|
Tatlıses'in kasedi eşittir Roche'un ilacı!
Türkiye'de korsan ilaç mı üretiliyor dediniz? İbo'nun kasedi karşılaştırmasına, ilgili bakanlıkların herhalde bir cevabı olacak
Uluslararası dev ilaç üreticilerinin Türkiye'deki şirketlerini çatısı altında toplayan Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği'nin Başkanı Altan Demirdere ve Genel Sekreteri Engin Güner, gazetelerden izleyebildiğim kadarıyla bir süredir kamuoyu oluşturma çabası içindeler. Ekonomi sayfalarında köşesi olan meslektaşlarımı teker teker ziyaret ederek, Türk halkının ucuz eşdeğeri yerine, neden ille de pahalı orijinal ilaçları kullanması gerektiğini anlatmaya çalışıyorlar.
Hürriyet Ekonomi Müdürü Vahap Munyar'ın 7 şubat günkü "Ürettiğimiz ilacın, İbo kasedi kadar değeri yok mu?" başlıklı yazısından Demirdere ve Güner'in şu sözlerini aynen aktarıyorum:
Pes doğrusu!
(...) "Veri Korumanın, fikir ve sanat eserini korumadan ne farkı var? Eğer İbrahim Tatlıses korsan kasetçiye karşı korunuyorsa, bizim şirketlerin yarattığı ilaçlar da korunmalı. Kendi buluşumuz olan ilaçların İbo kasedi kadar değeri yok mu?"
Pes doğrusu! Diplomat kökenli Güner'i Özal'a danışmanlık yaptığı ve ANAP milletvekili olduğu günlerden tanırım. Novartis'in genel müdürü de olan Demirdere'yi ise Roche skandalı sırasında tanıdım. Şu İbo kasedi ile ilaç patenti benzetmesini hayretler içinde okudum ve kendilerini tanıyabildiğim kadarıyla, ikisinin bilgi birikimleriyle de bağdaştıramadım.
Bakanlar ne diyecek?
Kaldı ki yukarıdaki sözler, Türkiye'de korsan ilaç üretildiğini ima ediyor. Bu çok ciddi ve ağır bir iddia! 4 - 4.5 milyar dolarlık ilaç pazarımızın % 85 - 90'lık bölümünün alıcısı devletimiz olduğuna göre, gerek Sağlık Bakanlığı'nın, gerek Çalışma Bakanlığı'nın, gerekse yerli ilaç firmalarının da bu iddiaya karşı söyleyecek sözleri olacak herhalde.
Roche skandalının patlak verdiği günlerde yazdığım "Roche'un ve Meral'in fikri mülkiyet hakkı" (19 ağustos 2004) yazımda da belirtmiştim. 35 - 40 milyar dolar cirolu bir şirketin patent hakkıyla bir kitabın, derginin, kasedin ya da yazının fikri mülkiyet hakkı nasıl karşılaştırılabilir ki?
Kaset şahsa aittir
Kaset, film, dergi, kitap, Tatlıses'in şarkısı, Van Gogh'un resmi v.s. copyright kanunlarıyla korunur, patentin aksine bir kuruma ait buluş değil, fikri bir üründür ve şahsa aittir. Üretildiği andan itibaren korunma altına alınır. Korsan kaset ya da kitap, bu fikri ürünü kimseden izin alma ve telif ödeme gereği duymadan çoğaltıp çok daha ucuza satışa sunulmaktadır.
İlaçta korsan üretim, umarız söz konusu değildir. Sağlık Bakanlığı, herhalde en kısa zamanda bu konuda bir açıklama yapacaktır. Bizim bildiğimiz kadarıyla -ve umuyoruz ki ülkemizde resmi makamlardan izni alınmamış hiçbir ilacın üretilip satışa sunulması mümkün değildir.
Patent lokaldir
Demirdere ve Güner'e hatırlatmak istediğim önemli bir nokta daha var. Patent coğrafyayla sınırlı yani lokal, fikri mülkiyet hakkı küreseldir. Tıkır tıkır işlediği söylenemese de bir Yunanlı şarkıcının bestesini telif ödenmeden Türkçe şarkı yaparsanız tazminat ödemek zorunda kalabilirsiniz. Ama Amerika'da patentini aldığınız bir ürünün koruması sadece Amerika için geçerlidir, otomatikman Türkiye'de de patentli hale gelmez. Türkiye'de üretmek istiyorsanız, ayrıca patent almanız gerekir.
Yazıya son noktayı koymadan, Demirdere ve Güner'e naçizane bir önerim olacak: Bizim hükümet yetkililerini AB notasıyla korkutmaya çalışmak yerine, temsil ettikleri uluslararası ilaç tekellerini; promosyona cirodan % 37 pay ayırmak yerine, birazcık olsun rekabetçi koşullarda çalışmaya ikna etseler...
Yeni ilaç keşfi için ayırdığı paranın 3 katını pazarlamaya ayıran, rekabetin r'sinin bile geçerli olmadığı bir sektör, bugünün dünyasında artık kimseye kendi argümanlarını kolay kolay dikte edemez.
mtamer@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Kariyerim
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
