|
 |
|
|
Ortadoğu'da demokrasi rüzgârı
ORTADOĞU'da sıra şimdi kimde? Suriye'de mi? İran'da mı? Bu soru sorulduğunda akla gelen ilk şey ABD'nin olası bir askeri harekât için bölgede hangi ülkeyi hedef alacağıdır.
Bugünkü konumuz bu değil. Sorumuz, Ortadoğu'da değişim ve demokrasiye yöneliş bağlamında, sıranın hangi ülkeye geldiği ile ilgili.
Evet, bir süredir bölgede demokrasi istikametinde değişim rüzgârları esiyor. Özgürlük cereyanı peş peşe bir ülkeden diğerine yayılıyor.
Afganistan, Irak, Filistin... Ardından (daha sınırlı çapta) Suudi Arabistan, Mısır... Son olarak da Lübnan...
İlk bakışta Ortadoğu'da bu olanlar, Soğuk Savaş'ın son günlerinde Doğu Avrupa ülkelerinin hızla demokrasiye geçiş süresini anımsatıyor...
Benzer bir durum da geçen yıl Gürcistan'da ve son olarak da Ukrayna'da görüldü.
Şimdi de Ortadoğu'da yeni bir "bahar" başlıyor...
* * *
KUŞKUSUZ Doğu Avrupa ülkelerinin veya Gürcistan'ın ya da Ukrayna'nın demokrasiye geçiş şekli ile, halen Ortadoğu'daki değişim belirtileri arasında önemli farklar var. Hatta bölgenin daha özgür bir sisteme yöneliş tarzı da, ülkelere göre değişiyor.
Afganistan'da ve Irak'ta eski dikta rejimleri "dıştan müdahale" ile devrildi. Seçimler "işgal altında" yapıldı. Ancak ilk kez çoğulcu sisteme geçildi ve daha temsili bir yönetim için ilk adımlar atıldı...Filistin'de Yaser Arafat'ın ölümünden sonra yeni liderin ve yönetimin seçilmesi -anormal şartlara rağmen- demokratik bir ortamda yapıldı. İlk kez militan gruplar da bu yeni siyasi yapılanmaya katıldı...Suudi Arabistan'da monarşi rejimi, ilk kez bölgesel meclislerin "kısmen" de olsa, seçim yolu ile yenilenmesine izin verdi. Bu "tepeden inme" bir karar da olsa, bu ülkede de bir şeylerin kıpırdamaya başladığını ortaya koydu...Mısır'da da Başkan Mübarek ilk kez, başkanlık seçimlerinin birden fazla adayla yapılacağını ilan etti. Böylece "Reis"in kararı ile "çoğulcu" sisteme doğru bir adım atılıyor...Lübnan'da olanlar, daha farklı. Bölgedeki ülkeler arasında Lübnan daha demokratik bir yapıya sahip. Ancak Başbakan'ın ve hükümetin "Suriye yanlısı" olması, ülkede uzun yıllardır bulunan Suriye askerlerinin geri çekilmesini isteyen geniş halk kitlelerini sokaklara döktü. Sonuçta "sokağın gücü" hükümeti istifaya zorladı. Lübnan'daki "kadife devrimi" aynı zamanda, Şam'a da güçlü bir mesaj göndermiş oldu...
* * *
BÖLGEDEKİ değişim hareketleri ister "tepe"den ister "sokak"tan gelsin, gerçek şudur ki, bu ülkelerde halk düzeyinde bir "uyanış", yönetim kademesinde de bir "yöneliş" başladı...
Bölge ülkelerindeki bu gelişmelere sırf eleştirel açıdan bakanlar "Bu mu demokrasi" diyebilirler. Ama unuttukları bir nokta var: Demokrasi bir çırpıda kurulmaz. Hele bölge ülkelerinin içinde bulunduğu şartlarda... Ancak bütün bu ülkelerde olup bitenlerin ortak özelliği, halkın daha özgür yaşama isteğinin ortaya çıkması, yöneticilerin de bu yönde adım atma zamanının geldiğini kavramalarıdır.
Bunu en iyi takdir edecek durumda olan da biziz. Ülkemiz 1946'da ilk kez çoğulcu sisteme geçtiğinde de, ciddi aksamalar olmuştu...
Önemli olan ilk adımları kararlılıkla atmaktır. Şimdi -bizden yarım yüz yıl sonra- bölge ülkeleri yavaş yavaş bu yola giriyorlar... Buna sevinmek ve destek olmak lazım...
skohen@milliyet.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Din dersleri ve cemaatler
DİN sadece bir itikat değil, aynı zamanda sos... | |  | Çetin ALTAN | | Bir "mizah müzesi" kurulsa...
TV programlarında emekli büyükelçilerin, emek... | |  | Melih AŞIK | | Mart'ın yıldönümü
Irak'a asker göndermeyi öngören "tezkere"nin ... | |  | Fikret BİLA | | Ankara yorgun mu?
AB çevrelerinden, Türkiye'nin yorulduğu yönün... | |  | Hasan CEMAL | | Irak'ta Kürtler mi anahtar oluyor?
Yeni bir siyasal yapılanmanın eşiğindeki Irak... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Tarihin ırzı
Almanya Parlamentosu'na da "24 nisan 1915'in ... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Yüksek lisans, doktora ne için yapılıyor? (2)
Yüksek lisans ve doktora ne için yapılıyor? H... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Ekonomik dengeler kalıcı hale geldi mi?
2001 mali krizinin iki boyutu vardı. Biri, ço... | |  | Nail GÜRELİ | | İşçi kimliğini arıyor
İzmit'te SEKA işçileri... İstanbul Cevizli'de... | |  | Sami KOHEN | | Ortadoğu'da demokrasi rüzgârı
ORTADOĞU'da sıra şimdi kimde? Suriye'de mi? İ... | |  | Mehmet Y. YILMAZ | | Bu Suriye gezisi yanlış amaçlara hizmet edebilir
Tarihsel olayların ardından bakıp da "Şöyle o... | |  | Hasan PULUR | | Uyuşamayız, yollarımız ayrı...
ORHAN Veli'nin, "Ciğercinin Kedisi" ile "Soka... | |  | Meral TAMER | | İlaç devleri, silah lobisinden bile cömert!
Uluslararası ilaç devlerinin rekabete tümüyle... | |  | Ece TEMELKURAN | | Yok Ülke Çok Ülke
Ben, bu ülkeyi yürek paralayıcı bir sevgiyle ... | |  | Osman ULAGAY | | İzmir'in dertleri ve AB süreci
Geçen yıl Türkiye'deki vergi geliri tahsilatı... | |  | Güngör URAS | | Odalarla üyelerden çok adaylar ilgileniyor
Ticaret ve sanayi odalarında, borsalarda seçi... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Türkiye, Kıbrıs'a ambargoyu kaldıracak
Türkiye hareket etmekte geciktikçe, Gümrük Bi... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Kariyerim
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
