|
Koç - Sabancı rekabeti asıl şimdi başlıyor
Sanayinin Galatasaray'ı ve Fener'i, ilk kez bir sektörde yakın rekabette. Perakendeden sonra bankacılıkta da yakın rekabet söz konusu
Bir satışın abc'si münhasırlık anlaşmasıdır. Gima'nın satışında Koç, kapısını kilitlemeyi unutmuş bir ev sahibi gibi davranmış ve bu tedbirsizlik yüzünden Gima'yı Sabancı Grubu'na kaptırmıştır. Koç'un "Migros, dürüst satıcı" yazan (ancak arif olanın anlayabildiği) tam sayfa gazete ilanlarıyla satışı protesto etmesi ise, bu tedbirsizliğin ilanıdır!
Gima'yı kapan Sabancı Holding Yönetim Kurulu Başkanı Güler Sabancı'nın dudaklarından dökülen şu 5 sözcük ise gerçeği tüm çıplaklığıyla ortaya sermektedir: "Biz Gima'yı daha çok istedik."
Sabancı Grubu Gima'ya sahip olmayı, mutlaka Koç'tan daha çok istemiştir, çünkü organize perakende sektöründe belli bir büyüklüğe ulaşabilmek için CarrefourSa'nın Gima'ya olan ihtiyacı, Migros'tan çok daha fazlaydı.
Ve böylelikle Türk iş dünyasının tarihinde ilk kez bu 2 ezeli rakip, aynı sektörde birbirlerine yakın büyüklüğe ulaşmış oldular. Küçük bir parantez: (Hal böyle olunca da Doğuş Grubu'nun satış hazırlıklarını başlattığı Tansaş'ın fiyatı, bir anda yukarılara fırlayıverdi.)
GülerSA dönemi
Özdemir Sabancı'nın öldürülmesinin ardından aile içinde başlayan kısmi çözülme ve kopmalar, Sakıp Sabancı'nın vefatından sonra Demir Sabancı ve Ali Sabancı gibi aile fertlerinin gruptan tümüyle ayrılmalarıyla hızlandı. Hasan Güleşçi'nden sonra Sabancı Topluluğu'nda CEO'luk koltuğuna ardarda oturan birbirinden değerli 2 isim Hazım Kantarcı ve Celal Metin'le de, bu karışık dönemde kan uyuşmazlığı yaşandı. Ve şimdi Güler Sabancı başkanlığında Sabancı Topluluğu, sanayide ve ticarette kendini yeniden konumluyor. Çizilen rota doğrultusunda akıllı adımlar atılıyor; peşpeşe yeni şirketler alınıp, eldeki bazı şirketler satılıyor... Akbank ise yıllardır Erol Sabancı'nın hakimiyetinde emin adımlarla ve krizlerden etkilenmeden sektöre ağırlığını koymayı sürdürüyor.
Ezeli rakiplerin yol boyunca neredeyse tek ortaklığı, Koç açısından hüsranla biten Garanti Bankası. Sabancı'nın zaten Akbank'ı vardı. Garanti'de ortaklığa girmek, bankacılık sektörüne adım atmak isteyen Koç için hatalı bir adımdı. Bu yüzden de Koç gibi Türkiye'nin en büyük sanayi topluluğu, bankacılık sektöründe güdük kaldı. Her zaman temkinli gittiği için hesapsız satın almalar da yapmadı.
Ve İtalya'nın 2. büyük bankacılık ggrubu UniCredito ile ortaklığın ardından Yapı Kredi'nin satış işi de biterse Koç, nihayet bankacılık sektöründe yıllardır hasretini çektiği büyüklüğe kavuşacak. Dahası Türkiye'nin 2 büyük topluluğu bundan böyle, organize perakendeden sonra bankacılıkta sektöründe de yakın rekabet içine girecekler. Bu rekabet de elbette tüketicinin yararına olacak.
Oto sana, tekstil bana
Koç Topluluğu'nda rotayı daha ilk günden kurucu Vehbi Koç belirlemişti. Asil Çelik gibi bazı yol kazaları olsa da baştan beri nihai tüketiciye en yakın olma noktasından hareket edilmişti. Migros, Aygaz, Arçelik, Beko, Tofaş...
Sabancı Topluluğu ise daha ziyade endüstriyel ürünlere girmişti, ara malı üretiyordu. Lastik bezi, lastik ipliği, lastik, çimento, tekstil...
Gerçi tekstilde Koç'un da Bozkurt'u vardı, ama Sabancı'nın Bossa'sı açık ara öndeydi. Otomotivde ise ToyotaSa kurulduğunda dişediş bir rekabet olacağı düşüncesi vardı, ama ToyotaSa çok uzun ömürlü olmadı. Bankacılık sektöründe Sabancı'nın Akbank'ı Koçbank'a göre nasıl açık ara öndeyse, otomotivde de Koç'un Fiat'ı ve Otosan'ı öndeydi.
Galatasaray - Fener misali
Sabancı bir ara beyaz eşya sektörüne girmeyi de denedi, ama olmadı. Koç Topluluğu ise beyaz eşyada yurt içinde Arçelik ve Aygaz, yurt dışında da Beko ile 2 önemli marka yarattı. Kahverengi eşyada da Beko var. Sabancı ise son yıllarda TeknoSa ile elektronik eşya dağıtımına girdiyse de üretimde yok ve Koç'la yakın bir rekabet söz konusu değil.
Sanayinin Galatasaray'ı ve Fener'i, Gima'nın satışına kadar sanki biri futbol, diğeri basketbol, biri voleybol diğeri su topu gibi farklı sektörlerde at koşturup piyasaları paylaşmayı başarmışlardı. Küresel çaptaki yeni üretim tarzı buna izin vermiyor. Ve asıl rekabet şimdi başlıyor.
mtamer@milliyet.com.tr
|
|