|
Sizin oralarda kızlar neden okula gitmez?
Günlerdir gazetemizde okula gidemeyen kız çocuklarıyla ilgili haberler yer alıyor. Foto muhabiri arkadaşlarımız Ercan Arslan ve Bünyamin Aygün, okula gidebilen ve gidemeyen kız çocuklarının fotoğraflarını çekiyor. Muhabir arkadaşlarımız Sibel Kahraman ve Pınar Aktaş, kız çocuklarının en az okula gönderildiği Doğu ve Güneydoğu illerimizde, engelleyici belli başlı sebepleri belirlemeye çalışıyorlar. Bu amaçla Siirt ve Van'da hem okula giden, hem de okul çağı geldiği halde gidemeyen kız çocuklarıyla konuşuyorlar, ardından ailelerinin nabzını tutmaya çalışıyorlar. Türkçe bilmeyen kız çocukları ve aileleriyle anlaşmakta zorlanıyorlar...
Başlıca engeller
Okul çağı geldiği halde okula gidemeyen 570 bin kız çocuğunun 250 bini Doğu ve Güneydoğu'da olduğu için, muhabir arkadaşlarımızın ilk durağı o bölgeler ve şimdilik ortaya çıkan en belirgin okula gidememe nedenleri şunlar:
Türkçe bilmedikleri içinParasızlıktanYakında okul olmadığı içinKalacak kız yurdu olmadığı içinBabası göndermediği içinTarlada çalışması gerektiği için5. sınıftan sonra yakında okul olmadığı içinİlköğretimden sonra kız yurdu olan okul bulamadıkları için...
Siirtli kızlar okullu
Arkadaşlarımızın bu çabalarına paralel olarak ben de bugün, elde edebildiğim istatistiki verilerden yola çıkarak, 7 bölgemizden her birinde kız çocukların okullaşma oranlarının en az olduğu illeri belirlemeye çalıştım. Güneydoğu Anadolu'da karşımıza Bitlis, Ağrı ve Muş çıktı. Tabloda yer almayan 4. ve 5. il ise Van ve Bingöl.
Doğu Anadolu'da Urfa, Mardin ve Diyarbakır'ın ardından Siirt ve Batman geliyor. Siirt'e ilişkin rakamlar çok ilginç. UNDP'nin verilerinden derlediğimiz ilk + orta öğretimde okullaşma oranında kızlarla erkekler arasında ciddi uçurum var. Kızlar ya okul olmadığından ya da aile izin vermediğinden evde oturuyor.
Milli Eğitim Bakanlığı'ndan elde ettiğimiz 2004 - 2005 öğrenim yılına ilişkin en taze veriler maalesef sadece ilköğretimle sınırlı. Ama yine Siirt'e baktığımızda kız çocuklarda okullaşma oranının % 106, erkeklerde % 118 gibi, ilk anda "rakamlar yanlış" dedirtecek oranlar dikkati çekiyor.
Bu tür araştırma ve istatistiklerin uzmanı Prof. Dr. Yılmaz Esmer'e başvurduğumda ise durum netleşti: Meğer bu tür % 100'ün üzerindeki oranlar genelde sadece ilköğretimde ortaya çıkarmış. Çünkü ilköğretim yaşı olarak diyelim ki 6 - 13 belirlenmişse, ama yörede 4 - 5 yaşlarındaki çocuklar da 14 - 15 yaşındakiler de okula gidiyorlarsa, oran % 100'ün üzerine çıkarmış.
Emine Erdoğan faktörü
Herhalde Siirtli olan Başbakan'ın eşi Emine Erdoğan'ın yürüttüğü kızları okutma kampanyasının bir sonucu olarak kız çocuklar süratle okullu olmuşlar. Mükemmel! Yaşları geçmiş erkek çocuklar da okullu olmuş, ama Siirt'te erkek çocukların orta öğrenimdeki okullaşma oranı 5 yıl önce bile % 94 gibi bayağı yüksek düzeydeymiş. Dolayısıyla çarpıcı olan Tayyip Bey'in başbakan olmasıyla Siirtli kız çocuklarının birden değişen kaderleri...
Çankırı, Afyon
Keşke MEB orta öğrenimle ilgili rakamları da verse de, Emine Hanım'ın kampanyasının orta öğretimdeki kız çocuklarına yansıması olup olmadığını belirleyebilsek...
Tablomuzun üzerinden bölgelerdeki gezimize devam edersek, diğer 5 bölgemizde kızlarını en az okula gönderen iller şunlar:
İç Anadolu: ÇankırıKaradeniz: GümüşhaneEge: AfyonAkdeniz: IspartaMarmara: Sakarya
Pekiyi bu illerin hangi ilçelerinde neye ihtiyaç daha fazla? Kız yurduna mı, yeni sınıflara mı, öğrenci burslarına mı? Sizlerden de gelecek yol gösterici bilgilerin ışığında, ince eleyip sık dokuyarak bu verileri toplamaya çalışıyoruz.
mtamer@milliyet.com.tr
|
|