|
 |
|
|
2004 yılında farklı bir enflasyon eğilimi
Yeni yöntemle ve 2003 yılı baz alınarak hesaplanan fiyat endekslerinin 2003 ve 2004 yılına ait değerlerini DİE yayımladı. Ancak yeni endekse göre serilerin yayımlanmasını takip eden günlerde ekonomi gündemini yeni teşvik yasası ve IMF ile ilişkiler işgal etti. Bu nedenle de yeni endekslerin 2003 ve 2004 yıllarındaki enflasyon eğilimleri konusunda taşıdığı ek bilgiler üzerinde çok fazla durulmadı.
İlk grafikte 2003 yılını baz alan ve yeni yöntemle hesaplanan Üretici Fiyatları Endeksi ve TEFE'ye göre 2004 yılında 12 aylık enflasyonun aylar itibariyle görünümü yer alıyor.
2004 yılının ilk dört ayında her iki endekse göre elde edilen fiyat artışları hemen hemen aynı seviyede iken, mayıs ayından itibaren yeni endekse göre fiyat artışlarının eski endekse göre hesaplanan artışların önemli ölçüde üstüne çıktığı görülüyor. Kasım ayından itibaren ise iki endeks birbirine yeniden yaklaşıyor.
ABD dolarının TL cinsinden değerindeki 12 aylık artışlarla birlikte bakıldığında yeni endeksin döviz kurundaki artışlara daha duyarlı olduğunu görmek mümkün.
2004 yılı sonunda TEFE ile ölçülen 12 aylık enflasyon yüzde 13.8 olurken ÜFE ile ölçülen enflasyon yüzde 15.3 seviyesine çıkıyor. 2003 yılının aralık ayında ise 11 aylık enflasyon TEFE ile yüzde 7.9 olurken ÜFE ile yüzde 6.5 seviyesinde kalıyor.
Eski ve yeni TÜFE bazındaki 12 aylık fiyat artışlarını gösteren grafikte ise 2004 yılının ilk yarısında eski ve yeni endekse göre ölçülen fiyat artışlarının gösterdiği eğilimler arasında önemli bir farklılık olduğu dikkati çekiyor.
Eski endekse göre enflasyonda geçen yılın ilk altı ayında çok hızlı bir düşme söz konusuydu. Yeni endekse göre ise enflasyonda böyle bir düşme gözükmüyor. Aksine yeni endekse göre 2004 yılında enflasyonun çok gerilemediği ortaya çıkıyor.
Ocak ayında iki endekse göre hesaplanan enflasyon arasındaki önemli fark bizi 2003 yılındaki gelişmeye bakmaya zorluyor. Yeni endeks 2003 yılının gerisine gitmediği için yıl sonunda ancak 11 aylık fiyat artışlarını görebiliyoruz. Eski endekse göre 2003 yılının aralık ayında yüzde 15.4 olan 11 aylık fiyat artışı yeni endeksle yüzde 9.9'a düşüyor. 2003 yılında yeni endeksle hesaplanan enflasyonun eski endeksle hesaplananın oldukça altında gerçekleştiği anlaşılıyor. Bu, bize enflasyondaki hızlı gerilemenin 2004 yılında değil 2003 yılında gerçekleştiğini gösteriyor. 2004 yılında ise enflasyonun hem ÜFE hem de yeni TÜFE bazında oldukça inatçı bir seyir izlediğini görüyoruz.
Bu veriler çerçevesinde TL'nin yabancı paralar karşısında değer kazanımının ve bunun yarattığı ekonomideki rekabet baskısının 2003 yılında eski endekslerle ölçülenden daha düşük, 2004 yılında ise daha yüksek olduğunu da söylemek mümkün.
Yeni endekslerin taşıdığı bilgiler 2004 yılında Türk ekonomisinde yaşanan gelişmeleri açıklamayı biraz daha kolaylaştırıyor. Yeni endekslerin ortaya koyduğu enflasyon eğilimleri 2004 yılında ekonomideki ısınmanın oldukça hızlı olduğunu söylemeye imkan veriyor. Değerli TL olgusunun sürmesine rağmen, enflasyondaki düşüş eğilimi 2003 yılına göre çok daha sınırlı kalmış.
Yeni endeksler 2005 yılı enflasyon hedefinin tutturulması için çok çaba gösterilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Bunu değerli TL'ye dayanarak sağlamayı sürdürmenin maliyeti ise giderek artıyor. İç talebin kontrol altına alınması bakımından mali disiplin çok önemli. Ancak bu tek başına yeterli değil. Sermaye hareketlerine seyirci kalmaya devam edersek enflasyonun kontrolünün tüm yükünü büyüme ve istihdama yüklemek zorunda kalacağız.
foztrak@yahoo.com
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Kariyerim
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
