|
 |
|
|
Politika şaraba da girdi!
CHP şarap ve diğer içkilere konan aşırı ÖTV'yi özel bir komisyon kurarak mercek altına yatırdı. Komisyonun raporu, Türkiye'nin dünyada içki vergileri en yüksek ülkelerden biri olduğunu ortaya koyuyor...
şişedeki balık / MEHMET YALÇIN
Avrupa Birliği şarap komiseri"... "Şarap hukuku uzmanı avukat"... "Apelasyon müfettişi"... Türklerin pek duymaya alışık olmadığı bu sıfatlar, Avrupa ülkelerinde çok önemli meslek ve pozisyonlar anlamına geliyor. Zira "şarap ekonomisi", "şarap hukuku", "şarap bilimi" aslında alt tarafı mayalanmış üzüm suyu anlamına gelen bu sıvının yarattığı sofistike dallardan birkaçı. Bordo Üniversitesi'nde iki yıllık "Şarap MBA'i" bölümü bile var! Şaraplık üzüm bağcılığı ve şarapçılık, dünyadaki en karmaşık, en detaylı, zahmetli ve bir o kadar da katma değer sağlayıcı tarımsal faaliyet...
Türkiye'de de nihayet bunları fark etme yolunda adımlar atıyoruz... Ana muhalefet partisi CHP'nin 31 Mart Perşembe akşamı Florya'daki Atatürk Köşkü'nde benim de aralarında olduğum bir grup gazeteci yoluyla kamuoyuna açıkladığı "Bağcılık ve Alkollü İçecekler Araştırma Komisyonu Raporu", Türkiye'de bağcılık ile şarapçılığın politika ölçeğinde ciddiye alınıp önemsendiği ilk belge. İçeriğindeki önemli veriler ve saptamalar bir yana, CHP'nin 7 milletvekilini görevlendirerek aylarca süren bir araştırma sonucu rapor hazırlatması bile, bence şarap sektörünün Türkiye'de ergenliği aşıp "reşit olma" yaşına doğru bir adım attığının göstergesi. Düne kadar sadece içme ve keyif almayla ilgili marjinal bir konu olarak görülen şarapçılık, artık ciddi bir ekonomi dalı olarak, sosyal boyutlarıyla da ele alınıyor. Eskiden hamasete ve belagata abanarak yapılan muhalefetin giderek "dosyalı muhalefet"e dönüşmesi bir aşama, ele alınan konunun şarapçılık olması bir başka aşama...
"Teşvik yok, bari engel olmayın"
Raporun içeriğine gelince... CHP, Tokat milletvekilliği görevini yürüten Diren Şarapları'nın sahibi önolog Orhan Diren'in partideki varlığını çok güzel değerlendirmiş ve kendisini komisyon başkanı olarak atamış. Komisyonun diğer üyeleri de konuya çok yakın isimler. Aralarında Muğla milletvekili olan, gıda mühendisi Prof. Halil Tiryaki, bağ bölgelerinden Tekirdağ milletvekili Enis Tütüncü ve Denizli milletvekili Mustafa Gazalcı gibi isimler de var. Raporda, "Tütüne kota konduktan sonra kıraç arazideki tütünlerini söken köylü, sulanamayan bu topraklarda yapılacak tek farklı tarım türü olan bağcılığa yöneldi. Şaraba yüksek vergi yüzünden bu bağlar da sökülürse, köylünün son dayanağı elinden alınacak ve kente göçün engellenmesi zor olacak" deniliyor. Bu yolla sadece Denizli yöresinde 10 bin dekar civarında yeni bağ dikildiği de belirtiliyor. Rapor, şaraplık üzüm yetiştirmenin köylünün ekonomisine ne kadar katkıda bulunabileceğini de belgeliyor. Nitekim 2004 yılında sofralık ve kurutmalık üzümlerin kilosu ortalama 200 bin liraya satılırken, şaraplık üzümler de 350 bin ile 2 milyon lira arasında değer bulmuş. Rapor, "Bu üretimi gerçekleştiren bağcılarımız pek çok diğer tarım ürününün üreticilerinden farklı olarak devletten destek, prim ve teşvik de almıyor, zaten istemiyorlar" diyor.
CHP raporu, Türkiye'de sert alkollü içkilere konan vergilerin yüksekliğini de pek alışmadığımız tarzda, kişi başına düşen milli gelire oranla araştırarak ele almış. Buna göre Türkiye içkide verginin en yüksek olduğu Estonya, Letonya, Polonya gibi ülkeleri üçe katlıyor. Böylece maliye bakanının "Bizde içki vergisi yine de Avrupa'nın altında" tezi çürümüş oluyor. Raporda "Bu ülkelerin büyük bölümü alkolizmin büyük bir sosyal problem olduğu İskandinav ülkeleri. Caydırıcı olarak vergiler aşırı yüksek tututuyor. Türkiye'de ise böyle bir sorun yok" deniliyor. Milli gelir hesaplaması yapılmadığında bile, Türkiye'nin şarap ve birada 28 Avrupa ülkesi içinde en yüksek ÖTV tutarına sahip beşinci ülke, rakı, votka ve cinde ise ÖTV tutarı en yüksek altıncı ülke konumuna geldiği görülüyor.
Komisyon başkanı Orhan Diren, "Maliye'nin vergi gelirlerini artırma çabası olarak bunu açıklaması da pek gerçekçi değil" diyor. "Zira Türkiye'nin 65-70 milyon litrelik yıllık üretimi, Fransa'da bir şarapçı köyün üretimi kadar. Bu kadar cılız ve önemsiz bir kapasiteye rağmen bu kadar yüksek ÖTV'yi mantıkla bağdaştırmak zor..."
CHP'nin ekonomik, sosyal, tarımsal açılardan bağcılık, şarapçılık ve içki sektörünü ele aldığı raporu, Avrupa ve Yeni Dünya ülkelerinde giderek daha da büyüyen bir ekonomik saha olan şarapçılığı gündeme getirmesi açısından çok önemli. Ama bence önemli olan bir başka nokta daha var. CHP Grup Başkanvekili Kemal Anadol'un, önemli bir vizyonu simgeleyen, raporu takdim konuşmasındaki şu sözleri:
"Bu konuların uzmanı olmamama rağmen, bir politikacı sezgisiyle şunu görebiliyorum: 21'inci yüzyılda Türkiye'ye, Türkiye'nin geleceğine üç sıvı damgasını vuracak: Su, şarap ve zeytinyağı..."
myalcin@tnn.net
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Kariyerim
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
