|
 |
|
|
Döviz açığını özel sektör borçlanarak kapatıyor
Döviz açığımız giderek büyüyor. Fakat açık büyüdüğü için döviz sıkıntısı yaşamıyoruz. Açığı bankalar ve özel sektör dışarıdan borçlanarak kapatıyor. İçeriden borçlanmakta zorlanan Hazine'nin dışarıda borç arama sorunu yok. Eski borç taksitlerini bile özel sektörün bulduğu dövizle ödüyor... Bu çark şimdilik çok iyi dönüyor... Allah bize yardım ediyor. Bundan sonra da işimiz Allah'a kalmış durumda! Çünkü biz döviz açığını kapatmak için bir şey yapmıyoruz. Yapamıyoruz. Neyin ne olduğunu basitleştirerek özetleyeyim.
Ekonomimiz 2000 yılında 9.6 milyar dolar döviz açığı verdi. Battık. İstikrar tedbiri uyguladık. 2002'de döviz harcamalarımız gene artmaya başladı. O yıl 1.5 milyar dolar, 2003'te 8 milyar dolar döviz açığı ortaya çıktı. 2004'te piyasa biraz hareketlendi. Döviz açığı 11 ayda 12.7 milyar dolar olarak gerçekleşti. Nereden çıkıyor bu döviz açığı? Neden açık devamlı büyüyor? İhracat gelirinde patlama var. Turizm gelirinde patlama var. Bu kadar döviz geliyor. Bu dövizler nereye gidiyor? Bu yılın 11 ayında (geçen yılın aynı dönemine göre) ihracat 13.6 milyar dolar arttı. Net turizm geliri 2.0 milyar dolar arttı. Bu rakamlara bakarak sevindik ama, öte yanda ithalat gideri 23.3 milyar dolar arttı... İthalat 11 ayda 80.8 milyar dolar. İhracat 59.9 milyar dolar. İthalat ile ihracat arasındaki açık 20.9 milyar dolar.
Açık tırmanışa geçti
Ekonominin toplam döviz harcamaları bu yılın 11 ayında 98.1 milyar dolara ulaştı. Döviz geliri 85.4 milyar dolar olarak gerçekleşti. Döviz açığı işte bu nedenle 12.7 milyar dolara tırmandı.Bu açığı nasıl kapattık?
2004 yılının 11 ayında yabancılar yatırım yapmak için 2.0 milyar dolar, hisse senedi satın almak için 0.9 milyar dolar, bono almak için 5.3 milyar dolar döviz getirdi. Bankalarımız 5.6 milyar dolar, özel sektör 8.4 milyar dolar borçlandı. Kaynağı belirsiz yerden ekonomiye 3.7 milyar dolar döviz girdi. Böylece döviz açığını kazasız belasız kapattık. Hatta o kadar çok döviz girdi ki, bununla kamu ve özel sektör döviz borçlarını ödedi, artan 3.6 milyar dolar da Merkez Bankası'nın döviz rezervlerine eklendi.
2004 yılının bu tablosunda dikkati çeken Hazine'nin net olarak döviz borcunun artmaması, tersine döviz ödemesi yapmasıdır. Döviz açığını özel bankaların ve özel sektörün kapatmasıdır.
Bunlar sevinilecek, olumlu gelişmelerdir. Ama bu böyle devam eder mi? Sürdürülebilir mi? İyimserler "evet" diyor. Kötümserler "korkuyor"... İşte hikayenin özeti budur.
guras@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
