
|
|
|
 |
|
|
Ruanda ve Zaire
Afrika'nın eski ve yeni sömürgecilik kıyımları testusuna buyur ola bu hafta
Testus Papamus
Günlerden 17 Mayıs... Sene 1994... 11 yıl önce... Adeta bugün... Birleşmiş Milletler "Aaaa orada soykırım varmış" diye karar verir... Orası Afrika'nın küçücük... Altı-yedi milyonluk... İstanbul'dan biraz büyük... Çok yoksul ama en kalabalık ülkesi Ruanda... İşin gerçeği... Birleşmiş Milletlerin Ruanda görevlisi... İyi ruhlu ve vazifeşinas generali Dallaire'in... Ta dört ay önceden "Aman soykırım var" diye feryat ve figanına Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Butros Gali kulaklarını tıkamış... Ve şu bizim iyi tanıdığımız biri, o zamanki Güvenlik Sekreteri Kofi Annan, "Hele bekle biraz" diye yanıt vermiştir... Bu arada olan olmuştur bile...
"Okulun arkasındaki okaliptüs ağaçlarının arasından küçük şaşkın gruplar halinde fırlıyordu insanlar. Altı yaşında bir kız çocuğu başına büyük kamış bıçağı 'maşet' darbesi yemişti. Omzuna girmiş kurşunun açtığı kocaman yaraya rağmen ağlamıyordu bir küçük oğlan... Adamın biri maşet bıçağının kopardığı kolunu tutmaya çalışıyordu... Okul binasının derslik pencerelerinden içeri vahşi kahkahalarla el bombaları atılıyordu. Cipler dolusu bira çılgını milis, Hutu dilinde iktidar demek olan "Pava Pava" diye marşlar söylüyordu..."
("A People Betrayed-Genocide 1994 in Rwanda" kitabından.)
Ruanda'nın gerçekte biyolojik kökenleri bir, tarihi bir, dili bir, kültürü bir, dini bir ama... Sömürgeciler tarafından farklılaştırılmış Hutu ve Tutsi adlı iki talihsiz insan topluluğundan biri, diğerine amansız kıyıyordu... 100 dehşetengiz gün sürecekti bu katliam... 900 bin kişi katledilecekti... Tabii, tabii, yanılmadınız, bundan yalnızca 11 yıl önce... Mutlaka hatırlamalısınız... Birleşmiş Milletler ve ABD ve İngiltere ve Fransa ve Belçika ve Ruanda'daki ve çevre ülkelerdeki papazlar... Bu dehşetengiz kıyıma seyirci kalmışlardı. Soykırım gerçekte bitmiş değil... Burundi'de ve Zaire'de ve pek çok bölgede sürmekte hâlâ... Ta ki, Linda Melvern adlı bir İngiliz araştırmacı gazetecinin beş yıl kahramanca uğraşarak... Kıyım seyircilerinin gerçekte olayın bizzat nedeni olduklarını ortaya çıkarmasına kadar... Çok uluslu azman bir "kıyım orkestrası" idi onlar... Global kıyıcılar... Neden sonra Birleşmiş Milletler suçunu kabul ederek özür diledi! Belçika kendi içinde soruşturmalar açtı... Kofi Annan 2001 yılında Nobel Barış Ödülü aldı! Aynı global
kıyım orkestrası "uyutma ve unutturma senfonisi"ni tıngırdatmaya devam ediyor! Ha Ruanda... Ha Burundi... Ha Kongo... Ve Zaire... Kölelik, ayrımcılık, açlık, cehalet, sefalet, hastalık ve ölüm...
Değişen bir şey yok oralarda... Biz de buralarda tıpkı Paris'teki Soykırım Anıtı gibi çeşitli sömürgeci katliam anıtları diksek...
Günah çıkarttırmak... Veya Irak'taki gibi sürmekte olan günahları durdurmak için... Bir ibret aynası gibi... Afrika'nın eski ve yeni sömürgecilik kıyımları testusuna buyur ola bu kez de...
1 Aşağıdaki Afrika ülkeleri arasında Ruanda ile sınırdaş olmayan ülke hangisi?
a. Uganda
b. Tanzanya
c. Burundi
d. Güney Afrika
2 Bütün dünyanın Ruanda'da olanlara gözlerini kapadığı zamanda kollarını insanlara açan bir insanın filmi var. Gerçek bir hikaye. Filmin adı "Hotel Ruanda". Yönetmen Terry George tarafından 2004'te yapılmış. Ruanda'nın başşehri Kigali'de bir otel işletmekte olan Hutu asıllı Paul Rusesabagina, yaklaşık 1200 Tutsiyi otelinde saklayarak gözü dönmüş Hutu militanlarından kurtarıyor. Filmde Birleşmiş Milletler'in Ruanda'daki yürekli generali Dallaire rolünü kim oynuyor?
a. Jack Nicholson
b. Nick Nolte
c. Nicolas Cage
d. Niko Stavro
3 Şimdi orası Kongo Demokratik Cumhuriyeti veya diğer adıyla Zaire. Haşin sömürgeci Belçika'nın kölesi olduğundan beri başı akıl almaz vahşetteki sömürüsünden ve iç savaştan kurtulamamış Kongo'da öldürülmüş olan insan sayısı kaçtı?
a. 1 milyon
b. 3 milyon
c. 7 milyon
d. 10 milyon
4 Afrika'nın tamamı 1885 yılında Şansölye Bismarck'ın başını çektiği Berlin Konferansı'nda o zamanın sömürge imparatorlukları arasında paylaşılmıştı. Ruanda aşağıdaki beş imparatorluktan hangisinin sömürgesi olmuştu?
a. Fransa
b. Almanya
c. Belçika
d. İtalya
e. İngiltere
5 "Kökler" dizisinin baş karakteri Kunta Kinte Afrika'nın neresindendi?
a. Ruanda
b. Gambia
c. Burundi
d. Zaire
6 1652'de Boerler diye bir grup Hollandalı Güney Afrika'ya yerleşir. Savaşta yenerek köleleştirdikleri yerli Bantuları yüz yıllarca çiftliklerinde çalıştırırlar. 20'nci yüzyılın başında İngilizlere yenilip sömürge tarihi sahnesinden çekilirler. "Boer" Hollanda dilinde ne anlama geliyormuş kestirebilir misiniz?
a. Efendi
b. Tüfek
c. Zalim
d. Çiftçi
7 Afrika'nın ilk sömürgecisi hangi ülkeydi?
a. İspanya
b. Portekiz
c. Vatikan
d. İngiltere
8 Köleliği Afrika'nın "açık yarası" olarak kim tanımlamıştı?
a. Afrika kaşifi misyoner Dr. Livingstone
b. Güney Afrikalı Dr. Christian Barnard
c. Psikiyatr Dr. Sigmund Freud
d. Zululu büyücü doktor İnyanga
9 Bugün Afrika'da 50 ülke var. 1950 yılında yalnızca dört bağımsız ülke vardı. Aşağıdakilerden hangi ülke bu dört ülkeden biri değil?
a. Habeşistan
b. Cezayir
c. Mısır
d. Güney Afrika
10 Afrika kıtasının toplam nüfusu ne kadar?
a. 1 milyar
b. 720 milyon
c. 350 milyon
d. 235 milyon
11 Afrika'da soykırım, tarih gibi tekerrür eder. Vaktiyle Ruanda soykırımına tepkisiz kalmış olmasından dolayı ağzı yanmış olan Kofi Annan, 2004 yılında Darfur'da soykırım olduğunu ilan etti. Yeni bir Irak olma olasılığından söz edilen Darfur hangi ülkenin bir bölgesidir?
a. Libya
b. Suriye
c. Sudan
d. Habeşistan
12 İç savaş ve katliamdan başını kaldıramayan ve son yedi yıldır en fakir Afrika ülkesi olma durumu değişmeyen ülke hangisidir?
a. Ruanda
b. Sierra Leone
c. Nijerya
d. Burkina Faso
Yanıtlar: 1) d, 2) b, 3) d, 4) b, 5) b, 6) d, 7) b, 8) a, 9) b, 10) b, 11) c, 12) b
(Aslında dördü de en fakir grubunda).
Yazara e-mail
|
|
|

|
|