|
 |
|
|
Her kadın bir Afife Jale (mi?)
Yaşam Güzeldir / Banu Şen
Osmanlı'nın son dönemleri... Halkın coşkuyu yaşadığı tiyatro salonları... Sahnede kadın rollerini Ermeni kadınlar oynuyor.. 1918'de İstanbul Darülbedayi'ye staj için birkaç Türk kızı kabul edilmesiyle bunlardan Jale takma adıyla Afife Hanım 1920'de Kadıköy Tiyatrosu'nda oynanan bir piyeste rol alır.
Afife Jale sahneye ilk çıkan Müslüman kadın olarak tarihe geçer. Bu girişim Müslüman ahlakına aykırı bulunduğundan, Afife Hanım mahkemeye verilir. O dönemde bir Müslüman kadını sahnede gösteri yapamazdı.
Nitekim Kemalist döneme kadar Darülbedayi'de, Müslüman hiçbir kadına rol verilmez. 1923'te Cumhuriyet'in ilanı ile birlikte M. Kemal Atatürk; İzmir'de içlerinde Şehir Tiyatrosu oyuncularının bulunduğu bir gruba, bundan böyle Müslüman ve Türk kadınlarının ayıplanmadan, baskı altında tutulmadan, kovuşturmalara uğramadan sahneye çıkabileceği müjdesini verir.
Aslında Afife Jale'nin başına gelen bu olay toplumsal hayatın tiyatro sahnesindeki bir aynası gibidir. Her mahallede, her köşebaşında Afife Jale'nin başına gelen tüm bu hakaretlerin, saldırıların benzerleri yaşanır. Tek fark onun her şeye rağmen babası, ailesi, çevresi ve toplumla mücadele etmesidir. Çünkü o dönemde de kadınlar hep içine kapanır, bastırılır, susar, hakkını arayamaz.
Afife Jale bu mücadelesi sonrası yorgun düşse de, dışlansa da 1941'de 39 yaşında akıl hastanesinde gözlerini kapasa da kendinden sonra gelen tüm kadın sanatçıların yolunu açmıştır.
İşte bu yüzden tarih sayfalarımız arasında Afife Jale bir öncü kadındır.
Bir toplumun kale gibi sağlamlaşmış, kemikleşmiş değerlerine karşı duracak kadar...
Afife'nin ilk sahneye çıktığı o günden bugüne neredeyse bir asır geçmiş.
Peki ne değişmiş? Ne aile baskısı gören, ne koca dayağı yiyen, ne kadın olduğu için rahatça çalıştırılmayan, sokakta yürüyemeyen milyonlarca dişi cinsiyetin yaşadıkları değişmiş...
Önce mücadele
İstanbul'da polisin kadınlara karşı ortaya koyduğu müdahaleyi sert bir şekilde eleştiren Hıristiyan Demokrat Birlik Partili AP Dışişleri Komisyonu Başkanı Elmar Brok, 3 Ekim'de başlaması öngörülen müzakerelere belki de başlanamayacağını söylemiş. Kadınların dövülmesinin AB adayı bir ülkeye yakışmadığının altını çizen Brok, "Eğer Türkiye AB normlarına uymayacaksa o zaman AB Ankara ile neyi müzakere edecek?" diye eklemiş. Kadınların dövülmesi, şiddete maruz kalması AB normlarına uymamaktan, AB adayı bir ülkeye yakışmamaktan öte insanlığa da yakışmıyor.
Önce bunu unutmamak gerek. Bir de hakkımızı başkaları, Avrupa arıyor.
8 Mart'ta İstanbul'da yerlerde sürüklenip, dayak yiyen kadın görüntüleri içimizi acıttı. Ancak içimizi acıtmakla kalmamalı. Kadınlar, her şeye rağmen haklarına sahip çıkmalı. Eğer bu seçme seçilme hakkıysa da, çalışma özgürlüğüyse de, her neyse...
Önlerine çıkan tüm engellere rağmen mücadele etmeli. Kadınlar Günü'nde sergiler açılsın, konserler, etkinlikler düzenlenmeye devam edilsin... Ancak kadınlar önce eşitlik haklarını aramalı sonra da yılmamalı.Hakkımızı başkaları, Avrupa değil kendimiz aramalıyız.
Bu yüzden Kadınlar Günü'ne özel yapılan etkinlikleri çok anlamlı bulmuyorum.
Sergi açılışlarında kesilen kurdeleler, sokaklarda dağıtılan karanfiller, konserlerdeki neşeli repertuvarlar bir kadının acısını dindirmeye yetiyor mu, töre cinayetine kurbanları durduruyor mu, kadınları mecliste söz sahibi yapıyor mu, özgürlüğünü veriyor mu, şiddeti engelliyor mu? Her kadını bir Afife yapıyor mu?
HAFTANIN SANAT TAKVİMİ
SERGİ
Aysu Günay'ın resim sergisi, 12 Mart'a kadar Atatürk Kültür Merkezi'nde. Tel: (0232) 483 85 20
Ethem Onur Parlar'ın "Işık ve Şiddet" fotoğraf sergisi, 13 Mart'a kadar İzmir Sanat Fuaye Salonu'nda. Tel: (0232) 483 63 34
Ayça Öztürk'ün resim sergisi, 18 Mart'a kadar, Türk Amerikan Derneği Salonu'nda. Tel: (0232) 464 20 95
Fatih Mika'nın gravür sergisi, 20 Mart'a kadar İtalyan Kültür Merkezi'nde. Tel: (0232) 421 52 42
Suat Çağlayan'ın fotoğraf sergisi, 22 Mart'a kadar Büyükşehir Belediyesi Çetin Emeç Sanat Galerisi'nde. Tel: (0232) 482 11 70
TİYATRO
Bugün 20.30, İzmir Devlet Tiyatrosu, Fermanlı Deli Hazretleri, Yer: Konak Sahnesi, Tel: (0232) 483 93 53
Bugün 20.30, İzmir Devlet Tiyatrosu, Deli Dumrul, Yer: Karşıyaka Ragıp Haykır Sahnesi, Tel: (0232) 369 64 87
11 - 15 Mart 11.00, İzmir Sanat Çocuk Tiyatrosu, Hansel ile Gratel, Yer: İzmir Sanat, Tel: (0232) 483 63 34
12 - 13 Mart 12.00, İzmir Sanat Çocuk Tiyatrosu, Hansel ile Gratel, Yer: İzmir Sanat, Tel: (0232) 483 63 34
12 Mart 15.00/20.30, İzmir Devlet Tiyatrosu, Fermanlı Deli Hazretleri, Yer: Konak Sahnesi, Tel: (0232) 483 93 53
12 Mart 15.00/20.30, İzmir Devlet Tiyatrosu, Deli Dumrul, Yer: Karşıyaka Ragıp Haykır Sahnesi, Tel: (0232) 369 64 87
12 Mart 12.30, Bornova Belediyesi Şehir Tiyatrosu, Yarını Akıl Yapar (çocuk oyunu), Yer: Uğur Mumcu Kültür ve Sanat Merkezi, Tel: (0232) 388 29 64
12 Mart 14.30, Bornova Belediyesi Şehir Tiyatrosu, Sihirli Çıkrık (çocuk oyunu), Yer: Uğur Mumcu Kültür ve Sanat Merkezi, Tel: (0232) 388 29 64
15 - 18 Mart 20.30, İzmir Devlet Tiyatrosu, Hadi Öldürsene Canikom, Yer: Konak, Tel: (0232) 483 93 53
16 - 17 Mart 20.30, Tiyatro Kedi, Salıncakta İki Kişi, Yer: Sabancı Kültür Sarayı, Tel: (0232) 441 90 09
KONSER
Bugün 20.30, İzmir Devlet Senfoni Orkestrası, Ola Rudner "şef", Emre Elivar "piyano", Yer: İsmet İnönü Sanat Merkezi, Tel: (0232) 489 09 26
Yarın 11.00, İzmir Devlet Senfoni Orkestrası, Ola Rudner "şef", Emre Elivar "piyano", Yer: İsmet İnönü Sanat Merkezi, Tel: (0232) 489 09 26
14 Mart 20.30, Caz Özel, Ateş Tezer Quartet, Yer: İzmir Sanat, Tel: (023) 483 63 34
17 Mart 20.30, Anlatımlı Oda Müziği Konseri, Sekiz Mevsim, Yer: İzmir Sanat, Tel: (0232) 483 63 34
17 Mart 20.00, İzmir Devlet Klasik Türk Müziği Korosu, Yer: Atatürk Kültür Merkezi, Tel: (0232) 483 85 20
18 Mart 20.30, İzmir Devlet Senfoni Orkestrası, Betin Güneş "şef", Jiri Barta "viyolonsel", Yer: İsmet İnönü Sanat Merkezi, Tel: (0232) 489 09 26
bsen@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Kariyerim
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
