|
 |
|
|
TC Merkez Bankası bilançosunun üçte ikisi döviz
TC Merkez Bankası eski başkan yardımcılarından Ercan Kumcu diyor ki: "...Ne olup bittiğini daha iyi anlayabilmek, geleceğe yönelik beklentileri şekillendirebilmek ve fiyat istikrarının kalıcılığı, ya da geçiciliği konusunda fikir sahibi olabilmek için, Merkez Bankası bilançosunu iyi takip etmek gerekir. Merkez Bankası bilançosu ekonominin aynasıdır."
Ercan Kumcu bunu söylüyor da, bizim gibi saf ve bakir Anadolu çocukları Merkez Bankası bilançosunun neyine bakacak? Neyini takip edecek? Merkez Bankası, adı üzerinde banka... Kendi kaynaklarına, borçlandığı paraları ekler, bu paraları bir yerlere yatırır. Merkez Bankası'nın diğer bankalardan farkı, kendi kaynağını banknot basarak istediği kadar artırma imkanına sahip olmasıdır.
MB dövize boğuldu
Bu açıklamalardan sonra Ercan Kumcu'nun izini sürerek görelim bakalım TC Merkez Bankası, hangi kaynakları kullanmış? Paraları nereye yatırmış?
En son yayımlanan 25 Şubat 2004 tarihli analitik bilançoya göre, TC Merkez Bankası:
73.3 milyar YTL kaynağa sahip.Bu kaynağın sadece 14.0 milyar YTL para basarak (emisyon ile) kendi yaratmış. 59.3 milyar YTL'sini borçlanmış.Borçlandığı rakamın 50.6 milyar YTL bölümü dışarıdan ve içeriden döviz borçlanmasıyla bulunmuş.YTL olarak da (borçlanarak ve de mevduat şeklinde) 8.7 milyar YTL kaynak toplamış.
Özetle, TC Merkez Bankası'nın kaynaklarının sadece yüzde 19'u kendi bastığı banknottan, yüzde 70'i döviz borcundan oluşuyor. TC Merkez Bankası borçlanarak bulduğu bu kaynakları acaba ne için kullanmış?
22.2 milyar YTL bono ve tahvil alarak Hazine'ye para vermiş.73.7 milyar YTL'lik de döviz satın almış.
Şimdi TC Merkez Bankası'nın ne yaptığını özetleyelim:
50.8 milyar YTL karşılığı borçlanarak bu borçla 52.3 milyar YTL değerinde döviz satın almış.Hazine'yi desteklemek için de Hazine'den bonotahvil alarak Hazine'ye 24.8 milyar YTL kredi vermiş.Kendi bastığı para (emisyon) sadece 14 milyar YTL olduğu için Hazine'ye verdiği 24.8 milyar YTL kredinin 10.8 milyar YTL'lik bölümü için borçlanmak zorunda kalmış.
İşte TC Merkez Bankası'nın bilançosunun özet anlatımı böyle.
Emisyon 14 milyar YTL
TC Merkez Bankası yurtdışındaki işçilerin döviz mevduatını yüksek faiz ödeyerek (Kredi Mektuplu Döviz Hesabı adıyla) topluyor. Bu hesaplarda 23.3 milyar dolar karşılığı 30 milyar YTL, döviz borcunun bir bölümünü oluşturuyor. Döviz borcunun bir bölümü de bankaların döviz hesaplarının karşılıklarıyla IMF kredilerinden oluşuyor.
2004 başında bankalarda 7 milyar YÜTL kaynak fazlası vardı. Şimdi tam tersine bankalar açıklarını kapatmak için TC Merkez Bankası'ndan gecelik ya da çok kısa vadeli olarak (açık piyasa işlemi denilen biçimde) borçlanmaya başladı.
TC Merkez Bankası'nın durumunun dikkat çeken yanları nelerdir?
Merkez Bankası bilançosunun üçte ikisi döviz. Türkiye'de banka sisteminin toplu bilançosunun yarısı döviz. Bu yapıda Türk lirasına kumanda ederek ekonomiye yön vermek çok güç.Merkez bankalarının ana kaynağı kendi bastığı para (emisyon) ve de milli paradır. TC Merkez Bankası'nın bastığı paranın bilançodaki payı yüzde 19 oranında. Milli paranın bilançodaki payı üçte bir oranında.TC Merkez Bankası'nın pasifinde Hazine'ye verdiği paranın büyüklüğü yüzde 30 dolayında.Bundan böyle TC Merkez Bankası bankalara kısa vadeli kaynak aktararak banka sistemini yönlendirme sorumluluğunu üstlenecek.
| Merkez Bankası Analitik Bilançosu 25.2.2005 (Milyar YTL) | | 18.2.2004 | 26.12.2003 | | I- TOPLAM VARLIKLAR | 73.3 | 77.2 | | (1) Dış varlıklar | 52.3 | 53.3 | | (2) İç varlıklar | 21.0 | 23.9 | | a- Hazine | 22.2 | 28.9 | | b- Diğer | -1.2 | -5.0 | | II- TOPLAM YÜKÜMLÜLÜKLER | 73.3 | 77.2 | | (1) Toplam döviz yükümlülüğü | 50.6 | 53.2 | | a- Dış yükümlülükler | 27.9 | 36.1 | | b- İç yükümlülükler | 22.7 | 17.0 | | (2) Merkez Bankası parası | 22.7 | 24.0 | | a- Rezerv para | 21.0 | 15.4 | | i- Emisyon | 14.0 | 10.8 | | ii- Bankalar mevduatı | 6.7 | 4.4 | | iii- Diğer | 0.4 | 0.2 | | b- Açık piyasa işlemleri | -0.3 | 7.9 | | c- Diğer | 0.6 | 0.7 | |
guras@milliyet.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Küfretmek ve düşünmek
HAYATINDA küfürlerle karşılaşmamış yazar yokt... | |  | Çetin ALTAN | | Espri, nükte, kahkaha tümden azalırken...
İNSANI öteki canlılardan ayıran özelliklerden... | |  | Melih AŞIK | | Tele sohbetler
CHP'nin "Halktan para topladıktan sonra batan... | |  | Fikret BİLA | | Güvenlik zirvesi
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın başkanlığınd... | |  | Hasan CEMAL | | Çan sesiyle uyanmak!
Bugün çaresiz çan sesleriyle uyanacağız. Madr... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Grado
Beyazıt Meydanı'nda Kadınlar Günü görüntüleri... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Melih Gökçek, Ankara ve MHP
Şu an için Türkiye'nin en popüler belediye ba... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Rakı: Kimini güldürür, kimini öldürür...
Sahte rakıdan ölümler sürekli artıyor. Öte ya... | |  | Mehmet Y. YILMAZ | | Burası Türkiye Kuzey Kore değil!
Her gün dünyanın dört bir yanında binlerce ol... | |  | Faik ÖZTRAK | | Sermaye hareketlerini seyretmekten vazgeçmek
Türkiye gereğinden uzun bir süredir seyirci k... | |  | Hasan PULUR | | Dayak ve rakı...
BİZ, "Bu işler, Anayasa'yla, yasayla, uyumla ... | |  | Derya SAZAK | | Medya ve iktidar
Başbakan Erdoğan, kadınlara polis dayağının f... | |  | Meral TAMER | | AKP, laik seçmenin oyunu istemiyor!
Dünkü gazetemizde "İçki servisi için fıkra gi... | |  | Ece TEMELKURAN | | Operasyon: İspiyon
Başbakan Erdoğan'ın asabı bozuk. TGRT canlı y... | |  | Güngör URAS | | TC Merkez Bankası bilançosunun üçte ikisi döviz
TC Merkez Bankası eski başkan yardımcılarında... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Fatura yine Medya'ya çıktı(!)
Bravo doğrusu, polis dayağı ile ilgili fatura... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Kariyerim
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
