|
İstanbul'a deprem geliyor
Popular Science (Popüler Bilim) dergisinin mayıs sayısı, dünyada çok yakın gelecekte beklenen doğa olaylarına ayrılmış. Bu meşhur bilim dergisinde yapılan araştırma, önümüzdeki yıllarda dünyada gerçekleşmesi beklenen doğa olaylarını tek tek incelemiş. Dünyada yaşanabilecek doğal afetler hepimizi ciddi biçimde etkileyecek boyutta ve hatta bir ölçüde Nostradamus'un kehanetleriyle de örtüşüyor.
Araştırma, beklenen doğal afetleri şöyle sıralıyor:
a) Büyük depremler: İstanbul, Tahran ve Kuzey Hindistan'da olacak.
b) Büyük yanardağ patlamaları: Japonya'da Fuji, Endonezya'da Gede, İtalya'da Vezüv, Guatemala'da Atitlan, Meksika'da Popocatepetl ve ABD'de Rainier'de gerçekleşecek.
c) Büyük tsunami felaketleri: Büyük Okyanus'taki Cascadia fayının kırılması sonucu Kuzey Amerika'nın batı sahillerinde, Atlantik Okyanusu'ndaki Hispanyol kırıkları nedeniyle Kuzey Amerika'nın doğu sahillerinde ve Atlantik Okyanusu'ndaki Kanarya Adaları'nda bekleniyor. Bu felaket sonrasında Kanarya Adaları haritadan silinebilecek.
d) Büyük toprak kaymaları: Orta Amerika'da ve Bolivya La Paz'da olacak.
İstanbul depremi dışında, Anadolu risksiz bölgeler arasında yer alıyor. Ancak, Doğu Anadolu'dan da büyük fay hatlarından biri geçiyor. Bu bölge de orta şiddette depremlere gebe.
Yakın tarihin en büyük depremi, 9.5 şiddetindeki 1960 Şili depremi olarak tespit ediliyor. En büyük toprak kayması 1911'de Tacikistan'daki bir deprem sonrası gerçekleşmiş. En güçlü fırtına, 1979'da ABD'nin yarısında etkili olan Super Typhoon fırtınası olmuş. En güçlü tornado da 1999 yılında ABD'nin Oklahoma ve Kansas eyaletlerinde etkili olmuş ve bir saat içinde 1 milyar dolarlık zarar ortaya çıkmış. En güçlü volkan püskürmesi de yine ABD'de. Ancak, Yellowstone'daki püskürme 600.000 yıl önce gerçekleşmiş. En büyük tsunami, 1958'de Kuzey Amerika'nın batı sahillerini etkilemiş ve dev dalgalar 570 metreye ulaşmış.
Milattan önce 1410 ile 1650 yılları arasında, Akdeniz'de gerçekleştiği tahmin edilen tsunami, Platon'un yazılarında geçen ve muhtemelen İon İmparatorluğu'nun başşehri olan Atlantis'i sulara gömmüş.
Depremler, hala önceden tespit edilemiyor. Ancak, ABD'li bilim adamları, ABD'nin doğu sahillerinden başlayarak bilinen büyük fay hatlarına özel cihazlar yerleştirip buralardan gelen dalgaları uydulara aktarmayı becermişler. Şimdi, bu uygulamayı genişletiyorlar. Bir süre sonra, depremler hakkında çok daha geniş bilgi sahibi olunabilecek ve muhtemelen kesin saati belli olmasa bile depremler önceden belirlenebilecek.
Artık, tam olarak anlaşılıyor ki, deprem olasılığı bakımından İstanbul dünyada en ön sırada gelen üç yerden biri. Hatta, risk bakımından San Francisco ve Japonya'nın önünde. Büyük bir depremde, İstanbul'da milyonlarca insanın öleceği hesaplanıyor.
Deprem'le ilgili tedbirleri hiç gecikmeden almalıyız.
ytoruner@milliyet.com.tr
|
|