|
 |
|
|
Bu hafta olanlar şansımız olabilir
Bu hafta döviz kurunda, faizlerde ve borsada önemli hareketler gördük. Dövizde ve faizde yükselme ve borsada düşüş, yabancı yatırımcıların bir kısmının Türkiye riskini azaltmaya başladıklarını gösteriyor. Bunu tetikleyen nedenin ABD'de uzun vadeli faizlerin yükselmesi olduğu anlaşılıyor. Buna bağlı olarak yatırımcıların ABD kağıtlarına olan ilgisi artıyor ve yükselen piyasaların kağıtlarını ellerinden çıkarıyorlar. Dolayısıyla bizdekine benzer hareketlilikler diğer yükselen piyasa ekonomilerinde de yaşanıyor. Ancak bu defa bizdeki hareketlerin diğer ülkelere göre daha sert olduğu dikkati çekiyor.
Bunun şu andaki nedeni, son üç ayda sermayenin en yüksek karı Türkiye'de elde etmiş olması. Bu, 17 Aralık kararının bekleyişler üzerindeki olumlu etkisinden olduğu kadar, Türkiye'nin yükselen piyasalara yönelik son sermaye akımı dalgasına en kayıtsız kalan ve yüksek kara imkan veren ekonomi olmasından kaynaklanıyor.
Uluslararası yatırımcılar portföy değişikliğine karar verdiklerinde önce en yüksek karı elde ettikleri ve artık daha fazla yukarı hareket etmeyeceğine inandıkları kağıtlara satışta ağırlık veriyorlar. Bu nedenle de hareket ülkemizde daha sert oldu.
Normal koşullarda bu hareketler dalgalı kurun güzelliğini ortaya koyuyor. Uluslararası rezerv kaybı asgari seviyede kalırken, bir süre sonra döviz ve menkul kıymet fiyatlarının ulaştığı seviyeler yatırımcının iştahını yeniden artırırken sermaye çıkışını da durduruyor. Aslında bu düzeltme ekonomi için yararlı. Adeta kopacak kadar gerginleşen yayın bir sakatlığa neden olmadan gevşemesine benziyor.
Temel güçlü olmalı
Ancak bu hareketliliğin bir düzeltme boyutunda kalması ve paniğe dönüşmemesi için ekonominin içsel dayanıklılığının, yani temellerinin güçlü olması gerekiyor.
Bugüne kadar görmezden gelinen sorunların son haftada yatırımcılara danışmanlık yapan kurumların raporlarında öne çıkması oldukça dikkat çekici. Torba yasada yer alan bazı düzenlemeler geriye dönüş olarak algılanıyor. IMF ile yeni standby düzenlemesinin çok geciktiği ve üzerinde uzlaşmaya varılan yapısal düzenlemelerin bu gecikme nedeniyle sulandırıldığı düşünülüyor. Hükümetin reform yorgunu olduğu söyleniyor. Oysa bundan bir hafta önce de bu sorunlar mevcuttu ama gören veya önemseyen yoktu. Türk kağıtları kapanın elinde kalıyordu. 1YTL az daha 1$ oluyordu.
Son dönemde uluslararası sermaye hareketlerinin neden olduğu ekonominin belli göstergelerindeki hızlı düzelmeyi kendi yaptıklarımızdan kaynaklanan yapısal bir güçlenme zannettik. Bu sahte cennette yapısal reformmuş, IMF imiş bunların öneminin kalmadığını düşünmeye başladık. Ekonomide oyunun kuralları değişti ve bazıları bunu anlayamıyor diye düşündük.
Ders çıkarmalıyız
Bu olan bitenden gerekli dersi çıkarmalıyız. Evet sermayenin küresel piyasalarda hareketliliği ekonomilerin reaksiyon verme marjlarını genişletse de sonunda dış açık da, yapısal zafiyetler de sorun yaratır. Sermayenin iştahına kanıp bu sorunların üzerine ne kadar geç gidilirse bir ekonomi o kadar çok uluslararası sermayenin kaprislerinin esiri olur. Su azalınca herkes havuzun dibindeki deliklerin farkına varmaya başlar. Bu onarılmadan havuza su dolmayacağı anlaşılır.
Artık kaybedecek zaman kalmadı. Ekonomide doğru politikaları sağa sola yalpalamadan süratle yeniden uygulamaya başlamak gerekiyor. Uluslararası piyasalarda yaşanan portföy değişikliklerinin çok hızlı ve sert olması beklenmiyor. Ancak uluslararası sermaye piyasalarında şartların farklılaşmaya başladığını da kabul etmek gerekiyor. Mevcut hükümet bu farklı ortamla ilk defa karşılaşıyor. Yeni ortamda parlak söylemler ve doğrular daha az dikkati çekerken yapılmayanlar veya yanlışlar beklentiler üzerinde daha fazla etkili olmaya başlar.
Diğer taraftan AB ile Hırvatistan arasındaki müzakerelerin ertelenmesi bugüne kadar AB ile tam üyelik müzakerelerinde oynanan oyunun kurallarının da değiştiğini gösteriyor.
Son haftalarda olan bitenlerden gerekli ders çıkarır ve kendi evimizde kuracağımız düzeni dışarıya endekslemekten vazgeçebilirsek olanları ileride Türkiye'nin şansı olarak yorumlayabiliriz.
foztrak@yahoo.com
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Kariyerim
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
