|
 |
|
|
Ata'ya 'İnönü modeli'
Atatürk'e ilişkin belgelerin tek merkezde toplanmasını savunan emekli Orgeneral Yavuz, Pembe Köşk'teki İnönü arşivini örnek gösteriyor. Ortaylı'ya göre, 'kurumlar belge vermez'
Belma Akçura - İstanbul
Türk Tarih Kurumu'nun (TTK) Latife Hanım'a ait mektupları açıp açmaması tartışmaları, Atatürk'e ait belge, bilgi, fotoğraf ve eşyaların değişik kurum ve kuruluşların elinden alınarak tek merkezde toplanması görüşünü gündeme getirdi.
Mustafa Kemal Atatürk'e ait çeşitli dokümanlar Cumhurbaşkanlığı, Genelkurmay, Anıtkabir, Türk Tarih Kurumu başta olmak üzere çeşitli üniversite, müze ve değişik illerde bulunan 'Atatürk Evleri'nde, çeşitli kurum ve kuruluşların elinde bulunuyor.
Pembe Köşk örneği
Bir grup tarihçi, bunların tek bir merkezde toplanmasını savunurken bazı tarihçiler, araştırmaya açık olup olmamasının önem taşıdığı görüşünde. İşte görüşler:
Kemal Yavuz (Emekli Orgeneral): 1987'de Atatürk Kültür Merkezi Cumhuriyet Devri Müzesi kuruldu. Atatürk'e ait bütün dokümanların burada toplanması gerekirdi. Konu ihmal edildi. Bugün araştırma yapmak isteyenler muhatap bulamıyor. İnönü ailesinin yaptığını devlet yapamadı. İnönü ailesi, bütün bilgileri ve objeleri Pembe Köşk'te topladı. Atatürk'e ait dokümanların adresi devlet arşivi olmamalı. Ayrı bir kurum gerekir.
Depo bulamadılar
Prof. Dr. Yavuz Ercan (Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Atatürk Araştırma Merkezi Genel Kurul Üyesi): 30 yıl önce Osmanlı belgelerinin tek bir arşivde ve Ankara'da toplanmasına karar verildi ama olmadı. İstanbul'da 500 yıldır bulundurulan belgelerin Ankara'ya taşınması; ışık, ısı farkı, toz, rutubet, böceklerden koruyacak nitelikte depolar olmadığı için sakıncalı bulundu. Arşivciler araştırmalı, nerede toplanacağına karar vermeli.
Belge vermezler
Prof. Dr Yusuf Halaçoğlu (Türk Tarih Kurumu Başkanı): Tek bir yerde olur. Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü uygundur. Ama belli bir olgunluğa erişilmediğini düşünüyorum. Kimse elindeki belgeleri vermez. İnsanlar ya kendilerine ya Atatürk'e güvenemiyorlar.
Prof. Dr. İlber Oltaylı (Tarihçi): Kurumlar arşivlerini vermezler ama mikro filmlerle belgeler toplanabilir. Atatürk ile ilgili bilgilerin tek merkezde bulunması araştırmacılar, tarihçiler açısından önemli olabilir. Her yerde arşivinin olması onun fonksiyonları ile ilgilidir.
'Karar yetkisi tek bir kişide olmamalıdır'
Orhan Silier (Tarih Vakfı Başkanı): Bu konuda yapılması gereken şey, açıklık ve bilimsellik. Dolayısıyla ölümünden uzunca bir süre sonra oynadığı çeşitli roller (askeri, politik, kültürel). Bunların bir tek elde toplanması, bu konuda bir tek kişinin karar yetkisine sahip olması özgür bir bilim hayatı tarihçilik hayatı, açısından kabul edilebilir şeyler değil.
Dr. Mehmet Ali Kılıçbay (Tarihçi): Bir kurumda toplanmasının bir sakıncası yok ama önemli olan bu belgelerin ayrı ayrı yerlerde olması değil, hepsinin açık olup olmaması. Araştırmacılara açık olmadığı sürece ister ayrı ayrı yerlerde olsun, ister aynı yerde olsun fark etmez.
|
|
|

|