|
 |
|
|
Ortadoğu'da demokrasi deneyimi
FİLİSTİN seçimleri, Ortadoğu'da demokrasinin başarı şansının bulunduğunu gösteren ilginç bir deneyim oldu.
Gerçekten Filistinliler, çok zor şartlar altında sandık başına gidip önümüzdeki dönemde yönetimin başında görmek istedikleri yeni "reis"i seçtiler.
Oysa Filistin halkı işgal altında yaşıyor. Şiddet ortamında tam bir dolaşım serbestisine dahi sahip değil. Aday olabilecek kişilerden bazısı hapiste... Ayrıca Filistinli radikaller ve şiddet yanlıları da seçimleri boykot kararı aldı...
Bütün bu zorluklara rağmen, Filistinliler bu seçimlerin yapılmasında kararlı davrandılar. Adaylar kendi aralarında centilmence yarıştı; seçmenlerin çoğu da oylarını düzen içinde kullanıp tercihlerini ortaya koydu.
Filistin böylece normal olmayan şartlarda da, demokrasiyi hayata geçirmenin (bu demokrasi "mükemmel" sayılmasa dahi) mümkün olduğunu kanıtlamış oldu...
* * *
BU, çoğu monarşiler ve otoriter rejimler tarafından yönetilen birçok bölge ülkesi için bir örnek oluşturuyor.
Bu ülkelerin bir kısmında seçimler hiç yapılmıyor. Kral veya devlet başkanı öldüğünde, oğlu onun koltuğuna oturuyor... Bazısında hiç seçim yapılmıyor. Bazısında ise ciddi kısıtlamalar uygulanıyor: Örneğin kadınlar seçimlere katılamıyor...
Yıllardan beri süregelen bu durum, Batı'da demokrasinin Ortadoğu'da başarı şansına sahip olmadığı, hatta İslamla demokrasinin bağdaşmadığı gibi iddiaların ortaya atılmasına yol açtı. Şimdi bunu böyle katı bir görüşe bağlamanın doğru olmadığını görenlerin sayısı artıyor. Bu arada Arap dünyasında demokrasiye açılım yönünde bazı kıpırdamaların başladığı da kaydediliyor.
Nitekim, bazı Batılı yorumcular Filistin seçimlerinin Arap dünyası içinde bir "domino etkisi" yapacağı, yani bundan sonra diğer Arap ülkelerinde de demokratikleşme yönünde, halktan kaynaklanan istek ve baskıların geleceği kanısındalar.
* * *
BU bağlamda Irak'ta 30 Ocak'ta yapılacak seçimler de büyük önem taşıyor.
Irak'taki şartların Filistin'dekilere benzeyen bazı özellikleri var. Irak işgal altında. Sünni liderler ve örgütler boykot ilan etmiş durumda. Ama buna rağmen "geçici hükümet" ve partilerin çoğu, seçimlerin mutlaka zamanında yapılmasını istiyor.
Irak'taki şiddet ortamı tabii Filistin'dekinden çok daha ciddi. Irak'ta şimdi ABD askerlerinden çok Iraklı politikacılar, güvenlik mensupları ve bürokratlar saldırılara hedef oluyor.
Bu bakımdan Irak'ta seçimlerin gerçekleşmesi ve bunun hakiki bir demokrasi deneyimi olması daha zor... Ama bir bakıma da zorunlu...
Seçimlerin yapılması ülkede siyasi yapılanmanın gerçekleşmesi, günlük yaşamın normalleşmesi ve de işgal döneminin sona ermesi yolunu açacaktır. Bunun aksine, seçimlerin yapılamaması bütün bu hedefleri ve takvimi altüst edecek, şiddeti ve anarşiyi tırmandıracak, hatta ülkenin bölünmesi tehlikesini artıracaktır.
Irak'ta seçimlerin zamanında yapılması, kuşkusuz Irak'ın geleceği açısından hayati önem taşıyor. Ancak bu aynı zamanda Irak'ın da, Filistin gibi, Ortadoğu'da demokrasinin zor şartlarda bile yaşama geçirilebileceği mesajını vermesini sağlayacaktır.
skohen@milliyet.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Türkler ve Ruslar
TÜRK Ticaret Merkezi'nin açılış töreni için M... | |  | Çetin ALTAN | | "Hastalıklar haram eder hayatı Yaşarken ölüm"...
Hasan Pulur, sağlık sorunları nedeniyle 5-10 ... | |  | Melih AŞIK | | Latife Hanım - 2
Latife Hanım'ın mektup ve günlüklerinin açıkl... | |  | Fikret BİLA | | Güvenlik zirvesi
Türkiye-Irak-ABD, Ankara'da güvenlik zirvesi ... | |  | Hasan CEMAL | | Barış değirmeni su bekliyor
Filistinli taksi şoförü soruyor, Likud Partis... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Ortak akıl
Çok partili dönemde, CHP'nin genel başkana il... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | 8 yıllık temel eğitim, AKP ve CHP
Sekiz yıllık temel eğitimin üzerinden uzun sü... | |  | Nail GÜRELİ | | 'Medya'nın dayanılmaz cazibesi
Kimsenin ağzı torba değil ki, büzesin. Sonra ... | |  | Sami KOHEN | | Ortadoğu'da demokrasi deneyimi
FİLİSTİN seçimleri, Ortadoğu'da demokrasinin ... | |  | Mehmet Y. YILMAZ | | Milliyet okurları farklıdır, çünkü...
Oscar Wilde, "Ne zaman insanlar benimle aynı ... | |  | Hasan PULUR | | CHP de Baykal da bunu hak etmedi...
SORUYORLAR: | |  | Meral TAMER | | Hisarcıklıoğlu'ndan yabancı sermaye için 3 bakana sitem
Gazeteci olarak 25 yıldır izlediğim kurumlard... | |  | Ece TEMELKURAN | | İnsan avı sezonu
Zonguldak'ta on yedi yaşındaki M. K., on dört... | |  | Osman ULAGAY | | 'İnsani gelişme' için atılım fırsatı
Türkiye, bilişim ve iletişim teknolojilerinin... | |  | Güngör URAS | | İthalatı coşturan yatırım değil üretim ve tüketim
Besim Üstünel Hocamız, "Döviz fabrikası kurma... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Türkiye Rusya'da doğrusunu yapıyor
Başbakan'ın Rusya ziyareti, Türkiye'nin de dı... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
