|
 |
|
|
Ermeni sorunu: geçmişe değil, geleceğe bakmak
CHP'nin girişimiyle geçen hafta Türkiye'ye gelen ABD'li tarihçi Justin MacCarthy moral verdi. Tabii aynı zamanda kurultayda bir hayli kredibilite kaybeden CHP yönetiminin milliyetçi duygularla güven tazelemesini de sağladı.
Ermeni meselesi birçok bakımdan önemli; birincisi, ülkemizde Ermeni vatandaşlarımız var. İkincisi, Ermenistan komşumuz. Üçüncüsü de, bu konu dış politikamızda ikide bir önümüze can sıkıcı bir etmen olarak çıkıyor.
Ermenilerin tezi belli: Soykırım uygulayarak dedelerimizi, nenelerimizi, 1.5 milyon Ermeni'yi yok ettiniz, diyorlar. Biz ise yıllardır sessiz kalmanın bedelini ödüyoruz. Gerçi bir süre asıl katliamı Ermeniler yaptı tezine sığınsak da, son geliştirdiğimiz tez; karşılıklı öldürmelerin yaşandığı.
Profesör McCarthy; isyan çıktı, savaş oldu, tatsız gelişmeler doğaldı, diyor.. İsyancı Taşnak Partisi üyelerinden ölenlerin 150 bini geçmeyeceğini iddia ediyor. Ancak asıl sorun, Ermeni diasporasının militan kesimi. Ermeni lobisini sürükleyen de bu kesim. Burada hedeflenmesi gereken strateji ise bu küçük kesimle geniş Ermeni halkı arasındaki bağı kopararak, tarihin akışı içinde destek ve dostluğu yaratabilmek.
23 Mart 2005 Çarşamba günü Radikal gazetesinde emekli büyükelçi Özdem Sanberk'in çok etkileyici ve yol gösterici bir yazısı çıktı: Acılar köprü de yaratabilir. Sanberk'in yazısında temel olarak Osmanlı'nın son döneminde imparatorluğun çöküş sürecine bakılarak konu değerlendiriliyor.
Birinci Dünya Savaşı'nda Anadolu'da Müslüman halkın kayıpları 3 milyona, yani halkın üçte birine yaklaşmaktaydı. Öte yandan, Balkanlar'da 1821-1925 arası yüzyıllık dönemde ise 5.5 milyon Müslüman tebaa öldürülürken, 5 milyonu da yüzyıllardır yaşadıkları topraklardan koparılarak Anadolu'ya hicrete zorlanmışlardı. Bu ıstıraplar hiç konuşulmuyor da, Ermenilerin yaşadığı benzer koparılış hikayesi soykırım olarak karşımıza çıkarılıyor.
"Osmanlı'nın gayrimüslim göçmenleri, imparatorluğun çöküşü sırasında yaşadıklarını hiçbir zaman unutmak istemezken, Balkanlar'dan Anadolu'ya kaçan Müslüman tebaa, o zaman yaşadığı acıları kendilerinin ve çocuklarının hafızalarından silmeyi..., acılarını geride bırakmayı...., kimliklerini geçmişin düşmanlıklarında değil, geleceğin dostluklarında aramayı tercih etti.... Çünkü onlar kaybettikleri toprakların yerine koyabilecekleri yepyeni bir şey buldular; modern Türkiye Cumhuriyeti... Geçmişe değil, geleceğe baktılar."
Bu görüşleri ifade ettikten sonra Samberk hem siyasi, hem de insani yaklaşımlar sergilenmesini öneriyor. Mesela, insani olarak ölenlerin anısına ortak anıtların dikilmesi. Ancak aynı zamanda Ermenistan tarafından 1989'da yerinden yurdundan atılan ve kamplarda yaşayan Azerilerin sorunları ortaya çıkmalı. Nahçıvan tarihte değil, bugün yaşanıyor. Karabağ da öyle.
Samberk son olarak 1999 aralığında zamanın cumhurbaşkanı Demirel'in bölgedeki tüm donmuş anlaşmazlıkların çözümü için önerdiği Kafkasya İstikrar Paktı'na işaret ediyor. Bugün için rafa kalkmış gözüken bu girişimin yeniden canlandırılması çok önemli. Samberk, Türkiye'nin içinde bulunduğu zor diplomatik pozisyona güçlü çıkışlar öneriyor. Bu da tarihçilerin gerçeği aramasından öteye, sorunların ve çözümlerin ortaya konulmasını gerektiriyor.
hgunes@milliyet.com.tr
|
|
|
 | Taha AKYOL | | Türkiye, Amerika, Irak
AMERİKA İncirlik üssünü daha fazla kullanmak ... | |  | Çetin ALTAN | | "Kurnazlık"la "akıl" boğaz boğaza gelirken...
ÖNCE "kurnazlık"ın tanımlamasını yapmaya çalı... | |  | Melih AŞIK | | Kedinin davası
Musa Kart arkadaşımızın geçen yıl 9 Mayıs'ta ... | |  | Fikret BİLA | | Baykal: Öcalan'a tepki bayraktan büyük olur
CHP lideri Deniz Baykal, Mersin'de Türk bayra... | |  | Hasan CEMAL | | Dikta!
Ali Topuz, hokus pokus! Bir zamanlar CHP'deki... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | AB Partisi
AKP'nin karşısında muhalefet boşluğunu "AB'ni... | |  | Can DÜNDAR | | 28 Şubat ülkesi!
Ticaret ne tuhaf şey... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Nasıl bir gelecek istiyoruz?
Ülke ya da bireysel olarak nasıl bir gelecek ... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Ermeni sorunu: geçmişe değil, geleceğe bakmak
CHP'nin girişimiyle geçen hafta Türkiye'ye ge... | |  | Nail GÜRELİ | | TCK'siz sansür
Varsa yeni TCK, yoksa yeni TCK! Konuşulan hep... | |  | Mehmet Y. YILMAZ | | Nasıl olur da, iki halk birbirini bu kadar yanlış tanır?
Türkiye ile Ermenistan'da aynı anda yapılan b... | |  | Hasan PULUR | | Türk ve Ermeni doktorlar..
CİDDİ bir araştırmanın sonuçları, pazartesi g... | |  | Meral TAMER | | Bıyıklı Türk'le bıyıklı Çinlinin yatırımda farkı
İş Yatırım Genel Müdürü İlhami Koç, "artık ge... | |  | Ece TEMELKURAN | | Kadın - çocuklar!
Senin hâlâ öyle şaşırmaların... Hâlâ aynı koc... | |  | Osman ULAGAY | | Brezilya'da IMF onayıyla IMF'siz dönem, Çin'de yavaşlama
Türkiye'nin 2001 krizini Arjantin'in içler ac... | |  | Güngör URAS | | Sanayi daha az elektrik kullanıyor sokaklar 'kararıyor'
Devletin yayımladığı rakamlar doğru ise, 2004... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Açın artık şu kapıları
TESEV'in yaptırdığı araştırma son derece ilgi... | |
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Kariyerim
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
