|
 |
|
|
Ayrı gayrı masalar
Bir kültürde iltifat sayılan nice jest, bir başkasında hakaret sayılabiliyor... Bu noktadan yola çıkarak kültürlerarası sofra adabı jestleri testusuna buyur ola
Testus jestus
Kuşkusuz lüks bir restoranda elleriniz yerine ayaklarınızı kullanarak yemek yenilmeyeceğini bilirsiniz... Peki ya Sudan'da? Devenizi de masanızın yanına getirmeli misiniz? Çorbanızdaki karıncalara ne demeli? Onları çıkartmalı mısınız, yoksa bırakın boğulsunlar mı? İçtiğiniz kolanın sonuna geldiğinizde pipetinizden çıkaracağınız o höpürdetmeli emiş sesi yüzünden tevkif edilir misiniz? Sofra adabı zordur... Hele kültürden kültüre jestleri yorumlaması en zor olanı... Fadime, Temel'e tavuğu elle yeme diye kızınca, bir eline bıçak diğerine de çatal alan Temel sorar: "Tavuğu nasul tutacağum daa?" Aynen Etiyopya'daki gibi, çatal bıçakla tavuk yiyeni görünce kahkahayı basarlarmış. Buna karşın, İngiltere'de garsonlardan soğuk bakış kazanmanın yolu tavuğu elle yemek olabilir.
Bir kültürde iltifat sayılan nice jest, bir başkasında hakaret sayılabiliyor. Örneğin, yemekte bir Azeriden sakın bardak istemeyin. Çünkü, bardağın orada özel bir anlamı da var. Genelev demekmiş. Araplar, bütün Latin Amerikalılar, Akdeniz ülkelerinin insanları ve tabii ki Türkler konuşurlarken muhataplarına dokunmayı seviyorlar. Buna karşın, Asyalılar, Avrupalılar, Avustralyalılar, Amerikalılar, Pakistanlı ve Hintliler temastan hoşlanmıyorlar. Biz Türkler, "hayır" anlamında başımızı yukarı kaldırırken bir de ilginç "tcık" sesi çıkarırız ki, yabancılar buna hayran. Amerikalı için başı yukarı aşağı sallamak "evet," sağa sola sallamak "hayır"ken; Bulgarlar herkesin tersine, "evet" için başlarını yukarı, "hayır" için aşağıya sallıyor. Amerikalılar doğrudan gözlerinizin içine bakmayı öğreniyorlar küçükken. Japonlar ve Koreliler doğrudan göz temasından haz etmiyor. Gel de çöz... Kültürlerarası sofra adabı jestleri testusuna buyur ola bu kez de...
1- Polonya'da bütün biçimde kızartılmış balık yerken, balığı niçin ters çevirmezmişsiniz?
a. Çünkü balığın altında ne var görmek istemeyeceğinizden
b. Kılçıklar dökülüverir, bu da kısmetiniz kapanacak demekmiş
c. Balıkçı kayığını alabora edeceksiniz demekmiş
d. Hepsi
2- Japonya'da yemeğinizi beğendiğinizi nasıl gösterirmişsiniz?
a. Büyük bir alkış kopararak
b. Ayağa kalkıp saygı işareti çakarak
c. Kırmadan ama oldukça sert bir şekilde bardağı masaya vurarak
d. Makarnanızı yüksek sesle höpürdeterek yiyin
3- Çinli anneler çocuklarına tabakta yiyecek bıraktırırlar mı?
a. Hayır, Çin'de yiyecek kıt ve pahalıdır
b. Az yiyecek verdiler ve siz hâlâ açsınız anlamına geleceğinden tabağınızı sıyırmanız terbiyesizlik addedilir
c. Sadece pilav tabağınızı tertemiz edebilirsiniz
d. Yalamamanız şartıyla tabağı tertemiz edebilirsiniz
4- Avusturya'da insanlar şerefe kadeh kaldırdıklarında niçin birbirlerinin gözlerine bakmak zorundadırlar?
a. Herkesin diğerinin göz rengini bilmesi terbiye icabıdır
b. Masayı paylaştığın kişinin gözlerinin içine bakarak kadeh kaldırmaktan doğal ne olabilir?
c. Kim daha çabuk fondip yapacak diye oyun oynarlar
d. Kim daha sarhoş, ona göre arabayı kim kullanmalı anlamak için
5- Solaksınız ve İranlı ev sahibiniz size bir çatal veriyor. Ne yapmalısınız?
a. Çatalı sol elle kullanın gitsin
b. Çatalı sağ elinizle kullanın siz de
c. İran'da sadece sağ elle yemek yenir, sol el sadece taharet için
d. N'olur n'olmaz yemekten vazgeçin
6- Japonya'dasınız. Yemekte havadan sudan konuşurken futboldan değil başka bir spordan söz açıyorsunuz! Japonya'daki en popüler spor hangisi?
a. Karate
b. Basketbol
c. Beysbol
d. Pinpon
7-Japonya'da davetli olduğunuz bir eve girerken ne yapmalısınız?
a. Amuda kalkmalısınız.
b. Yedi kere öksürmelisiniz
c. Ayakkabılarınızı çıkarmalısınız
d. Hafızanızı geyşa meyşa gibi kalıntılardan temizlemelisiniz
8- İspanya'da bir kafe barda yediniz içtiniz. Kalkarken kırıntıları, kağıt peçeteleri, artıkları ne yapacaksınız?
a. Bırakın ve kalkarken oley diye bağırın
b. Her masada bulunan çöp sepetlerine atın
c. Boş bir tabağa koyun
d. Her şeyi yere atın, kapatırken süpürürler
9- Paris'te bir şeften ketçap istemenin yolu nedir?
a. Kessap, sil vu ple!
b. Şeften ketçap istemek hakaret kabul edilir. Vaaay, yemeği beğenmediniz demek!
c. Genellikle ketçap bulunmayacağından sizi anlamazlar
d. Amerikalı mısınız diye hemen "gard" alırlar
10-Almanya'nın havalı restoranlarında patatesi neyle kesersiniz?
a. Parmaklarınızla
b. Bıçakla
c. "Swiss army knife"ınızdaki özel patates çakısıyla
d. Çatalla
11-İtalyanlarla sofradayken konuşmayacağınız konu nedir?
a. Din
b. Politika
c. II. Dünya Savaşı
d. Hepsi yani hiçbirini
12- Portekizliyle yemekteyken konuşacağınız temel konu nedir?
a. Fiesta
b. Fado
c. Futbol
d. Fepsi
13- Yemeği beğendiğini belli edeceği zaman kulak memesini baş parmak ve işaret parmağıyla sıkan millet hangisi?
a. Eskimo
b. Brezilyalı
c. Portekizli
d. Danimarkalı
14- Kanada'da Eskimolar yemeği beğendiklerini nasıl belli ederler?
a. Tabağın altına fok balığı dişi koyarak
b. "Bin Teşekkür Dansı" yaparak
c. Şefin burnuna burunlarını sürterek
d. Geğirerek
15- Genellikle Batılı bir işadamının bir Türk ile üzerinde anlaşamadığı temel davranış nedir? Örneğin, yemeklerde.
a. Israr
b. Israr ısrar
c. Yine ısrar
d. İlle de ısrar, örneğin, ikram edilen bir şeyi, ayran içmek istemediğini nazikçe söyleyen bir Amerikalıya "ha babam" ısrar etmek.
Yanıtlar: 1) c, 2) d, 3) b, 4) b, 5) c, 6) c, 7) c, 8) d, 9) b, 10) d, 11) d, 12) d, 13) b, 14) d, 15) d.
Yazara e-mail
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
