|
|
|
 |
|
|
Gima'da düğmeye 'İspanyol cuntası' bastı
Perakende uzmanı Ralf Arditti'nin anlattıklarına göre, Gima operasyon Carrefour'daki yönetici değişikliği ile yakından ilgili. Carrefour'da son zamanlarda etkili olan eski Continent ekibi, hakimiyeti ele geçirdi. Arditti'nin, "Her zaman Türkiye sevdaları vardı. Akdeniz çanağında büyümek istiyorlar. Özellikle de Türkiye'de" dediği bu ekibin üç önemli ismi de İspanyol ve onlara şirket içinde 'İspanyol cuntası' deniliyor
İBRAHİM EKİNCİ
iekinci@milliyet.com.tr
Ralf Arditti, Carrefour'dan önce Türkiye'ye giren Fransız hipermarket zinciri Continent'i Türkiye'ye getirmişti. Continent, Carrefour ile birleşince, Türkiye'deki marketi de Carrefour oldu. Bu girişimde 'küçük ortak' durumunda olan Arditti, yıllardır perakende sektörünün içinde ve bu alanda danışmanlık yapan Fima'nın sahibi. Arditti'nin anlattıkları, Carrefour'un Gima operasyonunun arkasındaki gerçek ismin, Jose Luis Duran olduğunu gösteriyor. Duran, Carrefour'un başındaki tepe yönetici olduğundan, böyle olması şaşırtıcı gelmeyebilir ama işin başka boyutları var.
Continent-Carrefour birleşmesinde, Türkiye'ye ilgisi bir hayli yoğun olan Continet ekibi 'geri planda' kalmış. Ancak, Continent'in sahibi Halley Ailesi, birleşme sonrası, zamanla Carrefour'da hakimiyeti ele geçirince, bu ekip de yavaş yavaş yönetimde etkin olmaya başlamış. Bu yıl başında Carrefour ekibinden Daniel Bernard'ın görevden alınması ve Jose Luis Duran'ın şirketin başına gelmesi, Carrefour'un global stratejisini değiştirdiği gibi Türkiye ilgisinin de yeniden canlandırmış. Arditti, "Continet ekibinin bir Türkiye sevdası her zaman vardı. Bu ekip Akdeniz çanağında güçlenmek istiyordu, özellikle de Türkiye'de" diyor.
Gima operasyonunun (doğal olarak ortakları Sabancı'nın onayı ve desteği ile) Continent ekibinin eseri olduğunu gösteren başka işaretler de var. Koç'la pazarlık sürerken devreye girenler Carrefour tarafı oluyor. Başka bir ifade ile önce Carrefoursa'nın başındaki Luc De Norimont harekete geçiyor. Ama Norimont da 'talimatlandırılmış' durumdadır. Bunu, Gima operasyonu sonrasında yaptığı açıklamadan anlamak mümkün. Carrefour'un başına geçtikten sonra ilk ziyaretini Türkiye'ye yapan CEO Jose Luis Duran, Maltepe Carrefoursa'nın açılışında Norimont'a 'Türkiye'de büyümeliyiz, seçenekleri değerlendirin' diyerek yeşil ışığı çok daha önce yakmıştır.
Bir ilginç not daha. Jose Luis Duran'ın dışında, Carrefour içinde etkin iki İspanyol daha var. Biri Dia marketlerinin patronu Javier Campo, diğeri de Fransa hariç, tüm Avrupa mağazalarının başında bulunan Jose Maria Folche. Bu üçlüye, Carrefour'da 'İspanyol cuntası' diyorlar. Arditti ile son gelişmeler üzerine konuştuk.
Perakende Gima satışı ile hareketlendi. Tansaş resmi olarak vitrinde. En önemli müşteri kim sizce?
Dikkat ederseniz bir sürü yabancı banka geliyor, ama yabancı perakendeci gelmiyor. Gelmeyi bekleyen çok fazla perakendeci yok. Çünkü Avrupa'da 15 yıldır perakende konsolide oluyor. İspanya'nın en büyük perakendecisi Carrefour'dur. Diğeri de El Corte Ingles. İtalya'da Coff, ikinci yine Carrefour. Yani Carrefour, Tesco, Metro zaten konsolide olmuş durumda. Casino olabilirdi, görüşmeler yaptı. Casino halen görüşüyor, yıllardır görüşüyorlar...
Casino hangi zincirlerle ilgileniyor?
Gima'yla da ilgileniyordu Tansaş'la da... Her tarafla görüşüyorlar. Dolayısıyla Carrefour gibi bir şirket, yurtdışından başka bir perakendecinin gelmesini önlemek için de bu operasyonu yapmış olabilir. Carrefour son bir yılda beş ülkeden (Meksika, Şili, Japonya, Romanya ve G. Kore) çekildi. Bu ülkelerden para çekti. Başka ülkelerde güçlenmek için kullanıyor.
Operasyonda bir başka faktör daha var. Daniel Bernard, Carrefour'un başından uzaklaştırdı. Bu çok önemli. Olay Continent birleşmesine gidiyor. Continent'in ana şirketi Promodes diye bir holdingdi. Bünyesinde Champion ve Dia Discount vardı. Birleşmede, Carrefour'un yöneticileri ön plana çıktı. Promodes'in yöneticileri uzaklaştırıldı. İki kültür arasında bir farklılık vardı. Carrefour daha emperyal bir kültürdü, Promodes ise daha kollektif, paylaşmacıdır. Carrefour kültürü ve Daniel Bernard ön plana geçmişti. Promodes'in sahibi Halley ailesi Carrefour'da hakim olunca, Daniel Bernard uzaklaştırıldı, yerine eski Continent'çiler geldi. Bu Continent'çilerin her zaman Türkiye'ye karşı büyük sevdaları vardı zaten. Şu anda Carrefour'un başındaki Jose Luis Duran ilk seyahatini Türkiye'ye yaptı, Maltepe Carrefoursa Park'ın açılışı için geldi. Bunlar için Akdeniz'de özellikle Türkiye'de güçlenmek önemli bir strateji. Türkiye'deki gücünü kanıtlaması lazımdı. İlk adımı Gima'da attı. Sabancı, zaten parası olan bir grup. Yakında Akbank'ta ortaklık, hisse satışı da gündeme gelebilir. Kurucu hisselerinin toplanması bunun işareti olarak değerlendirilebilir. Büyük bir birleşmeye aday olduğunu gösteriyor. Para girerse perakende güçlenmek istiyorlar.
'Önce Gima'yı hazmeder'
Fiba, ciddi bir strateji değişikliği içinde görünüyor. Perakendeden tamamen çıkıyor
Hüsnü Bey dört yıl önce de Carrefour'la pazarlıkta anlaşamamıştı. O zaman 200 milyon dolar istemiş, bulamamıştı bu parayı. Yüzde 60'ını satınca o rakama ulaştı sayılır. Gima'nın Bükreş'te güzel bir mağazası var, o pazarlığa dahil değil, ama dahil olacak, orada kalamaz. Hüsnü Bey çekiliyor. Alışveriş merkezi, gayrimenkul olarak kalabilir.
Tansaş kilit duruma geldi. Kim alırsa iç pazarın bir numarası olacak gözüküyor.
Tansaş'ta ABN Amro araştırıyor. Bu aşamada Carrefour'un Tansaş'ı almasını bekleyemeyiz. Gima'yı hazmetmek bir yıllarını alır. Gima'nın formatı Carrefour'da yok. Carrefour'da Dia formatı var, 300 - 400 metrekare, 2 bin metrekare Champion formatı veya 10 bin metrekare Carrefour formatı var. Halbuki Gimalar bin - bin 500 metrekare. Bu formatı hazmetmek için zaman gerek. Endi'ler kolaydır. Belki bir kısmı kapatılacaktır. Orada yeni bir formatlama lazım. İkinci bir lokma yutmaya hazır değiller bence. Arka arkaya iki büyük lokma zor. O iştahı görmüyorum. Başka bir faktör daha var. Tansaş'ın yüzde 60'ını alalım, gerisi kalsın olmaz. Böyle olunca büyük para 400 milyon dolar konuşuluyor. Doğuş 500 milyon dolar istiyor.
Tesco müşteri olabilir mi?
Tansaş'ta hipermarket yok, mini, midi... Bu kararı Tesco İngiltere'nin vermesi lazım. Bu karar verilmeden harekete geçemezler. Çünkü Tesco İngiltere'de küçük formatta iş yapıyor. Uluslararası piyasada büyük formatta yapıyorlar. Sırf Türkiye için küçük formata girmez. Bilgileri hipermarket üzerine.
Peki, hangi yabancı gelebilir? Avrupalı, ABD'li perakendecilere bakalım...
İngiltere'den gelecek yok. Almanya'da Metro'nun bilançosu iyi değil, Real'de çok para kaybetti. Metro'nun politikası organik büyüme. Belçika'da, Hollanda'da firma kalmadı. Almanya'dan Tengerman olabilir. Son zamanlarda Doğu Avrupa'ya odaklandı. İtalya'da Coop diye bir perakendeci var. Hepsi yabancılarda. İspanya'da El Corte Ingles var, ama İspanya dışında operasyonu yok. Japonya'da perakende felaket vaziyette. Gıda perakendeciliği büyük ölçeklidir. Asya'da böyle büyük ölçekli perakendeci yok. Çin'de, Tayvan'da Tesco ve Carrefour'cular önde.
Wal Mart'ın durumu nedir?
Türkiye için iştahlı olduğunu sanmıyorum. Wal Mart bir defada 4 - 5 milyar dolar verip piyasada bir numara olmak ister. Almanya'da, İngiltere'de bunu yaptı. O kadar parası var ki birinci veya ikinciyi almayı tercih eder. Türkiye gelmeden önce bazı başka ülkede yerleşmesi daha makul. Türkiye'ye son 10 yılda gelen en önemli Amerikan şirketi Cargill'dir. Deneyimi çok kötü. Bu Amerikan iş dünyasında konuşulan bir konu. Rusya'da Migros'la bir şeyler olabilir. Konuşurlar, bakarlar ama netice gelmez, şu anda olmayacak. Birkaç yıl sonra değişebilir.
Küçüklerde hareket olur
Birçok küçük market zinciri var. Onların konumu ne olur yakın gelecekte. BİM önemli bir zincir, müşteri çıkmaz mı?
BİM gibi 'ikinci kuşak' dediğimiz bu grupta hareket bekliyorum, 70 - 100 - 150 milyon dolarlık ciro yapanlarda hareket bekliyorum. Oradaki problem başka, yapıları problemli. Birçoğu mağaza açmış; imarı yok, tapusu eksik. Tesco geldi, Kipa'nın Bornova mağazası için bir yıl bekledi. Arsası Milli Emlak'a aitti. Gima ve Tansaş'ta bu yoktu. Durumları hukukiydi; kira kontratları, tapuları sağlamdı. Bir Türk onları toplayabilir, düzeltir, temizler 200 - 300 milyon dolarlık grup meydana getirir, satar 400 - 500 milyon dolara.
|
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Kariyerim
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
