|
Otomotiv ihracatı 10.8, ithalatı 14.7 milyar dolar
Biz genelde ihracat rakamlarına bakarak seviniyoruz. Örneğin 2004 yılında otomotiv sanayiimizin ihracatı 10.8 milyar dolar oldu... Türkiye'de otomotiv sanayiinin gelişeceğini, ihracat yapacağını ve de ihracatın bu boyuta ulaşacağını kim düşünürdü?..
Bu haberin bir bölümü... Acaba aynı yıl, Türkiye otomotiv sanayi ürünleriiçin ne kadar ithalat yaptı? İthalat rakamlarına bakıyoruz, ithalat 14.7 milyar dolar. Demek ki, ihracat geliri ithalatı karşılayamamış. Üstelik otomotiv ürünleri ve parçalarına 3.8 milyar dolar daha fazla ödeme yapmışız.
Dövizin ucuz olmasının ithalatın artmasında büyük rolü var. Ucuz döviz, yerlisini kullanmak yerine dışarıdan satın almayı cazip kılıyor. Sadece otomobil ithalatı cazip olmuyor, yerli yan sanayicinin yaptığı kapı kolu, döşeme çamurluk, tampon da ucuz oluyor. Yerli yan sanayii, dükkan kapıyor. Parçalar yurt dışından geliyor.
İthal ikamesi sağlıyor
Buraya kadar açıklanan rakamlara ve de bilgilere dayalı olarak "Biz otomotiv sanayiinin ekonomiye katkı sağladığını sanıyorduk... Halbuki ithalatı artırmaktan başka işe yaramıyormuş" denileblir.
"Kara gözlükler" takarak gelişmelerin sadece olumsuz yanlarını sergilemek istemediğimde dostum Ege Cansen'i ararım. O bana rakamları ve ekonomiyi "pembe gözlük" ile yorumlamanın yolunu açar.
Bu defa da öyle oldu. "Otomotiv sanayiinin saece ve sadece ithalat rakamlarına bakarak kötümser olmak doğru değildir. İyimser olmak için ithalat rakamları yanında (!) İç piyasada yerli üretimin payına bakmak, (2) Otomotiv sanayiinin ihracat rakamlarını da dikkate almak gerekir." dedi. Ben de o noktalara baktım.
Eğer Türkiye'de bir otomotiv sanayii olmasa idi, iç talebin tamamını ithalat ile karşılayacaktık. Halbuki, 2004 yılında otomobil talebinin yüzde 31'ini, hafif ticari araç talebinin yüzde 55'ini, kamyon talebinin yüzde 75'ini, otobüs talebinin yüzde 94'ünü ve ağır araç talebinin yüzde 75'ini yerli otomotiv sanayii karşıladı.
İstihdam imkânı büyük
Tabii ki, yerli otomotiv sanayii bu üretimi yaparken büyük ölçüde ithal malı girdi kullandı, döviz harcadı ama, Türkiye'de çok insana doğrudan ve dolaylı istihdam imkânı sağladı. Dolaylı olarak Türkiye'de otomotiv yan sanayiine mal üreten küçük ve orta boy işyerlerinin açılmasına, çalışmasına imkân yarattı. Vergi doğurdu.
Otomotiv sanayiinin döviz açığı bu büyüklükte mi kalır? Küçülemez mi? Küçülebilir. 2005 yılının ilk üç ayında binek otomobil ithalatındaki yavaşlama sonunda küçüldü. Yılın ilk üç ayında otomotiv sanayii ihracatı 3.1 milyar dolar, ithalatı 2.9 milyar dolar olarak gerçekleşti. Sanayinin döviz geliri harcamasının 231 milyon dolar üzerine çıktı.
Otomotiv sanayiinin ekonomideki ağırlığı giderek büyüyor. Gelişmeleri sadece döviz hareketi olaak değil, istihdam, yan sanayii ve iç talebin karşılanması boyutu ile de değerlendirirsek daha sağlıklı yargıya varabiliriz.
guras@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim Kurumsal
Kariyerim
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
