|
|
|
 |
|
|
Tekstil kotalarının kalkması umuttu, kâbusa dönüştü
1995'te Uluslararası Tekstil Anlaşması ile 2005'te tekstil ticaretinin tamamen serbestleşmesi kararlaştırılmıştı. Karar, Türkiye gibi önemli üretici ve ihracatçılar için umut olmuştu. Ancak o dönemlerde pazara yeni giren Çin, ucuzluk avantajıyla bütün büyük ihracatçıların en büyük rakibi oldu. Şimdi anlaşma gereğince kotalar da kalktı. Herkes pazar kaybetme korkusu yaşıyor. Türkiye, ABD ve Avrupa'da pazar kaybına uğrayacak. Daha da kötüsü iç pazarda Çin malları istilası var. Bazı ürünlerde pazarın yüzde 70 - 80'i Çin'in elinde. Hükümet, Çin'i müzakereye çağırdı. Anti - damping mekanizmaları ile Çin'i durdurmaya çalışıyor
TARIK YILMAZ
Eğer bir 'dünya piyangosu' olsaydı, 2005'te bunun 'çekilişsiz - kurasız' Çin'e çıktığını söylemek gerekecekti. Çin, 2005'e mutlu girdi. Fakat bunun, yedi yılda Türkiye büyüklüğünde bir nüfus yaratan ülkede, 1 milyar 300 milyonuncu bebeğin doğum müjdesi ile bir ilgisi yok. Aksine hükümetin 'daha az bebek' için çeşitli programları. Piyangonun nedeni, tekstil kotalarının kalkması! Çin, artık tekstil ticaretinde daha büyük bir avantaja sahip.
Yakın gelecek öngörülerine göre 'bir numaralı süper güç' olma yolunda ilerleyen, dünyanın ikinci büyük ekonomisinin büyüklük ve hızına dayalı analizler; üretim gücü, uluslararası piyasa hâkimiyeti, sermaye akımları gibi birçok konuda, birçok ülkenin başına dert olmaya başladığını gösteriyor. Türkiye dahil hemen herkesin bu muazzam ülke ile bir derdi muhakkak var. Bir Çin korkusu, hatta bazı açılardan bir Çin sendromu yaşanıyor dünyada...
2005 yılı, bu sendromu derinleştirecek bir gelişmeyi başlattı. Global tekstil ticaretindeki kota engelleri 1 Ocak 2005 itibariyle kalktı. Çin tekstilinin iç pazarını istila etmesine karşı kota engelleri ile mücadele eden ülkeler, bu olanağı kaybettiler. Aynı şekilde, tekstil ticaretinin bütün iddialı - iddiasız ülkeleri, dış pazarlarda da ciddi kayıplarla karşı karşıya kaldılar ve kalacaklar.
350 milyar dolarlık dünya tekstil ticaretinde Çin'in, artık daha önemli bir oyuncu olması, en önemli tüketici pazarlar ABD ve AB'de çok daha güçlü bir konuma gelmesi bekleniyor. Tahminler, AB pazarının yüzde 29'unu, ABD pazarının ise yüzde 50'sini kontrol edeceğini gösteriyor.
Ucuz işçilik, devlet destekli finansman, ucuz (hatta bedava) enerji gibi maliyet avantajları ile girdiği her pazarı adeta 'dağıtan' Çin, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyesi olarak, tekstil ticaretinde serbestliği öngören yeni koşullardan en çok yararlanacak ülke. Türkiye ise bu gelişmelerden en fazla zarar görecek ülkelerin başında geliyor. Çin'in de Türkiye'nin de en önemli ihracat kalemlerinin başında tekstil var. Bu durum iki ülkeyi birçok pazarda karşı karşıya getiriyor. Bu nedenle, ABD ve AB'de yıllarca 'kotaların kalkması' için mücadele eden Türkiye, Çin tehdidine karşı, zarar görecek birçok ülkeyle birlikte şimdi gelişmiş ülkelere kota koymaları ya da Çin'in yıkıcı etkileri nedeniyle koruma önlemi almaları için telkinde bulunuyor.
Destekleri çok
Birçok ülkeye çok düşük fiyatlarla girerek kısa zamanda yüzde 20 - 25 pazar payı yakalayan Çin, bu başarıyı ABD, İtalya gibi reklam, moda ve pazarlamanın gücüyle değil ucuz işçilik, bedava enerji ve sıfıra yakın finansman maliyetiyle sağlıyor. 10 - 70 dolar arası aylık ücretle işçi çalıştırıyor. Enerji maliyetini devlet karşılıyor. Firmalar büyük kredi avantajlarına sahip. Geri ödemediklerinde bile batırılmıyorlar.
Şimdi de dünyanın en büyük tersanesini ve deniz filosunu kuracak. Böylece ucuz Çin mallarının büyük partiler halinde nakliyatı kolaylaşacak ve ucuzlayacak.
ABD pazarının yarısını kapacak
'Kotasız tekstil ticareti'nin dünya ekonomilerine etkilerini inceleyen DTÖ çarpıcı sonuçlara ulaştı. Örgütün 2003 yılı verilerine göre, Çin, ABD pazarına 16.3 milyar dolarlık tekstil, 61 milyar dolarlık konfeksiyon ürünü ihraç ediyor. Bu ülkenin tekstil pazarında payı yüzde 11, konfeksiyondaki payı yüzde 16. Kotaların kalkmasıyla bu paylar yükselecek. Tekstildeki payı yüzde 18'e, konfeksiyondaki payı yüzde 50'ye çıkacak. Başka bir ifade ile bu büyük pazarın yarısı Çin'e geçecek.
Bu pazarda, Meksika gibi Amerika kıtası ülkeleri büyük kayba uğrayacaklar. Tekstilde payları yüzde 23'ten yüzde 19'a, hazırgiyimde yüzde 26'dan yüzde 13'e düşecek. Halen ABD pazarının yüzde 2 - 3'ünü kontrol eden Türkiye'nin bu pazarda ilerlemesi çok ciddi bir Çin engeli ile karşı karşıya kalacak.
DTÖ'ye göre ucuz Çin tekstili ABD tekstil pazarında ithalatın payını yüzde 33.8'den yüzde 45'e çıkaracak. Dolayısıyla Türkiye aynı miktarda ihracat yapsa bile pazardaki payı oransal olarak küçülecek.
AB'de büyük kapışma olacak
Türk tekstilcileri asıl korkutan AB pazarı. Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin (TİM) verilerine göre Türkiye 2004 yılında 13.1 milyar dolarlık (Toplam ihracattaki payı üzde 20.5) hazırgiyim, 4.6 milyar dolarlık da tekstil ve hammaddeleri ihracatı yaptı. Bu ihracatın yüzde 73'ü, son genişleme öncesindeki AB üyesi 15 ülkeye yapıldı. Almanya, İngiltere, Fransa ve İtalya Türkiye'nin en önemli pazarları.
DTÖ verilerine göre AB'nin 2003 yılı tekstil ithalatı 52.5 milyar dolar, konfeksiyon ürünleri ithalatı ise 101.3 milyar dolar. Türkiye AB tekstil pazarında yüzde 13, hazırgiyimde yüzde 9'luk paya sahip. Kotaların kalkmasından sonra bu payda ciddi bir düşüş olacak. DTÖ tahminlerine göre Türkiye'nin tekstil ürünlerindeki pazar payı yüzde 12'ye, hazırgiyimde yüzde 6'ya kadar gerileyecek.
Çin ise pazar payını tekstilde yüzde 10'dan 12'ye, hazırgiyimde yüzde 18'den 29'a çıkaracak. Çin faktörü, yeni dönemde Türkiye'nin gelişen pazarları içinde yer alan Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) özellikle de Rusya'da da karşısına çıkacak. Rusya pazarında Çin, yalnızca ucuzluk avantajını değil, bu ülke ile siyasal yakınlaşmasının meyvelerini de toplayacak.
Deklarasyon sonuç vermedi
Türkiye, DTÖ, AB Komisyonu gibi uluslararası platformlarda hem hükümet hem de özel sektör temsilcileri aracılığıyla girişimlerde bulunarak, 2005 başında kotaların kalkmasını erteleme çabasına girdi. Ancak sonuç alamadı. İstanbul Tekstil Konfeksiyon İhracatçılar Birliği (İTKİB) Çin ile rekabet sorunu yaşayacak 52 ülkenin altına imza attığı İstanbul Deklarasyonu'nu hazırladı. DTÖ'den kotaların kaldırılmasının 2008'e ertelenmesi istendi. Ancak DTÖ, ülkelerin dış pazarlardaki kayıplarına ilişkin bir yaptırım uygulanmasına, 'tamamen gümrüksüz bir dünya' amaçlı kuruluş mantığına uymadığı gerekçesi bu talebi geri çevirdi.
Tek çare iç pazarı korumak
DTÖ'de Türk temsilciler, 'dampingli Çin mallarına karşı, ülkelerin iç pazarlarını koruma önlemleri almasını' savundular. DTÖ, iç pazarda rekabeti bozucu unsurlar için ülkelerin önlem almasına izin veriyor. Ülkeler bunun için DTÖ'ye katılım anlaşmasının 242. maddesini işletiyorlar. Ülkeler, damping soruşturması açarak, kota veya benzeri önlemler alabiliyor. Eğer önemli tekstil pazarı olan ülkeler, Çin'e karşı iç pazarı koruma önlemleri alırlarsa, bu, Çin rekabetinden etkilenen Türkiye gibi ülkelerin durumunu görece iyileştirecek.
Türkiye, DTÖ'de çok ucuz olmalarını gerekçe göstererek, ülkelerin Çin mallarında 'damping' incelemesi yapmasını istedi. Bu konuda ilk girişim 11 kategoride inceleme yapacağını açıklayan ABD'den geldi. Bu incelemelerden biri Çin ürünlerine kota kararı ile sonuçlandı.
Türkiye, çoğu AB ülkesi toplam 25 ülkenin üye olduğu Avrupa Tekstil ve Konfeksiyon Organizasyonu (Euratex) içinde de girişimlerde bulunuyor. Derneğin yönetiminde de yer alan Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği Başkanı Umut Oran şöyle diyor:
"Hem içte hem de dışarıda savaş veriyoruz. Dışarıda ülkelere 'Çin damping yapıyor kota uygulayın' tezini savunurken içte de pazarımızı ve üreticimizi korumak zorundaydık. AB Komisyonu'nda Euratex kanalıyla etkili olmaya çaba gösteriyoruz. 17.5 milyar dolarlık tekstil ihracatının yüzde 70'in üzerinde bir kısmı AB ülkelerine. 25 AB ülkesiyle müzakere zaman alıyor. Euratex'te sekiz aydır bu konuda müzakereler sürüyor. Diğer ülkeler tekstil sanayilerini başka ülkelere kaydırdığı ve tedarikçi olduklarından fazla sıkıntı çekmiyor. Ancak bu işten Türkiye dışında İspanya, Belçika, Portekiz de zarar görüyor. Bu olumsuz duruma karşın Euratex'te 17 Aralık'ta bir karar çıkartmayı başardık. Buna göre AB en az bir en fazla beş kategoride koruma önlemi koymak için karar aldı. Bu büyük bir başarıdır. Şimdi Euratex olarak bu kategorileri belirlemeye çabalıyoruz."
Bir de Hint tehdidi var
Daha küçük çapta olsa da Hindistan'ın da Çin gibi bir gelişme göstereceği görülüyor. DTÖ senaryosuna göre Hindistan, ABD konfeksiyon pazarında yüzde 5 olan payını kotaların kalkmasından sonra yüzde 15'e çıkacak. AB pazarında ise tekstilde yüzde 9 olan payı kotaların kaldırılmasından sonra yüzde 11'e, hazırgiyimde ise yüzde 6'dan yüzde 9'a çıkaracak.
Anlaşma, 10 yıl önce imzalandı
Dünya ticaretinin küresel düzeyde serbestleştirilmesini sağlamak amacıyla, 1994 yılında imzalanan Tekstil ve Hazır Giyim Anlaşması (ATC) kapsamında, kotaların, 1995 yılından başlayarak 10 yılda aşamalı olarak kaldırılması kararlaştırıldı. O dönemde bu karar, Türkiye, Meksika, Fas, Pakistan, Brezilya gibi tekstil ürünleri sektöründe uzmanlaşmaya çalışan birçok ülkede büyük bir kazanç olarak görüldü. Bunu 'fakirlikten kurtuluş reçetesi' olan gören birçok ülke, bu alandaki yatırımlarını hızlandırdı.
1995 başında kategorilerin yüzde 16'sında kotalar kalktı. Kotasız kategoriler 1999'da toplam kategorilerin yüzde 33'üne, 2002'de yüzde 51'ine çıktı. 2005 yılında da kalan yüzde 49'luk kısım için kotalar tamamen kaldırıldı. Gelişmekte olan ülkelerin 'iple' çektikleri 2005 yılı, 2001 yılından itibaren kabusa döndü. Çünkü bu tarihte, anlaşma yıllarında hayal bile edilmeyen bir gelişme ile Çin, Dünya Ticaret Örgütü'ne katıldı. Böylece diğer üyelerle aynı haklara sahip olarak, tekstil ticaretinin serbestleşmesinden de en fazla yararlanacak ülke oldu.
Türkiye, üç cephede mücadele ediyor
Türkiye, önce DTÖ nezdinde girişimlerde bulundu. 52 ülkeyi biraraya getirme başarısını gösterdi. İstanbul Deklarasyonu ile kotaların kalkmasını 2008'e erteletmeye çalıştı. Bu konuda başarı sağlanamadı. Fakat 'ülkelerin iç pazarı koruma önlemleri ile Çin'e karşı önlem geliştirilmesi' önerisinde kısmen başarılı oldu.
ABD, 11 farklı Çin ürününde inceleme başlattı. Diğer birçok ülke de benzer önlemler geliştirmeye çalışıyor. Euratex nezdindeki girişimlerde ise önemli bir başarı sağlandı. Üye 25 ülke beş ürüne kadar Çin mallarına karşı koruma önlemi getirme kararı aldı. İçerdeki mücadele Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM) kanalıyla yürütülüyor. DTM, 42 üründe koruma önlemi geliştirmek için Çin'i görüşmeye çağırmış durumda.
İç pazarı adım adım fethediyor
Çin malları iç pazarda ciddi bir sıkıntı yaratmış durumda. Son yıllarda özellikle tekstilciler, önlemler konusunda etkili bir kampanya yürüttüler.
Türkiye'de birçok üründe Çin malları pazarı ele geçirmiş durumda. Örneğin; Türkiye'nin ithalat ettiği her 10 eldivenden 9'u Çin malı. Üstelik piyasaya fiyatının neredeyse yarısı fiyatına ithal ediliyor. 17 kategoride kotaların kalkmasıyla Çin ürünleri pazarı adeta istila etmiş durumda.
İTKİB verilerine göre, Türkiye 2001'de 1 milyon eldiven ithal etmiş. Bir çift ithal eldivenin maliyeti ortalama 62 sent. Ancak Çin'den gelen eldivenlerin ithal fiyatı 41 sent. Piyasadaki pazar payı yüzde 51.25. Kotaların kalkmasıyla birlikte Çin, fiyatını 29 sente düşürmüş. Pazar payı Ekim 2004 itibariyle yüzde 88.9'a çıkmış.
Anorak, rüzgarlık ve montlarda da durum aynı. Çin, bu ürünlerde pazar payını yüzde 47'den Ekim 2004'e kadar yüzde 80.56'ya çıkarmış.
42 üründe müzakere çağrısı
Eşofmanda aynı dönemler itibariyle pazar payı yüzde 27.38'den yüzde 70.28'e ulaşmış. Bu artışın başlıca nedeni fiyat!.. 2001'de 16.3 dolara ithal edilen eşofmanların fiyatı 2004'te 9 dolar civarına düşürülüyor. Böylece Çin'in pazar payı yüzde 70'i aşıyor.
Kravat, iç çamaşırı, pijama da Çin'in tüm ithalat içindeki payı yüzde 15 - 20'lerden 2003 sonunda yüzde 70 - 90'a çıkmış.
Türkiye bu tabloya dayanarak Çin mallarının dampingli olduğu, piyasayı bozduğu, fabrikaların sıkıntıya girdiği gerekçesi ile Çin mallarına kotayı gündeme getirdi. Aralarında 2001'de kota konulan ürünlerin de olduğu 42 kategoride müzakere için Çin'e çağrıda bulundu.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (İTKİB), Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TÜTSİS), Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) ile Pamuklu Tekstil Sanayicileri Birliği'nin (PTSB) başvurusu üzerine DTM, 23 Aralık 2004'de tebliğ çıkardı. DTM 14 Ocak'a kadar tebliğle ilgili görüş ve önerileri toplayacak.
Çin'in, uluslararası anlaşmalar gereğince kota kararı alan ülkeyle bir ay içinde müzakere isteme hakkı var. Edinilen bilgiye göre henüz müzakere kararı almadı. Ancak bu hakkı kullanacağı belirtiliyor. Ocak ayı sonuna kadar Çin ile Türkiye kotaların şekli konusunda müzakerelere başlayacak. Konunun ayrıntıları ise bu görüşmeler sonunda ortaya çıkacak.
Papyondan iç çamaşıra paltodan bornoza kadar
Türkiye'nin kota koyacağını açıkladığı bazı ürün grupları şöyle: Kurdelalar, kadife, pelüş ve tırtıl mensucat, tüller, gömlekler, tişörtler, balıkçı veya polo yakalı kazaklar süveterler, anoraklar, rüzgârlıklar, kolsuz ceketler, kısa pantolonlar, şortlar, pantolonlar, astarlı spor kıyafetleri, kadın ve kız çocuklar için bluzlar, bukleli mensucat; pamuktan tuvalet ve mutfak bezleri, eldivenler, külotlu çoraplar, taytlar, soketler, külotlar, slipler, paltolar, yağmurluklar, kolsuz kısa ceketler, pelerinler, mantolar, kabanlar, astarlı spor kıyafetleri, blazerler, fanilalar, atletler, slipler, gece gömlekleri, robdöşambrlar, kaşkorseler, kombinezonlar, jüp veya jüponlar, lizözler, sabahlıklar, yatak çarşafları, tulumlar, sütyenler, masa örtüleri, yün veya ince hayvan kıllarından dokunmuş mensucat, bebekler için giyim eşyası ve aksesuarı, uzun ve kısa konçlu çoraplar, soketler, peçeler, duvaklar, papyonlar, kravatlar, ketenden veya ramiden dokunmuş mensucat, ipek veya ipek döküntülerinden örme bluzlar ve süveterler, fularlar, kaşkollar, peçeler, duvaklar ve benzeri eşya.
| Fiyatı indirip iç pazarı 'istila' etti | | Birim fiyat (dolar) | | | | Pazar payı (miktar - %) | | | | | 2001 | 2002 | 2003 | 2004/9 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004/9 | | Eldiven | | Çin'in fiyatı | 0.41 | 0.29 | 0.32 | 0.42 | 51.25 | 82.58 | 89.5 | 88.9 | | Ort. ithal fiy. | 0.62 | 0.45 | 0.40 | 0.47 | | Erkek - çocuk iç çamaşırı | | Çin'in fiyatı | 2.77 | 2.08 | 3.23 | 6.64 | 15.46 | 48.63 | 71.0 | 64.48 | | | Ort. ithal fiy. | 13.54 | 7.78 | 6.58 | 12.92 | | Mont, anorak, rüzgarlık | | Çin'in fiyatı | 15.34 | 9.35 | 9.94 | 10.92 | 47.1 | 70.73 | 69.7 | 80.56 | | | Ort. ithal fiy. | 17.1 | 12.85 | 12.64 | 12.25 | | Bornoz, sabahlık, pijama ve gecelik | | Çin'in fiyatı | 10.87 | 3.37 | 3.5 | 2.21 | 0.03 | 1.82 | 14.2 | 25.08 | | | Ort. ithal fiy. | 3.48 | 4.04 | 5.75 | 5.12 | | Etek | | Çin'in fiyatı | 9.03 | 7.82 | 7.54 | 10.93 | 5.9 | 2.53 | 3.4 | 19.17 | | | Ort. ithal fiy. | 8.46 | 7.19 | 7.36 | 8.16 | | Suni filament mensucat | | Çin'in fiyatı | 5.86 | 3.73 | 2.6 | 3.24 | 14.48 | 51.27 | 70.4 | 50.32 | | | Ort. ithal fiy. | 9.84 | 6.53 | 4.84 | 6.06 | | Yünlü kumaş | | Çin'in fiyatı | 14.22 | 15.95 | 19.54 | 21.21 | 4.8 | 5.28 | 17.4 | 27.5 | | | Ort. ithal fiy. | 18.72 | 20.06 | 23.96 | 26.38 | | Bebek giyim eşyası | | Çin'in fiyatı | 21.64 | 12.55 | 16.31 | 27.29 | 24.09 | 16.52 | 33.82 | 33.82 | | | Ort. ithal fiy. | 30.28 | 27.04 | 22.55 | 31.31 | | Yüzme kıyafetleri | | Çin'in fiyatı | 5.18 | 4.37 | 4.15 | 5.25 | 42.1 | 49.11 | 47.4 | 61.02 | | | Ort. ithal fiy. | 7.95 | 7.73 | 7.34 | 8.5 | | Örme eşofman | | Çin'in fiyatı | 21.97 | 16.3 | 9.53 | 9.22 | 27.38 | 29.64 | 50.8 | 70.28 | | | Ort. ithal fiy. | 16.47 | 11.35 | 9.81 | 10.67 | | Örme bayan takım elbise | | Çin'in fiyatı | 7.27 | 4.16 | 7.24 | 6.08 | 0.42 | 7.2 | 28.6 | 38.6 | | | Ort. ithal fiy. | 8.38 | 7.14 | 6.87 | 9.2 | | Mesleki giyim eşyaları | | Çin'in fiyatı | 14.13 | 42.58 | 33.35 | 17.19 | 1.41 | 2.19 | 5.00 | 24.66 | | | Ort. ithal fiy. | 16.08 | 20.92 | 32.67 | 33.60 | | Şal, eşarp, kaşkol, peçe, duvak | | Çin'in fiyatı | 0.8 | 0.71 | 0.63 | 0.80 | 19.62 | 23.53 | 26.3 | 42.48 | | | Ort. ithal fiy. | 0.72 | 0.68 | 0.62 | 0.97 | | Kravat ve papyon | | Çin'in fiyatı | 0.68 | 0.66 | 0.77 | 1.98 | 90.23 | 89.7 | 90.0 | 77.44 | | | Ort. ithal fiy. | 1.16 | 1.09 | 0.88 | 1.71 | | Dokunmamış mensucat | | Çin'in fiyatı | 2.83 | 2.22 | 2.09 | 2.49 | 9.51 | 10.0 | 11.5 | 11.91 | | | Ort. ithal fiy. | 3.28 | 3.16 | 3.41 | 3.53 | | Lamine edilmiş mensucat | | Çin'in fiyatı | 1.99 | 1.23 | 1.43 | 1.93 | 5.85 | 24.28 | 37.9 | 50.57 | | | Ort. ithal fiy. | 4.91 | 4.37 | 4.16 | 5.38 | |
Türkiye, 2001 yılı sonunda 17 kategoride kotaları kaldırdı.
Kaynak: İTKİB
İç pazarda da durum kritik
Bu sütundaki tablolar ilk kez yayımlanıyor. DTÖ analizlerini içeren tablolarda, Çin'in ABD ve AB pazarında, kotaların kalkması ile birlikte büyük bir atak gerçekleştirebileceğini gösteriyor. Her iki pazar da Türkiye için çok önemli. Türkiye'nin ABD pazarında yüzde 1 - 2'lerde dolaşan payını artırması artık çok zor. AB pazarında ise analizler pazar payı kaybedeceğini gösteriyor.
İç pazara ilişkin tablolar ise son dört yıllık dönemde Çin fiyatlarının, ortalama ithalat fiyatlarının çok çok altında kaldığını ve yine bu dört yıllık dönemde pazar paylarının katladığını gösteriyor. Eldiven, eşofman, erkek - çocuk iç çamaşırı gibi ürünlerde payını yüzde 70 - 80'lere çıkarmış. Başka bir ifade ile pazarı ele geçirmiş. Hükümet işte buna dur diyebilmek için çare arıyor. Çin müzakereye çağrıldı. Damping gibi karşı önlemler üzerinde duruluyor.
| 13.1 milyar dolarlık konfeksiyon ihracatının yüzde 73'ü AB ülkelerine | | Hazırgiyim | | Tekstil hammadde | | | 2003 | 2004 | 2003 | 2004 | | Almanya | 30.3 | 28.1 | 7.3 | 6.9 | | Fransa | 7.8 | 7.4 | 3.4 | 2.9 | | Hollanda | 5.8 | 6.0 | 1.5 | 1.5 | | İngiltere | 14.8 | 15.5 | 5.4 | 4.5 | | İspanya | 2.4 | 3.5 | 3.5 | 3.6 | | İtalya | 2.8 | 3.6 | 11.4 | 11.1 | | AB 15 toplamı | 72.9 | 73 | 39.9 | 38 | | Yeni AB ülkeleri | 1.0 | 1.0 | 5.5 | 6.5 | | ABD | 13.7 | 11 | 5 | 4.7 | | Eski SSCB ülkeleri | 1.4 | 1.6 | 6.7 | 7.7 | | - Rusya | 1.0 | 1.2 | 5 | 5.6 | | Ortadoğu ülkeleri | 1.7 | 1.7 | 7.8 | 8 | | Toplam (milyon $) | 11.610 | 13.097 | 3.681 | 4.667 | |
Kaynak: İTKİB
| Kotaların kalkmasından önce ve kalktıktan sonra iç talepte Çin'in payı (%) | | ABD ve Kanada | | Avrupa Birliği | | | Tekstil | Konf. | Tekstil | Konf. | | Kotalı dönem | 20.9 | 33.8 | 52.5 | 48.5 | | Kota kalkınca | 21.5 | 45.0 | 53.0 | 51.0 | |
İhracat vergisi, kalite kozunu boşa çıkarıyor
Çin, kotaların kaldırılmasıyla birlikte tekstil üreticisi ülkelerin sert tepkisiyle karşılaştı. Bu tepkileri azaltmak için ihraç ettiği tekstil ürünlerine vergi koydu. Vergi, ilk bakışta Çin mallarını pahalılaştıracak ve rekabet etmede Çin'e bir dezavantaj sağlayacak gibi görünüyor. Ancak uzmanlar konuya, verginin oransal değil parça başına belirlenmesi nedeniyle daha farklı yaklaşıyor. Uzmanların görüşü şöyle:
"Uygulanan vergi kalitesi farklı olsa da her bir ürün için aynı düzeyde belirleniyor.
Bu durumda Çin'deki bir ihracatçı pantolonu 100 dolara da 10 dolara da ihraç etse aynı miktarda vergi ödüyor. Dolayısıyla ihracatçı daha kaliteli bir pantolon üretmesi ve ihraç etmesi için teşvik ediliyor. Bu da Türkiye'nin 'Çin kalitesiz ürünle piyasaya giriyor. Bizim farkımız kalitemiz' söyleminin yakında geçersiz hale gelebileceği endişesi yaratıyor."
|
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
