|
 |
|
|
Cari açık revizyon dinlemiyor...
2004 yılının 11 aylık cari açığı 12.7 milyar dolar oldu. Ekonomistler, iki kez revize edilerek 14.6 milyar dolara çıkarılan hedefin de aşılacağı görüşünde
TARIK YILMAZ
Kasım 2004 cari açık rakamının beklentilerin üzerinde gelmesi, hedefin tutturulup tutturulamayacağı ve açığın finansmanı ile ilgili tartışmaları yeniden gündeme getirdi. Merkez Bankası'nın açıkladığı ödemeler bilançosu verilerine göre, cari açık kasımda 2 milyar 29 milyon dolar oldu. Bu rakamın beklentilerin üzerinde çıkmasında dış ticaret açığı ile turizm gelirlerindeki keskin düşüş etkili oldu.
Kasım ayı rakamı ile birlikte 2004'te ilk 11 aylık cari açık 12.7 milyar dolara ulaştı. (Aralık 2003 - Kasım 2004 arasındaki son 12 aylık dönem için de 15.7 milyar dolar oldu.) Böylece, hükümetin yıl sonu için 14.6 milyar dolar olarak tahmin ettiği cari açık hedefinin tutturulması da tartışmalı hale geldi. Uzmanlar, 2004'ün son ayında da 2.5 milyar dolarlık bir açık olacağı ve cari açığın 2004 yılını 15 milyar doların biraz üzerinde kapatacağını düşünüyor. Bu gerçekleşirse hükümet, ikinci kez hedef revizyonuna gitmek zorunda kalacak.
Bilindiği gibi hükümet, 2004 yılı başında hedefi 6.8 milyar dolar olarak belirlemiş, ardından, 10.8 milyar dolara çıkarmış, son olarak Katılım Öncesi Ekonomik Programı'nda 14.6 milyar dolar olarak açıklamıştı.
Yüzde 5'e ulaşacak
Son rakamlarla birlikte cari açığın, gayri safi milli hasılaya (GSMH) oranı da yüzde 5 civarında gerçekleşecek. Ekonomistler, 2004 yılı cari açığını hükümetin tahminlerinin 'biraz üzerinde' beklerken 2005 yılı için 11.1 milyar dolarlık hedefin yüzde 5 - 5.5'lik büyümeyle tutturulabilir bir seviye olduğunu belirtiyor.
Ekonomistler, Devlet Bakanı Ali Babacan'ın 'Cari açıkta korkulacak bir şey yok' açıklamasına temkinli yaklaşmakla birlikte, finansman kalitesinde geçmişe oranla bir iyileşme olduğunu vurguluyorlar. Bakanın açıklamasına temel oluşturan, 'ithalatta makine teçhizat alımları yüksek, bunlar üretim ve ihracata katkı yapacak, açık daralacak' şeklindeki açıklamasının da 'bazı şartlar altında geçerli' olabileceğini belirtiyorlar.
'Finansman kalitesi iyileşti'
TSKB Başekonomisti Gündüz Fındıkçıoğlu'na göre, cari açık GSMH'nin yüzde 4.9 - 5.1 arasında gelecek. Fındıkçıoğlu, "Bu da 15.2 milyar doları bulacağını gösteriyor. 2005'te 18, sonraki yıl da 20 milyar dolara çıkması sorun olarak algılanır. Ancak büyüme yüzde 5 - 6 arasında olacağından açık da otomatik düşecek. Asıl sorun Amerikan Merkez Bankası'nın (FED) hareket tarzı. FED'in gelişmekte olan piyasalarda sermaye açığına neden olacak hareketleri sorun yaratabilir. Cari açığın finansman kalitesinde bir iyileşme olduğu kesin. Yüksek büyüme cari açığın kontrol edilemez hale gelmesine neden olabilir" dedi.
Ata Yatırım Başekonomisti Altuğ Karamenderes ise 'Bakan Babacan'ın yorumuna sadece inşallah denir' diyerek, makine teçhizat ithalatının 2005'te ihracata yöneleceği açıklamasının çok iddialı bir laf olduğunu belirtiyor. Karamenderes, "2004 için 15 milyar dolarlık bir cari açık seviyesi beklenmeli. Ancak 2005'te büyümenin bu yıla göre düşecek olması doğal olarak cari açığın da küçülmesini sağlayacaktır" diye konuştu.
'Hızlı büyüme sorun olur'
Ak Yatırım Ekonomisti Hakan Aklar da, "İthalatın yüzde 85'lik kısmı üretim potansiyeli yaratacak hammadde ve makine teçhizat harcamalarına gidiyor. Bu bileşim tüketime gitmesinden daha iyi bir durum demek. 2005'te sıkı para ve maliye politikaları sürdürülürse ithalattan fazla kaygılanmamak gerekir" dedi.
HSBC Başekonomisti Dr. Ahmet Akarlı da, üretimdeki yavaşlamayla birlikte cari denge ve büyümede düşüş olacağına dikkat çekti.
Akarlı, "Dış kredi olanakları genişleyerek devam edebilir. Bu durumda büyüme ivme kazanabilir ve yüksek cari açığı da beraberinde getirebilir. Önemli olan bu iyi beklentiyi yönetmek. Hızlı büyüme sürecine girilmemesi için sıkı para ve maliye politikalarından taviz verilmemesi, sosyal güvenlik reformundaki ajandanın takip edilmesi gerek. Tahminim cari açığın 2004'ü 15 milyar doların biraz üzerinde, GSMH'nin yüzde 5'inden biraz üstünde tamamlaması. 2005 için de 15.5 - 16 milyar dolarlık bir açık ve açığın GSMH'ye oranının yüzde 4.5 düzeyinde gelmesini bekliyorum" dedi.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
