|
Bir sanayi kentinin ıstırabı
İstanbul Sanayi Odası'nın (İSO) 500 büyük sanayi kuruluşu listesine, 59 şirketle giren Kocaeli, iller arasında yüzde 95.7'ye ulaşan oranda vergi tahsilatıyla da birinciliğe oturuyor. Kişi başına yıllık geliri 8000 dolar olarak istatistiklerde yer alan Kocaeli'nin sanayicileri dertli.
Kocaeli Sanayi Odası (KSO) Yönetim Kurulu Başkanı Yılmaz Kanbak'tan "sürdürülebilir kalkınma kriterlerini ıskalayan" bir ilin sorunlarını dinliyorum.
Türkiye'deki 11 sanayi odasından en sonuncusu, Kocaeli'nde kuruluyor; yıl 1990...
Sabancı Topluluğu'nun enerji grubunda yönetici olan Kanbak, profesyonel yönetici olarak KSO'nun başında. Diğer illerin sanayi odalarının başında genel eğilim, patronların bulunması yönündedir. Kocaeli'nde yatırımları olan Koç, Sabancı, Dinçkök gibi köklü sanayici ailelerin patronları, vergileri gibi İstanbul'da toplanıyor.
Kanbak, Kocaeli'nin ürettiği verginin kendi illerinde tahsil edilmesini istiyor. Oysa yasa gereği şirketlerin merkezleri neresiyse, o ildeki vergi dairesine ödeme yapılıyor. Bunun ne mahzuru var?
Kanbak, "Devletin eli cebimizden çıkmıyor" diyor.
Kocaeli sanayicisi 60 okul yaptırıyor; yol, su, doğalgaz, atık imha ve depolama bedelleri gibi altyapı maliyetlerinin yüksekliğinden yakınıyor. İlde ne gerekiyorsa, valilik tepelerinde.
Sanayi istemiyorlar
Kocaeli'nin nüfus yapısını gösterir birincil gösterge, buradaki hemşeri örgütlenmeleri. Bölgede 3000 dernek faaliyet gösteriyor. Bunlardan 240 tanesi hemşeri derneği, biri de İzmitliler Derneği. İstanbul'da İstanbullular Derneği var mı acaba?! O da gerekiyor da.
KSO, halkın da katılımıyla 2023 vizyonu oluşturuyor. Bu çalışmadan ortaya Kocaeli'ndeki sanayi yoğunluğunu seyreltme ve çevresel düzenlemeler ihtiyacı çıkıyor. Kocaeli halkı artık sanayi istemiyor. Belki de bu nedenle son yıllarda Kocaeli'nde teknopark sayısı artıyor, TÜBİTAK merkezinin de olduğu ilde, 4'üncüsü yapılıyor. Yat imalatı bu bölgeye kayıyor.
2023 vizyonuna uygun yatırımlardan sonuncusu da Kartepe Projesi. Merter, Taksil ve Bostancı'daki Green Park otellerinin sahibi Adil Üstündağ, Kartepe dağ otelini açtı. Bu otel, bundan 10 yıl önce STFA'nın projesiydi, yapamadılar.
Kocaeli'ndeki sanayileşme; 16 tane organize sanayi bölgesi, 2 serbest bölge, 2 havaalanı, 42 bin üniversite öğrencisi ile yükünü almış durumda.
Ancak şehrin yaşanabilirliğini sorgulayan yok.
Patlamaya hazır bomba
Kocaeli'nin orta yerinde, patlamaya hazır bomba gibi duran Körfez Organize Sanayi Bölgesi. Burada, Tüpraş ve Körfez Petrokimya Tesisleri'nin yanı sıra 17 adet LPG tesisi, 7 adet akaryakıt depolama, 1 adet doğalgaz tesisi ve diğer küçük ölçekli sanayi kuruluşları bulunuyor. Bu tesislerin 174 bin 459 metreküp LPG stoklama kapasitesi mevcut, ayrıca sadece Tüpraş'ta yılda 6.5 milyon ton ham petrol işleniyor.
1999 depremi, Tüpraş ve Akçagaz yangını ile riskleri ortaya çıkan bölgede 2003 yılında kurulan Körfez Petrol Ürünleri OSB Derneği, en azından tesislere komşu 2408 evin güvenliğinin artırılması gerektiğini ileri sürüyor. Evlerin kamulaştırılması, tesislerin yerleşimden ayrışması ve ortak kullanılabilecek bir iskele çalışması gerektiğini öne sürüyorlar.
1999 depreminin ardından 2000 yılında yapılan bir araştırmaya göre, 10 yıl içerisinde firmaların yüzde 42'si işyeri yetersizliği nedeniyle yer değiştirmek istiyor. Yine deprem nedeniyle 217 firmanın 62'si işyeri uygunluğunu kaybetmiş. Kanbak, 250 sanayicinin yerini değiştirmek istediğini söylüyor. Bu talebin karşılanması için Dünya Bankası kaynaklarına başvuruyorlar.
Engellilere işyeri
Zihinsel özürlü çocuğuyla İzmit'e yerleşen Avusturyalı bir hanım, 72 dönümlük arazisinin yüzde 50'sini Türk Anneler Derneği, yüzde 50'sini de Milletlerarası Lions Kulübü'ne bağışlayarak, Bizim Köy Engelliler Üretim Merkezi Vakfı'nın kurulmasının yapı taşını oluşturmuş. KSO'nun da içinde yer aldığı proje, 200 kadar engelliye iş olanağı yaratıyor. Projeye Başbakanlık kullanımında olan 1.3 milyon euro'luk AB hibe kredisini kullanıyorlar. İşletme sermayesi olarak da devletin engelli çalıştırmayan işyerlerinden kestiği cezaların toplandığı fon kullanılacak.
Deprem sonrası 20 bin engellinin yaşadığı Kocaeli'ndeki "Bizim Köy", tarım, tekstil, hayvancılık alanında bir üretim birimi olacak.
Kocaeli bir yandan vahşi sanayi engeline takılıyor, öbür yandan yaşanabilir bir kent model üretiyor. Hangisinden yana olacaksınız?
syilmaz@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Kariyerim
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
