|
|
|
 |
|
|
Eğitime çözüm önerileri
Satır Arası / Deniz Sipahi
Dünkü yazımda Türk Eğitim Derneği'nin "Türkiye'de Üniversiteye Giriş Sistemi Araştırması ve Çözüm Önerileri" isimli raporundan çarpıcı rakamlar vermiştim.
Bugün ise getirilen çözüm önerilerine bir bakalım.
* * *
1- Türkiye mutlaka uygulanabilir nitelikte ve üretimine toplumun bütün kesimlerinin katıldığı bir bilim siyaseti oluşturmalı. Üniversite sistemi bilimsel alanda hedefsizlik ve amaçsızlıktan ve ne yaptığını bilmeden yabancı ülkelerin bilim politikasının gerçekleşmesine hizmet eden şaşkınlıktan kurtarılmalı.
Bu süreç sadece siyasilerin ve bürokrasinin etkin olduğu bir süreç olmamalı.
Bilim siyasetinin belirlenmesi öncesinde Türkiye ekonomide özel AR - GE desteği vereceği sayısı sınırlı, altıyı geçmeyen alan tespit etmeli.
2- En büyük sorun olan "akademisyen eksikliği" sorununu çözecek adımları atarak işe başlanmalı. Burada da yapılması gereken ilk şey lisansüstü eğitim kapasitesinin artırılması. Üniversiteye 18 yılda 140 bin doktora yapmış "akademisyen" kazandırmak hedeflenmeli. Bunu gerçekleştirmek için atılacak ilk adımlardan birisi "sadece lisansüstü eğitim yapacak fakülteler ve hatta üniversiteler" kurulması.
3- Üniversitede yeni kapasite yaratmadan önce mevcut 2 milyonluk kapasitenin kompozisyonu değiştirilerek iyileştirilmeli. Açıköğretim ve sınavsız geçiş programları yerine örgün lisans eğitimi veren kurumların kapasitesi arttırılmalı.
4- Önümüzdeki 18 yılda 2.5 milyonluk örgün eğitim kapasitesi yaratmak hedeflenmeli. Bu kapasiteyi kaldırabilecek asgari 200 üniversite kurulmasının kaçınılmaz olduğu bilinerek geleceğe dönük eğitim planlaması yapılmalı.
5- Yeni üniversitelerin kurulabilmesi için gerekli olan kriterler tespit edilirken çıtanın yüksek tutulmasından çekinilmemeli. Her il üniversite kurmak için ne kadar paraya ve süreye ihtiyacı olduğunu bilmeli ve kriterler yerine getirilmeden girişim başlatılmamalı.
6- Yeni üniversite kurulması için konulan kriterler gibi gelişmekte olan üniversiteler için de gelişme kriterleri konulmalı. Bunu gerçekleştiremeyen yöneticilerin görevden alınmasını düzenleyen bir sistem getirilmeli.
* * *
7- Üniversite giriş sistemi bu alanda alınacak tedbirlere paralel olarak üç aşamada değiştirilmeli.
Mesleki eğitimi cazip hale getirmek için belli bir süre olmak üzere, örneğin 5 yıl; alan ve katsayı uygulaması kaldırılmalı. Mesleki eğitimle ve üniversiteye girişle ilgili gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra zaten alan ve katsayı uygulamasına gerek kalmayacaktır. Ortaöğretim sisteminde geçilecek yeni düzene göre 2011 yılında olgunluk sınavı (bakalorya) esasına dayalı yeni bir üniversiteye giriş sistemi getirilmeli. 2023 yılında ise üniversitelerin kendi öğrencilerini seçebilecekleri yeni bir modele geçilmeli.
8- Bir plan dahilinde aşamalı olarak yükseköğrenimde örgün lisans ve lisansüstü eğitimden başlayarak akreditasyon sistemine geçiş düzenlenebilir. İlk adım olarak ABD'deki "sarmaşık ligi" gibi 5 - 6 gelişmiş Türk üniversitesinin kendi aralarında geçerli olacak bir kalite güvence sistemini kurmaları teşvik edilmeli.
9- Mesleki eğitime cazibe kazandırılmalı ve bu alanda gerekli düzenlemeler yapılmalı. Meslek standartları belirlenmeli. Belirlenen standartlara göre aşamalı olarak meslek icrasında, işyeri açmada ve istihdamda belirli mesleki diploma ve sertifikalara sahip olma şartı getirilmeli.
Mesleki eğitim alanında gerek ortaöğretim mezunları ve gerekse yükseköğretim mezunları için mesleki yeterlilik sınavı getirilmeli.
* * *
Bütün bu öneriler ütopya gibi mi geliyor, "yapılamaz" mı diyorsunuz?
O zaman bugünkü halimizden hiç şikayet etmeyelim. Eğitim sistemini ve kalitesini değiştirmeden Türkiye'yi iyi yöneten kadrolar bulmak daha da zorlaşacak
dsipahi@milliyet.com.tr
|
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Kariyerim
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
