzden çok değerli bir... | |  | Fikret BİLA | | Duygu ve zaman İnsanı insan yapan özelliklerden biridir duyg... | |  | Hasan CEMAL | | Yılın ilk günü! İnce bir hüzün akıyor! Herhangi bir günden fa... | |  | Can DÜNDAR | | Hercai leyleğin sırtında... Kendimi ıslah ettiğim yıl oldu 2004... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Bugünün dünden ne farkı var? Yeni yılda iyi temennilerde bulunmak âdettend... | |  | Sami KOHEN | | Bilin bakalım 2005'te ne olacak? GELİN, gelenek haline getirdiğimiz "yılbaşı t... | |  | Mehmet Y. YILMAZ | | Ve Tanrı kadını yarattı! Yeni yıla nasıl girilirse, bütün yılın öyle g... | |  | Derya SAZAK | | İyi bir yaşam 2005'e yeni umutlarla giriyoruz. Daha iyi bir... | |  | Meral TAMER | | 2005'in ilk mektubunu kendinize yazın 2005'in bu ilk gününde sizlere çok klasik bir... | |  | Tamer HEPER | | Yeni yıl, yeni umut Her yılbaşı şu olayı hatırlarım. Daha önce de... | |  | Yaman TÖRÜNER | | İyi bir yıl geçirdik 2004 yılı beklediğimizden iyi oldu. Bazı okur... | |  | Güngör URAS | | 2004 şahane, 2005 muhteşem Geçen hafta perşembe günü yayımlanan Posta ga... | |  |  | M. Ali BİRAND | | 2005 daha da güzel bir yıl olacak... Güzel bir yıla girdik. | |
|
|