|
 |
|
|
Ekonomide nabzı nasıl tutmalı
Türkiye ekonomisi 2004 yılında oldukça başarılı bir performans gösterdi. Yılın ilk yarısında adeta uçtuktan sonra üçüncü çeyrekte hissedilir bir yavaşlama yaşayan ekonominin son çeyrekte yeniden bir miktar hız kazandığı anlaşılıyor ve 2004'ü % 8'in üzerinde bir büyüme hızıyla kapatacağı tahmin ediliyor. 2005 yılındaki büyümenin % 5'lik hedefi aşabileceğini düşünenler de hayli fazla. Ancak bu iyimser tahminleri yapanların bile gözardı edemediği bir riski de var bu tablonun. Türkiye'deki büyümenin, 2004'de iyi büyüme performansı gösteren diğer "Yükselen Pazar" ekonomilerinin çoğundan farkı, bu süreçte dış açığın (cari işlemler açığının) da hızla büyümesi. Dış açığın bir noktadan sonra sorun yaratabileceği de biliniyor. Bu nedenle önümüzdeki dönemde yakından izlenmesi gereken göstergelerin başlıcaları şunlar:
İç talepteki gelişmelerFiyatlardaki gelişmelerİthalat ve ihracattaki artış oranlarıSanayide ve özellikle ihracata yönelik sektörlerde ücretlerin, verimliliğin ve kârlılığın gelişimiYapılan yatırımların verimliliğe etkisiTürkiye'ye kısa vadeli sermaye girişlerinin seyriDoğrudan yabancı sermaye yatırımlarının seyriTürkiye'de yerleşik tasarruf sahiplerinin dövizden TL'ye geçme eğilimiDöviz kurlarındaki gelişmeler.
Tüm bu göstergeleri yakından izlemek ve aralarındaki ilişkileri doğru kurarak sorun yaratabilecek gelişmeleri önceden belirlemek gerekiyor. Önemli olan dış açığı, bu açığı finanse edenlerin "tehlikeli" sayacağı noktaya kadar tırmandırmamak. Bunu başarmak için de analizi doğru yapmak şart.
Dünya spor takviminde İstanbul yılı
Futbolda Şampiyonlar Ligi ve Formula 1 otomobil yarışları dünyada en çok izlenen spor olayları arasında. 2005 yılı Şampiyonlar Ligi finali 25 Mayıs'ta İstanbul'da oynanacak. 21 Ağustos'ta ise Formula 1 Grand Prix dizisinin bir ayağı da ilk kez Türkiye'de, İstanbul'da (Kurtköy) yapılacak. Dünyada seçkin ve yaygın bir izleyici kitlesi tarafından izlenen sportif olayların 2005 takviminde kayda değer tarihler şunlar:
17-30 Ocak: Avustralya açık tenis turnuvası - Melbourne25-30 Ocak: Avrupa Artistik Patinaj Şampiyonası - Torino6 Şubat: ABD futbolu NFL finali (Super Bowl) - Florida22-23 Şubat: Şampiyonlar Ligi eleme turu (1.ayak)4-6 Mart: Avrupa salon atletizm şampiyonası - Madrid6 Mart: Formula 1 sezonunun 1. yarışı - Avustralya G.P'si. (Diğer ayaklar 3 Nisan, 24 Nisan, 8 Mayıs, 22 Mayıs, 29 Mayıs, 12 Haziran, 19 Haziran, 3 Temmuz, 10 Temmuz, 24 Temmuz, 31 Temmuz, 21 Ağustos (Türkiye), 4 Eylül, 11 Eylül, 25 Eylül, 9 Ekim, 16 Ekim tarihlerinde yapılacak)8-9 Mart: Şampiyonlar Ligi eleme turu (2.ayak)14-20 Mart: Dünya Artistik Patinaj Şampiyonası - Moskova5-6 Nisan: Şampiyonlar Ligi çeyrek finalleri (1. ayak)12-13 Nisan: Şampiyonlar Ligi çeyrek finalleri (2. ayak)26-27 Nisan: Şampiyonlar Ligi yarı finalleri (1. ayak)3-4 Mayıs: Şampiyonlar Ligi yarı finalleri (2. ayak)18 Mayıs: UEFA Kupası finali - Lizbon21 Mayıs: İngiltere Kral Kupası (FA Cup) finali - Cardiff23 Mayıs-5 Haziran: Fransa açık tenis turnuvası - Paris25 Mayıs: Şampiyonlar Ligi finali - İstanbul20 Haziran: Wimbledon açık tenis turnuvası - Londra3 Temmuz-1 Temmuz: Atletizm Altın Lig Paris ayağı (diğer ayaklar 8 Temmuz, 19 Ağustos, 26 Ağustos, 4 Eylül'de)3-24 Temmuz: Fransa bisiklet turu6-14 Ağustos: Dünya Atletizm Şampiyonası - Helsinki21 Ağustos: Formula 1 Türkiye G.P'si - İstanbul / Kurtköy29 Temmuz-11 Eylül: ABD açık tenis turnuvası - New York2-11 Eylül: Avrupa Kadınlar Basketbol Şampiyonası - Türkiye9-10 Eylül: Atletizm Dünya Finali - Monaco16-25 Eylül: Avrupa Erkekler Basketbol Şampiyonası - Sırbistan21 Kasım: Dünya Artistik Jimnastik Şampiyonası - Melbourne2-4 Aralık: Tenis Davis Kupası finalleri9 Aralık: 2006 Dünya Kupası kura çekimi11-18 Aralık: FİFA Klüpler arası Dünya Şampiyonası - Japonya
Kaynak: The Guardian ve I. Herald Tribune
2005'te dünyanın gündemine neler düşebilir?
Geçen yılın son günlerine damgasını vuran Asya'daki korkunç deprem ve tsunami faciası ister istemez "2005'de neler gelecek dünyanın başına?" sorusunu getiriyor akla. Doğal felaketlerin dışında, 2005'de dünyanın gündemine neler gelebilir diye sorduğumuzda ise benim aklıma ilk gelenler şunlar:
Irak'ta yeni kargaşa: Irak'ta seçimler yapılabilirse Şiilerin iktidara gelmesi kesin gibi. Sessizce o günü bekleyen Şii lider Ayetullah Sistani'nin ne yapacağı ve Irak'ta bundan sonra nasıl bir kargaşanın yaşanacağı 2005'in önemli gündem maddelerinden birini oluşturacak.Bush'un yeni yüzü: Başkanlığının ilk döneminde neredeyse bütün dünyayı Amerika düşmanı haline getirmesini başaran Başkan Bush'un 2. dönemde nasıl bir tavır izleyeceğinin ilk somut işaretleri şubat ayında Avrupa'ya yapacağı gezide ortaya çıkabilir.Doların kaderi: Kimi ekonomistlere göre 2005 yılında yeniden değer yitirmesi beklenen ABD dolarının nasıl bir grafik çizeceği yılboyu gündemde kalacak bir konu olacak.Çin'in kur rejimi: Çin ekonomisinin izleyeceği çizgi ve Çin'in daha esnek bir kur rejimine geçme yolunda takınacağı tavır 2005 yılında gündemde kalacak konular arasında yer alacak.Petrolün ateşi: Ortadoğu'daki ve dünya ekonomisindeki gelişmelere bağlı olarak petrol fiyatlarının nasıl seyredeceği 2005'de de gündem oluşturacak.AB'nin Anayasası: Avrupa Birliği'nin yeni anayasası üye ülkelerden bazılarında referanduma sunulacak. Tek bir ülkede "hayır" sonucunun alınması bile AB'nin geleceği konusunda ciddi kaygıları ve yeni arayışları gündeme getirebilecek.
oulagay@milliyet.com.tr
|
|
|

|