
|
|
|
 |
|
|
Kupalar, ekonomileri büyütüyor
Araştırmalar büyük futbol organizasyonlarının ülke ekonomilerine büyük katkısı olduğunu gösteriyor. Kupaları izlemeye akın edenler milyarlarca dolarlık döviz bırakıyor. Milli hasılalar büyüyor. Japonya son kupada 24.7 milyar dolar gelir sağlamış
DİLEK TAŞ
Sıradan bir spor organizasyonundan çok neredeyse bir ülke ekonomisi kadar gelir getiren futbol ekonomisi, en büyük kazancı dünya kupalarında sağlıyor. Son 35 yılda futbolun dünya ekonomisi üzerindeki etkilerine bakıldığında, bunu açıkça görmek mümkün. Bu durum, futbolu hem ekonomistler hem de taraftarların gözünde güzel bir spor oyunun olmanın yanı sıra komplike finansman savaşlarına dönüştürüyor. Futbol; dünyada rüşvet, oylamalarda yapılan hileler, şikeler, futbolcu ücretleri ve büyük transferlerle de konuşuluyor.
Futbol dünyasında en bilinen şey, dünya kupalarına ev sahipliği yapan ülkelerin olimpiyatlara diğer takımlardan bir adım önde başlamaları. 2002 yılında Dünya Kupası'na evsahipliği yapan Japon için, ülkenin kupayı kazanması ya da turnuvadan daha erken çekilmesi faktörleri göz önüne alınarak bir araştırma yapıldı. Dentsu İnsan Araştırmaları Merkezi'nin (DIHS) yaptığı çalışmada, eğer Japonya turnuvadan daha geç elenseydi 27 milyar dolar kazanacaktı. Oysa Japonya turnuvadan beklendiğinden çok erken, üstelik Belçika, Rusya ve Tunus takımları karşısında bile zorlanarak kupadan elendi. Yine de kârlı bir ev sahipliği yaparak 24.7 milyar lirayı cebine koydu. Kupa için yaptığı harcamaları, yeni stadyum ve çalışma kampları da dahil olmak üzere 4.3 milyar dolardı.
G. Kore 8.3 milyar dolar kazandı
DIHS'nin yaptığı araştırmaya göre eğer Japonya en azından ilk sekiz takım arasına girebilseydi kazancı daha yüksek olacaktı. Yine de Japonya'nın kupaya ev sahipliği ona ciddi kazançlar sağladı. Benzer bir şekilde Güney Kore, Dünya Kupası'na ev sahipliği yaptığında Kore Dünya Kupası Organizasyon Komitesi (KOWOC), organizasyonun ülke ekonomisine katkısını 8.3 milyar dolar olarak hesaplamıştı. KOWOC, kupanın aynı zamanda 35 bin kişilik istihdam yarattığını açıklamıştı.
Turnuvaların yapıldığı ülkelere gelenler, günlerce o ülkede kalıyor. Daha çok dışarı çıkıyor, yemek yiyip içki içiyorlar, daha fazla ev partileri yapılıyor. Güney Kore'de turnuvaların düzenlendiği haziran ayında tüketim doruk noktasına ulaşmıştı.
| ABD'ye bile yaradı | | Yıl | Ev sahibi | Kupa yılı büyüme oranı (%) | Bir sonraki yıl büyüme oranı (%) | Değişim (yüzde) | | 1970 | Meksika | 6.9 | 4.2 | -2.7 | | 1974 | Batı Almanya | 0.2 | -1.3 | -1.5 | | 1978 | Arjantin | -3.4 | 7.1 | 10.5 | | 1982 | İspanya | 1.2 | 1.8 | 0.6 | | 1986 | Meksika | -3.7 | 1.7 | 5.4 | | 1990 | İtalya | 2 | 1.4 | -0.6 | | 1994 | ABD | 4 | 2.7 | -1.3 | | 1998 | Fransa | 3.5 | 3 | -0.5 | |
Ertesi yıl küçülme veya daha düşük oranlı büyüme
Ancak dünya kupaları tüm ekonomileri aynı şekilde etkilemiyor. Daha geniş bir perspektifle ele alındığında olimpiyatların bazı ekonomiler üzerindeki 'durgunlaştırıcı' etkisi de saptanabiliyor. Örneğin Güney Kore'de tüketimi doruğa çıkaran kupa dönemi, Brezilya'da ciddi ekonomik sorunlara yol açıyor. Brezilya'da çalışanlarda yarattığı konsantrasyon eksikliği ve düşük üretim milyonlarca dolarlık üretim kayıplarına neden oldu. Kupa günlerinde çalışanların maçları izlemek için daha fazla izin alması ekonomide durgunluk yarattı.
Araştırmada dünya kupasının yapıldığı yıl ile izleyen yılların büyüme oranları karşılaştırılmış.
Bu karşılaştırma kupaların genellikle yapıldığı ülkelerde milli hasılayı büyüttüğünü ortaya koyuyor. İzleyen yıl büyüme rakamları daha düşük oluyor. 1970'de Meksika kupa yılında yüzde 6.9 büyümüş. İzleyen yıl büyüme oranı yüzde 4.2, Batı Almanya yüzde 0.2, izleyen yıl büyüme oranı yüzde - 1.3 olmuş.
İspanya, İtalya ve Fransa'da da benzer sonuçlar var. Kupa yıllarında her üç ekonomi de daha yüksek oranlı büyümüş. ABD'de büyüme yüzde 4'ü bulmuş. İzleyen yıl ise yüzde 2.7'ye gerilemiş. Ancak Arjantin'de kupa yılı ekonomi küçülmüş. Meksika da 1986'daki ikinci kupa döneminde, birincinin aksine küçülmüş.
|
|
|

|
|