
|
|
|
 |
|
|
Çapkın hafiyenin Türkiye serüveni
Mike Hammer'ın yaratıcısı Spillane'in yazdığı kitap sayısı 34. Türkiye'de ise ünlü dedektifin 200'den fazla macerası yayımlandı. "Yazarlar" arasında Kemal Tahir, Orhan Boran ve Halit Kıvanç da var
ELİF BERKÖZ
Yumruklarıyla dövüşen, dudaklarıyla sevişen çapkın hafiye Mayk Hammer'ın maceraları". Bu cümle 1961'de Plastik Yayınları'ndan çıkan Mayk Hammer serisinin reklamına ait.
Mickey Spillane'in yarattığı, fötr şapkası ve pardösüsü ile ünlü dedektif Mike Hammer 1950'li ve 60'lı yıllarda Türkiye'de adı en çok bilinen ve sevilen hafiyeydi. Soyadı çekiç anlamına gelen dedektif, suçluları sinek gibi eziyordu. Sekreteri sarışın Velda ile büyük bir aşk yaşarken her macerasında birkaç kadınla kaçamak yapmayı da ihmal etmiyordu. 1998'de bir Mike Hammer macerası olan "Karanlık Yol"un ardından iki Hammer romanı daha yayımlayan Can Yayınları bu yılın başında çıkardığı "Öp Beni Öldüresiye" ile dedektifin maceralarını Türkiye'de yaşatmayı sürdürüyor.
İlk Mike Hammer çevirisini Kemal Tahir yaptı
Asıl adı Frank Morrison Spillane olan yazar bu efsane dedektifi 1947'de "Kanun Benim" romanıyla edebiyat dünyasına soktu. Büyük ilgi gören roman kahramanı sinema dünyasına girmekte zaman kaybetmedi. Ardından televizyon dizisi de çekildi.
Türkiye'de ilk Mike Hammer çevirisini 1954'te Kemal Tahir yaptı. Tahir, F.M. İkinci takma adıyla beş Mike Hammer serüveni çevirdi. Kitapların beklenmedik bir ilgiyle karşılanması üzerine Tahir bu defa Spillane'in adını kullanarak kendisi dört "Mayk Hammer" macerasını kaleme aldı. Bunlardan en büyük ilgiyi "Derini Yüzeceğim" çekti. Kitap 70 binlik satış rakamını yakaladı.
1955-1958 yılları arasında Afif Yesari'nin Muzaffer Ulukaya takma adıyla yazdığı 200 civarında Mike Hammer serüveni yayımlandı. Her iki yazarın Hammer maceraları Çağlayan Yayınevi'nden çıkan seride yer aldı.
Türkiye'de yazılan Mike Hammer'lar konusunda araştırmalar yapan Cumhuriyet Kitap ekinin editörü Turhan Günay, dün Can Kitabevi'nde "Mike Hammer'ın Türkiye Serüveni" başlıklı bir söyleşiye davetliydi.
1980'lerdeki Hammer kitapları erotik fotoğraflarla süslü
Günay 1954 yılında Türkiye'de ilk Hammer macerasının büyük ilgi görmesi nedeniyle iki yılın içinde yerli yazarların yazdığı 200'ün üzerinde Mike Hammer ortaya çıktığını söylüyor ve sözlerini şöyle sürdürüyor: "Tahir ve Yesari'nin dışında Hammer maceraları yazan isimlerin arasında Oğuz Alplaçin, Adnan Semih Yazıcıoğlu, Ümit Deniz, Orhan Boran ve Halit Kıvanç da var."
Günay'ın anlattığına göre Mike Hammer'ın Türkiye'ye girişi de bir tesadüfe dayanıyor: "Çağlayan Yayınları'nın sahiplerinden Ertem Eğilmez bir gün yabancı kitap satan bir yerde 'Kanun Benim'i görmüş. Kapağı ve adı ilgisini çektiği için romanı satın almış ve yayınevine getirmiş. Yayınevindeki herkes kitabın işe yaramaz olduğunu söylese de Eğilmez, çevrilmesini söylemiş. Çevrilince de kıyamet kopmuş tabii. Kitap arka arkaya altı-yedi baskı yapmış. Ardından da seriler gelmiş."
O yıllarda hızı düşen Mike Hammer serileri Türk sinemasını da etkilemiş. Günay "O yıllarda polisiye yerli filmlerin Mike Hammer'ı olarak Orhan Günşiray gösterilmiştir" diyor.
1960'larda hızla düşen Mike Hammer maceraları Türkiye serüvenine 1980'li yıllarda Tevfik Yener'in kurduğu Hasal Yayınevi'yle devam eder. Yayınevi 10 kadar Mike Hammer kitabı yayımlar. 1980'li yılların sonlarında ise Tay Yayınevi, Mike Hammer serisini yeniden çevirir. Serinin kapakları erotik fotoğraflarla süslüdür.
Günay, Spillane'in yazdığı 34 Mike Hammer macerası olduğunu söylüyor. Mike Hammer tüm dünyada neden bu kadar ilgi çekti sorumuzu ise şöyle yanıtlıyor: "İnsanlar kendileri için aradıkları bireysel kurtuluşu Mike Hammer'la buldu. Hammer'ın yasal olmayan hareketi çok fazla. Bu yönü insanların intikam alma duygusuna tam anlamıyla cevap veriyor. Bu yüzden ilgi çekti. Bu dedektifin yaptıkları doğru olmasa da insanlara sempatik geliyor."
Yazarı bir filmde, yarattığı dedektifi oynadı
Mickey Spillane'in de yarattığı karakter gibi hızlı bir hayatı vardı. 1918 Brooklyn doğumlu yazar II. Dünya Savaşı'nda Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri'nde öğretmenlik ve savaş pilotluğu yaptı. Savaş sonrasında New York polis örgütü hesabına çalıştı. Bu yıllarda birkaç dergiye yazılar yazdıktan sonra roman çalışmalarına başladı. Spillane ilk macerasını 1947'de yazdığı Mike Hammer serisinin devamı olan ve 1989'da yayımlanan "Ölüm Taciri" 130 milyondan fazla sattı.
İki de çocuk kitabı bulunan yazarın hayatı Güney Carolina'da patlayan Hugo kasırgasıyla değişti. Saray yavrusu evini ve servetinin büyük bölümünü bu kasırgayla kaybetti. Hatta yeni başladığı romanı da kasırgayla birlikte kayboldu. Zor durumda kalan Spillane, eski dostu Mike Hammer'ı geri çağırdı: Son Mike Hammer romanı "Karanlık Yol"u 1996'da yayımladı.
1995'te Edgar Allen Poe Ödülleri'nde Büyük Usta Onur Ödülü'nü alan Spillane, "Mike Hammer" ve "Komiser Colombo" dizilerinin de senaryo yazarı. Hemen ekleyelim: 1962'de çevrilen "Kız Avcıları" adlı filmde de Hammer rolünü kendisi canlandırdı.
|
|
|

|
|