|
 |
|
|
1.2 milyar dolar girdi 870 milyon dolar çıktı
Milliyet Ekonomi'de dün yer alan bir habere göre, Doğuş Holding Başkanı Ferit Şahenk, Cenevre'de Levent Köprülü'ye "Altyapı ve şeffaflık sağlanırsa Türkiye'ye gelecek paranın sınırı olmaz" demiş. Ancak, bugüne kadarki uygulama "iyimser bekleyişlerin" bir türlü gerçekleşemediğini ortaya koyuyor.
Biz ülkeye yabancı sermaye girecek diye beklerken, neredeyse giren kadar sermaye dışarıya çıkmaya başladı.
Yabancılar 2004 yılında Türkiye'ye yatırım yapmak üzere 1 milyar 223 milyon dolar getirdi. Buna karşılık bizim Türk işadamlarımız ise yatırım yapmak üzere geçen yıl dışarıya 857 milyon dolar götürdü.
Yabancı sermaye ülkeye (1) Sabit sermaye yatırımı (fabrika) yapmak için gelir. (2) Gayrimenkul (ev - arsa) almak için gelir. (3) Portföy yatırımı olarak (bono - hisse senedi satın almak) için gelir. (4) Kredi olarak gelir.
Yatırım yapılsın istiyoruz
Biz yıllardır, "Yabancı sermaye gelsin" derken yabancı sermayenin "sabit sermaye yatırımı" (fabrika yapmak) için gelenleri istiyoruz. Çünkü, bu tür yabancı sermaye, üretimi artırır. İş imkanı yaratır. Ülkenin kalkınmasına katkıda bulunur.
Daha önceleri "gayrimenkul (ev - arsa) almak için gelen yabancı sermaye" yoktu. Son zamanlarda arttı. Merkez Bankası ev - arsa için gelen paraları da "yabancı sermaye rakamına" ekliyor.
Bu eklemeyle yabancı sermaye için gelen döviz 2003 yılında 1 milyar 694 milyon dolar oldu. Ev - arsa için gelen 978 milyon doları bu rakamdan çıkarırsak, kalıyor 716 milyon dolarlık yabancı sermaye.
Aynı şekilde 2004 yılında ev - arsa için gelenlerle birlikte yabancı sermaye girişi 2 milyar 566 milyon dolardı. Ama bunun içinde yabancıların ev - arsa için getirdikleri 1 milyar 343 milyon doları çıkarırsak, sabit sermaye yatırımı (fabrika - arsa) için gelen yabancı sermayenin sadece 1 milyar 223 milyon dolar olduğu ortaya çıkıyor.
Biz yıllardır, "Yabancı sermaye gelecek, dertler bitecek" hayaliyle yaşarız... Son on yılda (ev - arsa için gelen sermaye hariç) sabit sermaye yatırımı için ülkeye giren yabancı sermaye toplamı 11.3 milyar dolar. Buna karşılık bizim Türkler, yurtdışına yatırım için on yılda 4.3 milyar dolar çıkarmış. Giren 100, çıkan 40 olmuş.
Yapmıyor, yapılmış alıyorlar
Yabancı sermaye beklenen ölçüde ülkeye girmiyor. Yabancılar beklenen ölçüde sabit sermaye yatırımı (fabrika) yapmıyor ama, yabancıların yaptıkları ve daha da önemlisi (ucuz ucuz) satın aldıkları fabrikalarla ekonomideki hakimiyetleri giderek artıyor.
Merkez Bankası Danışmanı Ercan Türkan'ın İSO'nun 500 büyük sanayi kuruluşu çalışmasına dayalı bir araştırmasına göre, yabancı sermayeli şirketlerin (1) Üretimdeki payları yüzde 20.1, (2) Toplam satışlardaki payları yüzde 23.8, (3) İhracattaki payları yüzde 26.3, (4) İstihdamdaki payları yüzde 14.3, (5) Katma değerdeki payları yüzde 18.6 ve (6) Toplam karlılıktaki payları yüzde 22.6 oranında.
Biz yabancı sermaye istiyoruz da... Yabancı sermayeyi neden istiyoruz? Yabancı sermayeden ne bekliyoruz? Hangi sektörlerde neler yapmasını bekliyoruz? Bu konuları tartışmıyoruz.
| Doğrudan sermaye giriş ve çıkışları (milyon dolar) | | Yabancı sermaye girişi | Türk sermayesi çıkışı | Net sermaye girişi(*) | | 1995 | 885 | 113 | 772 | | 1996 | 722 | 110 | 612 | | 1997 | 805 | 251 | 554 | | 1998 | 940 | 367 | 573 | | 1999 | 783 | 645 | 138 | | 2000 | 982 | 870 | 112 | | 2001 | 3.266 | 497 | 2.769 | | 2002 | 1.038 | 175 | 863 | | 2003 | 716 | 499 | 217 | | 2004 | 1.223 | 857 | 366 | | Toplam | 11.360 | 4.384 | 6.976 | |
(*) Gayrimenkul alımı için giren sermaye hariç.
guras@milliyet.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | İki Türkiye
AVRUPA Birliği'nin patent kurumu başkanı Türk... | |  | Çetin ALTAN | | Rakı
MEĞER bir süredir rakının da sahtesi yapılıyo... | |  | Melih AŞIK | | Amerikancı bakış
ABD Dışişleri Bakanlığı'nın İnsan Hakları Rap... | |  | Fikret BİLA | | İnsan hakları
Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlığı, 2004 yı... | |  | Hasan CEMAL | | AKP, yolsuzluk, etik...
Siyasette etik, ahlak... Malum, bu konuda biz... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Tarihin ırzı (2)
Dün iddiaları yayımlamıştım. Şimdi de "tarihi... | |  | Can DÜNDAR | | Siyasetin yeni koalisyonları
Türkiye ilginç bir dönemden geçiyor. Eski siy... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Ya giderlerse?
2001 yılında mali krizin nedenleri belli. Car... | |  | Doğan HEPER | | Papa kafaları karıştırdı
SON günlerde Papa II. Jean Paul gündemde. Has... | |  | Sami KOHEN | | Adım adım değişim...
RASTLANTI mı, yoksa birbiriyle bağlantılı mı,... | |  | Mehmet Y. YILMAZ | | Avrupalı oluyoruz, bunlara alışmamız gerek
Basının eleştiri hakkının sınırları konusu, k... | |  | Hasan PULUR | | Avrupa yolunda koşar adım!
İSTER Anayasa'yı değiştirin, ister ceza kanun... | |  | Derya SAZAK | | Parti, vizyon, lider
Meclis'teki 'ikili' yapının daralttığı siyasi... | |  | Meral TAMER | | Ani iklim değişiklikleri kimin işi?
Önce dünyamızı en çok kirleten ülkelerin hang... | |  | Yaman TÖRÜNER | | Yapı Kredi kaça gider?
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), elinde... | |  | Güngör URAS | | 1.2 milyar dolar girdi 870 milyon dolar çıktı
Milliyet Ekonomi'de dün yer alan bir habere g... | |  | Serpil YILMAZ | | Maden satıldı Afrika kömürü yasaklandı
Etiyopya'dan, Güney Afrika'ya geçen Başbakan ... | |  |  | M. Ali BİRAND | | AB ve NATO ile pazarlık var...
Belki kamuoyuna yeterince yansımıyor, ancak ş... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Kariyerim
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
