|
 |
|
|
Ölümlerin sorumlusu, vergiye yüklenen hükümet
Geçtiğimiz ay içkilere getirilen aşırı ÖTV artışının ardından, "Sahte içki üretimi ve kaçakçılık artacak" diye uyarmıştık. İçki düşmanlığıyla vergiye yüklenen hükümet, halk sağlığının tehlikeye girmesini umursamadı ve sahte rakı patladı. Ölümlerin sorumlusu hükümet...
şişedeki balık / MEHMET YALÇIN
Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, biraya, şaraba ve tüm diğer içkilere yaptıkları astronomik vergi artışlarının ardından, "Bu ürünler sağlığa zararlı. Biz Yeşilay değiliz, içmeyin diyemiyoruz. Ama bunların fiyatını artırarak vatandaşa içmeyin diye mesaj veriyoruz" demişti. Aradan bir hafta geçmedi ki, zammın ardından yazdıklarımız bir bir gerçekleşti. "Kaçakçılık coşacak, özellikle rakıda zaten büyük sorun olan sahte rakı üretimi iyice artacak" demiştik. Nitekim öyle de oldu ve 15 vatandaşımız (bu yazı yazılırken sayı buydu) metil alkollü sahte rakıdan hayatlarını kaybetti... Halkın sağlığını çok düşünüyormuş gözüken hükümet, tam tersi halkın sağlığını tehlikeye attı.
Aslında benzer bir durum, 1940'ların başında da yaşanmıştı.
O yıllarda halkı yüksek alkollü içkilerden soğutmak isteyen İnönü hükümeti, sadece Tekel tarafından üretilmekte olan rakının fiyatını aşırı yükselterek caydırıcı olacağını düşünmüştü. Rakıya zam yapılırken şarap fiyatları düşük tutulmuş, rakı tiryakilerinin daha hafif alkollü bir içki olan şaraba yönelecekleri sanılmıştı.
Gerçek ise hiç öyle olmadı... Evlerde kaçak imbiklerde rakı imalatı arttı, bu arada rakıya göre çok ucuz olan ispirto satışları patladı. Alkol ihtiyacını ucuz ispirtoyla gidermek isteyenler kırmızı suratları, kenara kaymış gözleriyle yollarda, yerlerde sızmış halde feci bir görüntü oluşturuyorlardı. Bu durum bir süre devam etti ve sonunda yanlıştan dönüldü. Rakı fiyatları uygun bir noktaya getirildi, kaçak üretim azaldı, ispirtocular yeniden rakıya dönerek ölmekten kurtuldular.
Dünyanın her yerinde, 40 derece civarında alkol içeren rakı, votka, viski gibi sert içkiler önemli ölçüde vergilendiriliyor. Ama buna karşılık şarap ve biranın vergileri özellikle düşük tutularak, içki içmek isteyenlerin daha hafif alkollü içkilere yönelmeleri amaçlanıyor. Ve bu arada, vergilerin üretim maliyetlerinin çok üzerine çıkmamasına da önem veriliyor, zira aksi takdirde yasadışı üretim özendirilmiş oluyor. Bizde ise bu çizgi aşıldığı için sahte rakı üretmek çok cazip bir iş haline geldi.
Rakıda yaşanan dramın yanı sıra, içki tüketiminin turizm sezonu dolayısıyla çok artacağı yaz mevsimi öncesi, kaçakçılık da iyice hortlayacak. Kaş'ın karşısı Meis, Bodrum'un karşısı İstanköy, Çeşme'nin açığı Sakız adaları... Bu Yunan adalarında viski, votka ve likörler, Türkiye'ye göre çok ucuza satılıyor. Buralardan Türkiye sahillerine yapılan ve bir süredir azalmış olan içki kaçakçılığı, aşırı fiyat farkı nedeniyle yeniden artacak. Böylece maliye, vergilere artış getirdiği halde toplam vergi gelirlerinin sanıldığı gibi artmadığını görecek.
Vergi uzmanı Şükrü Kızılot içkiye yapılan aşırı ÖTV artışlarının hemen ertesinde "Fazla vergi, vergiyi öldürür" diye yazmıştı. Sahte rakıdan her gün artan ölümlere bakınca insan bu söze bir ekleme yapmak istiyor: "Fazla vergi, insanları da öldürür..."
myalcin@turk.net
|
|
|

|