|
 |
|
|
Biraz da coğrafya
Tsunamiler, zelzeleler, su baskınları, hortumlar, kasırgalar, volkan patlamaları ve terör o denli arttı ki, sanki günlük hayatımızın bir parçası oldu. Bunları asit yağmurları, çekirge istilaları, nükleer kışlar, elma büyüklüğünde dolular takip eder mi, eder.
Bütün bu gelişmeler beni biraz coğrafya çalışmaya yöneltti. Bakın, bilimsel kitaplardan neler öğrendim:
- Dünya yaklaşık 4.6 yaşında. 250 milyon yıl önce "pangea" denilen tek bir kıta vardı. Yedi kıta, "pangea"nın zelzelelerle bölünmesiyle oluştu. Yüz bin yıl önce sonuncusu yaşanan buzul çağı sırasında Avrupa ve Kuzey Amerika'nın büyük bölümü buzlarla kaplıydı. Endüstri devriminden beri artan "global ısınma"nın uzak sayılmayan bir gelecekte buzulları eritebileceği ve sel baskınları sonrasında da dünyayı bir "global soğuma ve buzul çağı"nın etkileyebileceği düşünülüyor.
- Dünyanın % 97.2'si sularla kaplı. Ama, bu suyun çoğu tuzlu (tuzlu suda her çeşit tuz var) ve kirli olduğu için sadece % 2.8'i kullanılabilir durumda. Bu % 2.8'in de % 2'lik bölümü buzul (buzulların ortalama derinliği 1.6 kilometre ve buzla kaplı Antarktika dünyanın en az yağış alan bölgesi) halinde bulunduğundan, dünyada sadece toplam suyun % 0.8'i kullanılabiliyor. Bütün ırmaklar, göller, kaynaklar kullanılabilen % 0.8'e dahil. İşte, su bunun için çok kıymetli. Üstelik, dünyanın en tuzlu denizi Akdeniz. Bu nedenle, Mezopotamya'daki su havzaları daha bir önem kazanıyor.
- 1950 yılında 2.6 milyar olan dünya nüfusu, şimdi 6.5 milyarın üzerinde. Aşırı artmaya devam eden nüfus nedeniyle de, su, petrol ve doğal kaynaklar gittikçe önemli hale geliyor.
- Eflatun'un kitaplarında adı geçen Atlantis'in İsa'dan önce 16. yüzyılda volkan püskürmeleri ve zelzeleler sonucu battığı düşünülüyor. Atlantis'in Akdeniz'de Girit ve Rodos adalarının kuzeyinde bir yerde ve İon medeniyeti sırasında var olduğu öne sürülüyor.
- Gelişmiş ülkeler, her türlü felakete karşı tedbir geliştirmiş. Örneğin, bir felaket halinde televizyon ve radyo yayınları tek merkezden otomatik olarak kesilip, haber halka duyuruluyor. Halk, felaket durumunda, başka bir şehre ve devlet kurumlarına önceden bildirdiği adrese taşınıyor. Devlet böylece felaket sonrasında kimin nerede olduğunu biliyor. Herkesin arabasında bir felaket çantası bulundurması öneriliyor. Belediyeler şehri terk yollarını belirliyor, bu yolları sürekli açık tutuyor ve sığınma yerleri oluşturuyor. Zelzele anında, çocuklara bir masa altına çömelmeleri, fırlayan eşyadan korunmak üzere örtünmeleri ve düşmemek için bir yere tutunmaları öğretiliyor.
- Genel uygulamada, ülke sahillerinden 12 deniz miline kadar uzaklık o ülkeye ait sayılıyor. İki ülkenin deniz sahaları birbiri üzerine rastladığında, ortadan bir sınır çiziliyor. Adası bol olan Yunanistan gibi ülkeler, etraflarındaki deniz sahasından en geniş anlamda faydalanıyorlar. İşte bu nedenle, Avrupa Birliği'ne tarih aldığımız 17 Aralık bildirgesine Yunanistan bir madde koydurdu. Yine, bu yüzden "Kardak" önemli bir sorun.
ytoruner@milliyet.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | İlerici kim, gerici kim?
SOLDA bazı aydınlar ve siyaset bilimciler CHP... | |  | Çetin ALTAN | | Astarı yüzünden pahalıya mı mal oluyor?
KARNELER erken verilip, okullar da tatile gir... | |  | Melih AŞIK | | Kim kazanır?
CHP Genel Başkan adaylarından Zülfü Livaneli,... | |  | Fikret BİLA | | CHP bölünür mü?
Kurultay sonrasında CHP bölünür mü? | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Nükleer İran
Irak'tan sonra sıra İran'da mı? | |  | Abbas GÜÇLÜ | | İstanbul Üniversitesi'nde yeni dönem
Mesut Parlak bir zoru başardı ve rektörlük ko... | |  | Nail GÜRELİ | | Sınırda yaşayanlar
Keyifli bayram günleri dileyerek başlayalım. ... | |  | Sami KOHEN | | Şimdi de İran mı?
ABD'nin Irak'tan sonra İran'ı vurabileceği il... | |  | Mehmet Y. YILMAZ | | ABD yeni maceralar peşinde
Amerikalı gazeteci Seymour M. Hersh, pazar gü... | |  | Hasan PULUR | | Kim bu, kim bunlar?
ÇOK kere bizim de başımıza gelir, bir yazı ya... | |  | Meral TAMER | | Sol öldü ve yeniden doğmayacak
Kararlıyım. | |  | Ece TEMELKURAN | | Atkı
Cat Stevens çalıyor, eski, sarıksız haliyle, ... | |  | Yaman TÖRÜNER | | Biraz da coğrafya
Tsunamiler, zelzeleler, su baskınları, hortum... | |  | Osman ULAGAY | | Ekonomide eski ezbere takılmak doğru mu?
Türkiye ekonomisi uzun süre çok kötü yönetild... | |  | Güngör URAS | | Kurban Bayramı
Yarın Kurban Bayramı'nın ilk günü. Müslümanla... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
