|
 |
|
|
Washington raporu (2)
Amerika Türkiye'den vazgeçer mi?
ABD şimdi Türkiye'ye ne kadar önem veriyor? Son gelişmelerin ışığında Amerikan hükümetinin ve çeşitli kurumlarının gözünde Türkiye'nin değerinde bir azalma mı var? Varsa bu Washington'un Türkiye politikasını nasıl etkiler?
Washington'daki "yeni hava"yı yoklamak için yaptığımız temaslarda sorduğumuz soruların bir kısmı da bu konu ile ilgili...
Bu soruları akla getiren husus, son zamanlarda ABD'den gelen bazı çatlak seslerdir. Bir kısmı basın yolu ile yansıtılan mesajlar doğrusu Amerikalıların artık Türkiye'nin "vazgeçilmez müttefik" olup olmadığını sorgulamaya ve Türkiye'nin önemini yeniden değerlendirmeye başladığı izlenimini veriyor.
Resmi ağızlara göre, Ankara ile Washington arasında bazı anlaşmazlıklar ve rahatsızlıklar bulunmakla beraber, Washington'un Türkiye'ye "resmi politikası"nda bir değişiklik yok; yani Türkiye'ye verilen değer azalmış değil.
Üst düzey bir kaynağın deyişiyle "Soğuk Savaş döneminde Türkiye 'vazgeçilmez' müttefik sayılırdı. Bugün de 'vazgeçilir' diye düşünülmüyor. Ama iki ülkenin birbirini daha iyi anlamasına ve işbirliği içinde olmasına da ihtiyaç var"...
* * *
BU "resmi" söyleme karşılık, Türkiye ile ilgili olan Amerikan çevrelerinde yukarıda sıraladığımız sorular tartışılıyor. Nitekim bir Amerikan yetkilisi de "Yönetim birçok çevreden Türkiye'ye, son gelişmelerden sonra, bir müttefik olarak ne kadar güvenilebileceği sorusuyla karşılaşıyor ve bu onu zor durumda bırakıyor" demekten kendini alamadı.
"Son gelişmeler" derken kastedilen de, dünkü yazımızda belirttiğimiz iki ana maddedir: 1) Türkiye'de yayılan Amerikan aleyhtarlığından ve buna hükümetin zamanında yeterli tepki göstermemesinden duyulan kızgınlık ve kaygı... 2) ABD yönetiminin güncel sorunlar (en son Suriye) ile ilgili beklentilerinin Türkiye tarafından karşılanmamasından duyulan düş kırıklığı...
Washington'daki analistler bir yandan Türkiye'ye güvenin sarsılmasının, öte yandan Bush yönetiminin Orta Asya-Kafkasya-Ortadoğu ekseninde yeni "dayanak noktaları" kurmasının, Türkiye'nin "stratejik bir müttefik" olarak öneminin yeniden değerlendirmeye yol açabileceğini söylüyor. Daha açık bir deyişle, eğer anlaşmazlıklar ve sürtüşmeler artarak devam ederse, ABD'nin Türkiye'ye bakışı değişebilir -ve şimdiye kadar ona verdiği önemde bir azalma olabilir...
* * *
HALEN Temsilciler Meclisi'nde görevli olan Türkiye uzmanı Alan Mackovsky'ye göre, "Türkiye ABD'deki eski 'romantik' görünümünü kaybetti. Şimdi iki ülke arasında ciddi anlaşmazlıklar var. Bu da 'atmosferik' sarsıntılar yaratıyor. Ama buna rağmen Türkiye'nin ABD'nin stratejisinde önemli bir yeri vardır ve yönetim de bunu sürdürmek arzusundadır"...
ABD'nin eski Ankara Büyükelçisi Mark Parris'in görüşü de ABD'nin nazarında Türkiye'nin stratejik öneminin devam ettiği yönündedir. Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice'ın Türkiye'yi ilk yurtdışı gezisine dahil etmesi de bunun bir göstergesi. Şu sırada bir dergi için "Alerjik Ortaklar" başlıklı bir makale hazırlamakta olan Parris şöyle diyor: "Türkiye'yi, bizimle işbirliğini sürdürdüğü sürece kaybetmek istemeyiz. Şu sırada yapıcı bir diyaloğa ihtiyaç var. Ama ne yazık ki diyaloğun içeriğini artık ortak değerlerimizden çok, anlaşmazlıklarımız oluşturuyor"...
Gerçekten Ankara ile Washington'un arasını açan (ve aslında Türkiye'de anti-Amerikanizmin yaygınlaşmasına neden olan anlaşmazlıklar da gün geçtikçe artıyor. Şimdiye kadar Irak sorunu, (Kerkük, PKK kampları dahil) başlıca uyuşmazlık konusuydu. Şimdi buna Suriye de ekleniyor. Washington'da resmi çevreler Türkiye'nin Suriye konusunda daha bağımsız ve ulusalcı bir tavır almasına bozuluyorlar ve bu olayı Türkiye'nin "iyi bir müttefik olarak güvenirliğinin testi" sayıyorlar.
* * *
İŞTE Washington'da şimdi esen hava bu. Biz bu yazılarımızda ABD'nin son zamanlarda olup bitenleri nasıl değerlendirdiğini, yaptığımız temasların ışığında, aynen aktarmaya çalışıyoruz.
Türkiye'de Türk-ABD ilişkileri üzerinde yapılan tartışmalarda ve değerlendirmelerde, "karşı taraf"ın ne düşündüğünü, ne yapmak istediğini ilk elden öğrenmemizde yarar vardır. Eğer bu ilişkilerin önemi ve değeri konusunda bir tereddüt yoksa, bunun devamının sağlanmasına yardımcı olacak gerçek fotoğrafı tümüyle görmemiz şarttır...
YARIN: NASIL DÜZELİR?
skohen@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Kariyerim
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
