|
 |
|
|
Carlsberg gider mi?
Satır Arası / Deniz Sipahi
ABD'nin Ankara Büyükelçiliği Ticaret Müsteşarı Amer Kayani, iki hafta önce İzmir'deydi. Bir dizi temastan sonra İzmir Ticaret Odası'nda yaptığı açıklamada şöyle konuşmuştu.
"Yabancılar yatırım yapacağı ülkede önce yerel yatırımları izler. Türkler, Rusya ve Bulgaristan'a yatırım yapıyorsa bu iyi bir etki yaratmıyor. Türkiye'ye, komşularına göre daha az yabancı sermaye akıyor. Engellerin aşılması için yatırım ortamının düzelmesine yönelik önlem alınmalı. Önce mevcut yatırımlara iyi bakılmalı. Burada bir başarı hikayesi yaratılamazsa yeni yatırım çekmek çok zor olur."
Carlsberg'in Türkiye pazarından çekilmeye hazırlandığını öğrendiğim anda bu sözler aklıma geldi. Sonra da Carlsberg'in buradaki yetkililerine ulaşıp haberin doğruluğunu öğrenmeye çalıştım.
Carlsberg Bira Fabrikaları Yönetim Kurulu Başkanı Nils Smedegaard Andersen'in, Börsen gazetesine yaptığı açıklamadan haberleri yoktu ama merkezin son dönemde getirilen vergilerden rahatsız olduğu konusunda hemfikirdiler.
* * *
Müsteşar Amer Kayani gibi Andersen de, benzer mesajlar veriyor.
"Dünyaya Carlsberg levhasının asılı olması için değil, kar yapmak ve para kazanmak için yayılıyoruz."
Türkiye yabancı sermaye çekmesi gereken bir ülke. Rakamlar artışın olduğunu gösterse de veriler istenilen düzeyden çok uzakta. Bunun da temel nedeni güvensizlik. Yabancı, Türkiye'ye istikrarsız olduğu için güvenmiyor.
Türk Tuborg-Carlsberg CEO'su Barry Marshall'ın açıklamalarında da bunun altı çiziliyor.
"Türkiye'de biraya AB üyeleri ortalamasının 3.5 katından fazla vergi uygulanıyor. Yüzde 5 alkol ihtiva eden 1 hektolitrenin ÖTV'si Türkiye'de 68.72 euro. Bu İspanya'da 7.7, Almanya'da 7.2, Fransa'da 5.2... Carlsberg, ciddi yatırımlar yaptı. Ölçüsüz ÖTV artışlarıyla mağdur edildi. Bize verilen sözler tutulmadı, yanıltıldık. Bu vergi anlayışıyla firmalar ileriye yönelik planlama yapabilirler mi? Firmalar, güven duyup yatırım yapabilirler mi? Yabancı sermayeye güven verilebilir mi? Bu haksız ve ölçüsüz uygulamaların gözden geçirilmesini istiyoruz."
* * *
Şarap ve diğer içkilere yapılan ve insaf sınırlarını aşan ÖTV artışı, hem sahte rakı üretimiyle içki kaçakçılığını artıracak, hem de yükselen içki fiyatlarıyla gelişen turizmimizi baltalayacak.
Vergi ve teşvikler alanındaki durum ıslaha muhtaç, dolaylı vergiye aşırı yüklenmek yeni yatırım ve istihdam artışına engel oluyor.
Uzun aradan sonra yabancı sermaye konusunda az çok iddialı bir ortama gelindi. Ancak bu sefer de yabancı sermaye karşıtı söylemler arttı. Yabancılara gayrimenkul satmak, ülke toprağının satılması olarak algılanıyor.
Türkiye'nin önünde, yatırımcıyı çekmek için büyük bir fırsat var ama bu fırsatı ne kadar kullanacağına kendisi karar verecek.
dsipahi@milliyet.com.tr
|
|
|

|