|
 |
|
|
'Dolardaki değer kaybı dış şok yaratabilir...'
Bağımsız Sosyal Bilimciler, doların düşüşünün Türkiye'nin 153.2 milyar dolarlık dış borç stoku nedeniyle dış şok riski yaratabileceği ve döviz rezervlerini düşüreceği uyarısında bulundu
EKONOMİ SERVİSİ
Bağımsız Sosyal Bilimciler (BSB), dolardaki değer kaybı nedeniyle 153.2 milyar dolar dış borcu bulunan Türkiye'nin gelecekte bir dış şokla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu. Ankaralı akademisyenlerin kurduğu BSB, '2005 Başında Türkiye'nin Ekonomik ve Siyasal Yaşamı Üzerine Değerlendirmeler' adlı çalışmasında, Türkiye ve dünya ekonomisine ilişkin ilginç tespitlerde bulundu.
Milliyet Business'ta bu çalışmadaki görüşlerini açıklayan Prof. Dr. Korkut Boratav, Prof. Dr. Oktar Türel, Prof. Dr. Erinç Yeldan ve Doç. Dr. Ahmet Haşim Köse'nin de kurucuları arasında olduğu BSB İktisat Grubu, Türkiye ile ilgili dış şok uyarısında bulundu.
Washington merkezli Ekonomi ve Politika Araştırma Merkezi'nin (CEPR) yaptığı hesaplamaya atıfta bulunulan çalışmada, dolardaki düşüşün 153.2 milyar dolarlık dış borca sahip Türkiye ekonomisi için muhtemel bir dış şok riski yarattığına işaret edildi. Raporda, dolardaki düşüşe ilişkin CEPR'nin üç farklı senaryosuna da yer verildi. Bu senaryolara göre aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 15 ülke doların değer kaybıyla hem döviz rezervlerinde hem de büyüme oranlarında kayıplar yaşayacak.
Buna göre, dolardaki yüzde 13.8'lik bir düşüş Türkiye'de 3.2 milyar dolar, yüzde 22.8'lik düşüş 5.3 milyar dolar, yüzde 42'lik bir düşüş ise 9.8 milyar dolarlık bir kayba yol açacak. Bu kayıplar, sırasıyla Türkiye'nin ulusal gelirinin yüzde 1'ine, yüzde 1.70'ine ve yüzde 3.20'sine denk geliyor.
| Doların yüzde 13.8 kaybı Türkiye'nin büyümesini 1 puan düşürüyor | | Rezerv kaybı (milyar dolar) | | | GSMH kaybı (%) | | | | Az: %13.8 | Orta:%22.8 | Çok:%42 | Az: %13.8 | Orta:%22.8 | Çok:%42 | | Arjantin | 1,7 | 2,9 | 5,3 | 1,2 | 1,9 | 3,5 | | Şili | 1,5 | 2,5 | 4,6 | 1,7 | 2,8 | 5,2 | | Çin ve Hong Kong | 56,4 | 93,1 | 171,6 | 3,2 | 5,3 | 9,8 | | Malezya | 5,1 | 8,5 | 15,6 | 4,6 | 7,7 | 14,1 | | Meksika | 5,8 | 9,5 | 17,5 | 0,9 | 1,5 | 2,7 | | Peru | 1,0 | 1,7 | 3,1 | 1,6 | 2,6 | 4,7 | | G. Afrika | 2,7 | 4,4 | 8,1 | 1,5 | 2,5 | 4,6 | | Tayland | 4,1 | 6,8 | 12,6 | 2,6 | 4,2 | 7,8 | | Türkiye | 3,2 | 5,3 | 9,8 | 1,0 | 1,7 | 3,2 | |
Kaynak: CEPR
Dolarda düşüşe oynadı kazandı
Fortune dergisinin zenginler listesinde Bill Gates'in ardından ikinci sırada bulunan yatırım şirketi Berkshire Hathaway'ın sahibi Warren Buffett, 2004 yılında doların düşüşünden 1.84 milyar dolar kâr etti.
Berkshire Hathaway'in ortaklarına gönderdiği mektupta, şirketin 2003'te doların gerileyeceğini öngörerek vadeli döviz işlemleri borsalarında diğer beş önemli para birimi üzerine 12 milyar dolarlık kontrata imza attığı, geçen yıl bu rakamı 21.4 milyar dolara yükselttiği bildirildi.
2004 boyunca önemli paralar karşısında gerileyen dolar, böylece doğru tahminde bulunan Buffett'in ana ortağı olduğu Berkshire Hathaway'e 1 milyar 840 milyon dolar kazandırdı.
Son üç ay kârı
Buffett, geçen yılkı döviz kârının 1.63 milyar dolarlık kısmını son çeyrekte gerçekleştirdi. Buffett'in böyle önemli bir kar elde ettiği kararıyla ilgili değerlendirmesi ise "Eğer yanılsaydım yine mutlu olurdum" şeklinde oldu.
Hesaplamalara göre, önemli paralara karşı dolar yüzde 20 daha değer kaybederse Berkshire Hathaway şirketinin döviz kârı 6.67 milyar dolara yükselecek. Doların yüzde 20 değer kazanması durumunda ise şirketin 1.84 milyar dolarlık kârı eriyecek ve 2.61 milyar dolarlık zarar oluşacak.
Berkshire Hathaway'ın 2004 yılsonu bilançosuna göre net kârı 7.3 milyar dolar, likit varlıkları ise 43 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.
|
|
|

|