|
İlaç devleri, yolunacak kaz arıyor
Dünyanın en büyük 500 şirketinin 2002'deki 133 milyar dolarlık toplam kârının yüzde 37.7 si, 13 ilaç şirketine ait
AB'den müzakere tarihi almamızın hemen ertesinde, Avrupa Birliği Komisyonu'ndan Ankara'ya ilk notanın ilaç sektörümüz için gelmesi, hiç şaşırtıcı değil. Çünkü yıllar yılı patent duvarları ardında sürdürdükleri rekabetsiz ortam ve yüksek kârlılık, giderek çatırdıyor. Sayıları 2 elin parmaklarını geçmeyen uluslararası ilaç devleri, hem yeni ilaç keşfetmekte müthiş zorlanırken, hem de kendi ilaç sanayiilerini hızla geliştiren 3. Dünya'ya karşı ayrıcalıklı konumlarını koruma mücadelesi veriyorlar. Patent süreleri yetmeyince veri imtiyazı adı altında devreye soktukları ek süreler, şimdi Türkiye'yi zorluyor.
Türkiye'de veri imtiyazını AB aracılığıyla geriye dönük olarak 2001'den başlatmak isteyen uluslararası ilaç devleriyle ilgili bazı rakamlar vermek istiyorum bugün.
Dünyanın en büyük 500 şirketinden 13'ü, uluslararası ilaç devleri. Fortune 500'de yer alan (Tablo 1) bu şirketlerin ilaçlarını Türkiye'de de kullanıyoruz.
Bu 13 şirketin 2003 yılı toplam cirosu 300 milyar dolar. Tablo 2'de de görebileceğiniz gibi en büyük 500 şirketin 14.9 trilyon dolarlık cirosu içinde bu 13 şirketin payı sadece % 2. Ancak kârlılık rakamlarına baktığımızda bu oranın % 6.6 olarak gerçekleştiği dikkati çekiyor.
Kriz işlemez!
İlaç keşfetmenin uzun yıllar alan masraflı bir iş olduğunu, bu yüzden de araştırmacı ilaç şirketlerinin öteden beri diğer sektörlere oranla çok daha yüksek kârlılık oranlarıyla çalıştıklarını biliyoruz. Yine de Tablo 2'deki 2002 yılına ilişkin veriler çok garip değil mi? Lütfen rakamların 6 yıllık seyrine bakınız. İlk 500 şirketin ciroları, borsa balonunun patladığı 2000 martına kadar düzenli artarken, 2001'de duraksıyor; 2002'de geriliyor ve ancak 2003'te toparlanıyor. 13 ilaç devi ise tüm dünyayı sarsan bu gelişmeden zerrece etkilenmemiş. Hatta tam tersine ilk 500'de ciroların gerilediği 2002 yılını, 321 milyar dolarlık zirveyle kapatarak, 1998 - 2002 arasındaki 5 yılda % 60'lık ciro artışı sağlamış.
Kârlılıkta durum daha da çarpıcı, hatta dudak uçuklatıcı. Borsa balonunun patlamasının ardından ilk 500 şirketin kârlılığı 2001'de % 2.5'e, 2002'de ise % 1'e kadar gerilerken, ilaç sektörünün kârlılığında milim kıpırdanma olmuyor!
Bu ne biçim kârlılık?
Dünyanın en büyük 500 şirketi, 2002'de ancak 133 milyar dolar kâr edebilmiş. Bu 133 milyar dolarlık kârın 50 milyar doları (yani % 37.7'si), rekabetin zerresinin olmadığı 13 ilaç firması tarafından gerçekleştirilmiş! 2003'e geldiğimizde 500 firmanın toplam cirosundaki artışa rağmen ilaç devlerinin cirosunun 321 milyar dolardan 300 milyar dolara gerilediği dikkati çekiyor.
Hareket alanı daralan ilaç devlerinin yolunacak kaz aramaları olağan da, yolunacak kazlardan biri neden biz olalım?
mtamer@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
