|
Kavgam: Özgürlüklerin sınırı nerede?
Türkiye'de son dönemde satışları artan Kavgam, Türk - Alman ilişkilerinde sorun yaratabilir mi?
Nazi lider Adolf Hitler'in, ırkçılığın ve Yahudi düşmanlığının manifestosu sayılan ünlü kitabı Kavgam, ilk kez 1939'da Hüseyin Cahit Yalçın tarafından Türkçeye çevrilmiş. Hatta rivayet o ki, daha önce sık sık Nazi lideri eleştiren yazılar yazan Yalçın, Hitler'den gelen tehdit mesajları üzerine geri adım atarak kitabı türkçeleştirmek zorunda kalmış. Kavgam, uzun yıllardır kitabevlerimizin raflarında varolan ve her yıl belli miktarda satılan bir kitap.
Hal böyleyken neden son 1,5 aydır Türkiye'de yeniden popüler oluverdi?Kavgam'ın Türkiye'de gördüğü ilgi İngiliz Financial Times'dan Fransız Le Figaro'ya kadar yabancı basına neden konu oldu?12 mart günkü Financial Times'ın, "Türk - Alman ilişkilerinde çıban başı olmaya aday bir mevzu" dediği kadar ciddi bir durum mu söz konusu?Bir hükümet (Alman), bir başka hükümete (Türk), bir kitabın yasaklanması için baskı yapabilir mi? Ama bu kitap Hitler imzalı ise, herhangi bir kitap muamelesi görmemesi doğal değil midir?
Yayıncının sorumluluğu
Türkiye'de şu sıralar 10'dan fazla yayınevi Kavgam'ı basarak, 5.9 YTL'den başlayıp 21 YTL'ye kadar uzanan geniş bir fiyat yelpazesinde piyasaya sunuyor. Kimisi özet. kimisi tam metin. Kitabı basan yayınevleri Karınca, Yağmur, Toker, Manifesto, Emre, Beda, Gökçen, Bilge Karınca, Dokuzışık.
Ve Kavgam'ın etrafındaki tartışmalar, günlerdir beni "Özgürlüklerin sınırı nerede?" diye düşündürüyordu. Genç meslekdaşım Ahu Özyurt 'un, geçen akşam CNN Türk 'teki Gece Görüşü programını izledikten sonra, konuyu sizlerle paylaşmaya karar verdim.
Ahu, biraz da isyan halinde soruyordu:
Herşey yayınlanabilir ve ucuza satılabilir mi?Kitabevleri, iyi satacağını anladıkları her kitabı, vitrinlerinin en görünür yerinde sergilemekte herhangi bir sakınca görmezler, sorumluluk duymazlar mı? Yayın hayatında etik - ahlak diye bir ölçünün geçerliliği yok mudur?Yayıncılar Birliği'nin, bu kadar özel bir durumda bir tavır ortaya koyması gerekmez mi?
Kavgam'ın telif hakkı
Hitler Münihli olduğu için tüm mirası ve Kavgam'ın telif hakları Bavyera Eyalet Hükümeti'ne ait. Kitabı tüm dünyada yasaklatma, Almanya'nın devlet politikası. Dolayısıyla kitabın Türkiye'deki satışı belirgin bir biçimde artıp, bu durum basına konu olduğunda Alman hükümetinin harekete geçeceğini kestirmek zor olmasa gerek. Nitekim geçtiler de...
Avrupa'da aralarında Portekiz, İsveç ve Fransa'nın da bulunduğu pek çok ülkede Kavgam'ın basımı Alman hükümetinin girişimleri sonucu yasak. Son olarak da Polonya ve Çek Cumhuriyeti hükümetlerine, Kavgam'ın yasaklanması için girişimde bulunulmuş. Polonya hükümeti satışa izin vermeyeceğini açıklarken, yayınevi kitabı piyasaya sürmekte ısrarlı. Konu davalık. Çek Cumhuriyeti'nde ise yayıncı, Almanya'nın girişimleri sonucu açılan davada, "Millet, ırk ve inançlara saldırı" suçundan 22 ay hapis cezası almış.
Avrupa'nın ölçüleri
Avrupa Birliği'nden üyelik için müzakere tarihi alınmasının hemen ertesinde Kavgam'ın Türkiye'de popüler oluvermesi tesadüf olabilir mi? Neden 6 ay önce değil de şimdi?
Özgürlükler söz konusuysa, bizim bugüne kadar bildiğimiz en kabul edilebilir ölçü Avrupa'nınki. Ama bu örnekte olduğu gibi Avrupa'nın da tartışılmasını kabul edilemez bulduğu bir konu var: Nazizm - faşizm. Hatırlayın: Faşist lider Jörg Heider, birkaç yıl önce Avusturya'da Başbakan oldu diye AB, üyesi olan bu ülkeye yaptırım uygulamaya kalktı ve Heider de o mevkide barınamadı.
Her ne kadar fikir özgürlüğü sınırsız dense de, geçmişte yaşanmış felaketlerin ışığında bu gibi sınırlar var.
AB ile müzakerelere ısınırken, birileri bu sınırları zorlama arzusunda olmasın sakın?
mtamer@milliyet.com.tr
|
|