
|
|
|
 |
|
|
"Japon yeninin sahtesi yoktur"
YTL'nin sahtelerini engelleyecek bir yazılım için Türkiye'ye gelen Dr. Lev Pothika şimdiye dek 50'den fazla para birimi üzerinde çalıştı
YAPRAK ARAS
Yeni Türk Lirası'na geçilmesiyle birlikte banka ve döviz bürolarında kullanılan para sayma makinelerinin de yenilenmesi ihtiyacı ortaya çıktı. Bunun için Türkiye'ye gelen Dr. Lev Pothika ile Alex Baranovitch bir süredir yeni liralar üzerinde çalışıyor. İsrailli Digital Verification şirketinin Algoritma Departmanı Başkanı Pothika paranın içindeki güvenlik özelliklerini bilgisayarda sayılara döküyor. Baranovitch ise yazılımcı. O da Pothika'nın bulgularından yola çıkarak para sayma makinelerini sahte banknotları algılayacak şekilde düzenliyor. Şimdiye dek 50'den fazla para birimi üzerinde çalışan Pothika, sorularımızı yanıtladı...
Yeni Türk Lirası kalpazanlar için nasıl bir para?
Yeni Türk Lirası'nın kızılötesi, mikrobaskı, ultraviyole gibi çok iyi özellikleri var. Merkez Bankası modern teknolojiler kullanmış. O yüzden sahtelerini yapmak eskisinden daha zor.
Kalpazanlık teknolojilerinin en gelişmiş olduğu bir ülke var mı? Yani bir sahte parayı bulduğunuzda "Şurada yapılmış" diyebiliyor musunuz?
Aşağı yukarı anlayabiliyoruz. Kimse tam olarak bilemiyor. Zaten bilinse polis hemen yakalar. Ülke olarak söyleyemem ama Ortadoğu diyebilirim.
Sahteciliğe karşı en gelişmiş teknikleri kullanan ülkeler hangileri?
Birçok ülke bu konuda çok başarılı. Ama Japon yeni, en iyi korunan paralardan bir tanesi. Hiçbir zaman sahte yen ile karşılaşmadım. Japon Merkez Bankası iyi durumda olmayan, çok ufak da olsa zedelenmiş banknotları piyasadan alır. Bu, sahteciliğe karşı en iyi yöntemlerden biridir. Çünkü para zedelendikçe sahtesinden ayırmak zorlaşır.
Sahte parayı nasıl ayırt edebiliriz?
Merkez Bankası'nın web sitesinde çoğu özellikleri yazılı. Az sayıda parayı birbirinden ayırabileceğiniz özellikler belli. Merkez Bankası'nın halka açıkladığı şeyler var. Bizim makinemizse elle sayılamayan banknotlar için kullanılıyor. Bir de bu yazılımda Merkez Bankası'nın açıklamadığı, paranın normal gözle göremeyeceğimiz kısmıyla ilgileniyoruz.
"Darphane çuvalladı"
Madeni paraların sahteleri nasıl anlaşılıyor?
Madeni paraların sahtelerinin tanımlanması, makinelerle daha kolay. Bir de Darphane yeni paraları basarken çok hayati bir hata yaptı: 1 ve 5 kuruşlukları aynı çap ve birbirine hemen hemen aynı kalınlıkta üretti. Bunu yapınca 500-600 dolarlık basit makinelerle görülebilecek iş artık 3 bin dolarlık makinelerle yapılıyor. Çünkü alaşımlarına göre ölçülüyor. Özetle banknotta Merkez Bankası bizce çok iyi bir iş çıkardı ama madeni parada Darphane çuvalladı.
Milliyet yazarları üniversitelerde
Milliyet gazetesinin katkılarıyla düzenlenen Milliyet Kampüs Etkinlikleri, İstanbul Teknik Üniversitesi'nden sonra Yeditepe Üniversitesi Kayışdağı Kampusu'nda devam ediyor. 11-15 Nisan tarihleri arasında gerçekleşecek etkinliğin ilk konukları yazarlar Tuğrul Eryılmaz, Hasan Cemal, Serpil Yılmaz ve Hurşit Güneş. Ayrıca AD Vakfı Karikatür Sergisi de etkinlik süresince açık kalacak. 13 Nisan'da iş dünyasının ünlü isimleri Kariyer Günleri'nde öğrencilerle buluşacak. Etkinliğin son günü ise Bulutsuzluk Özlemi konseriyle renklenecek.
|
|
|

|
|