|
 |
|
|
Yeni yıl hediyelerinin düşündürdükleri
Yeni yılda Ankara'da alışverişe çıkanlar başta giyim mağazaları olmak üzere dükkanlardaki hediye paketleri tepeciklerini aşarak içeri girmekte zorlandılar. Bu manzaraya 2001 yılında yaşanan krizden bu yana rastlanmıyordu. Umarım bu hediye tepeciklerinin adresi devlet daireleri olmamıştır ve bu durum sadece vatandaşlarımızın kriz psikolojisinden kurtulduğunun bir göstergesidir.
Kamu yönetiminde karar süreçlerinin, karar alıcıların kişisel çıkarları nedeniyle objektiflikten uzaklaşması, bu gün tüm gelişmiş toplumlarda üzerinde önemle durulan bir konudur. Kişisel çıkarların kamu görevleriyle çatışmasının önlenmesi kurumların vatandaş gözünde güvenilir olmasının ve kamu ve özel kesimde yolsuzlukların önlenmesinin ön şartıdır.
Ülkeler çıkar çatışması sorununu yönetebilmek için çeşitli düzenlemeler yapmaktadır. Bunların başında da kamu görevlileri için etik kuralların saptanması ve bunların uygulanmasına ilişkin düzenlemeler gelmektedir. Bu kurallar kamu görevlisinin görevini yerine getirirken bir çıkar çatışmasının ortaya çıkmasını engelleyen düzenlemelerdir.
Ülkemizde de bu amaçla 25.05.2004 tarihinde çıkarılan 5176 sayılı yasayla Kamu Görevlileri Etik Kurulu kurulmuştur. Ancak üzerinden altı ay geçmesine rağmen kurul etik kuralları henüz belirleyememiş ve yeni yıla etik kurallar olmadan girilmiştir. Bu amaçla düzenlenen yönetmelik taslağı kamuoyundan görüş almak üzere Başbakanlık web sayfasına konmuştur.
Etik kurallar
Bu kurallar Cumhurbaşkanı'nı, TBMM, Bakanlar Kurulu üyelerini, Türk Silahlı Kuvvetleri ve yargı mensupları ile üniversiteleri kapsamamaktadır. Bu yönüyle, getirilen yasal çerçeve gelişmiş ülkelerle ve AB ile karşılaştırıldığında oldukça eksiktir. Ancak sınırlı sayıda kamu görevlisini kapsamasına rağmen bu kesim için geliştirilecek kurallar kapsam dışında kalan kurum ve kişileri de benzer düzenleme yapmaya zorlayacaktır.
Bugün yapılan kamuoyu yoklamalarında yolsuzluk konusunun Türk insanı tarafından en önemli sorunlardan biri olarak algılandığı ortaya çıkmaktadır. Yine yabancı sermaye konusunda yapılan araştırmalar da yolsuzluk algılamasının yabancı sermayenin bu ülkeye duyduğu ilgiyi azaltan en önemli sorunlardan biri olduğunu gösteriyor.
Burada etik kurallar içinde önemli bir ağırlığı olan hediye alma yasağı konusunu düzenleyen yönetmelik taslağının 14. maddesine bakmak istiyorum. Hediye yasağına tam yedi istisna getirilmiş. Bu kadar istisna bu maddenin etkisini önemli ölçüde azaltıyor. Verilen her hediye maliyet olarak hediye verenin ürettiği mal ve hizmete yansır. Bu şirket de bunu size sattığı malın fiyatına yansıtır. Yani bu hediyelerin maliyeti farkında olmadan vatandaşın cebinden çıkar.
Özellikle kamu kurumuna katkı anlamına gelen hediyeleri istisna kapsamına alan düzenleme çok ilginç. Devletin bir bütçesi vardır. Milletin vekilleri bu bütçeyle devletin neye ne kadar harcama yapacağını, ne kadar vergi alacağını belirler. Kamu kurumuna katkı anlamına gelecek hediyenin kabulü bu yetkiyi aşmak anlamına da gelir.
Radikal düzenleme
Türk ekonomisi yolsuzluklar nedeniyle önemli zararlara uğramıştır. Bu nedenle etik kurallarda dünyadaki radikal düzenlemelere yaklaşmakta yarar vardır. Bu kapsamda hediye alma yasağına ilişkin, birçok istisnayı içeren yumuşak düzenlemeler yerine, radikal düzenleme yapmak gerekir. Burada da benimsenecek olan, alınacak hediyenin bedelinin belli ve çok düşük bir tavanı aşmamasını sağlayacak ve başka bir istisna içermeyecek bir düzenlemedir.
Başbakanlık web sitesinde Kamu Etik Kurulu Duyurusu yazısı üzerine tıklayarak yönetmelik taslağına ulaşabilirsiniz. Buraya ülkemizde yolsuzluklardan rahatsız olan tüm vatandaşların varsa bu yönetmelikle ilgili görüşünü yazması gerekir. Buraya gösterilecek ilgi kamuoyunun bu konuyla ilgili hassasiyetini gösterecektir. Umarım kurul da bu görüşleri kamuoyuna yansıtır. Bu demokratik baskı, kurulun denetimi dışında kalan kesimleri de düzenleme yapmaya zorlayacaktır. Bu düzenlemelerin başında da siyasi etik kuralları gelmelidir. Bazı devlet ricali ve eşlerinin aldıkları binlerce dolarlık hediyelere ilişkin haberlerden rahatsızlık duyan herkes, bu işin düzelmesinin başlangıcının, gündemde olan etik kurallarla ilgili yönetmelik taslağına göstereceği ilgi olduğunu görmelidir
foztrak@yahoo.com
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
