|
 |
|
|
Baskılar sonuç verdi. Çin, para reformunda ilk adımı attı:
Şimdilik yarı konvertibilite
Bir süredir özellikle ABD'nin 'paranın değerini artır' diye baskı yaptığı Çin, artık, iç piyasada ulusal parası dışında diğer dövizlerle de işlem yapılacağını açıkladı. Karar, 'yarı konvertibiliteye geçiş' olarak yorumlandı
MURAT ÖĞÜTÇEN
Çin, yuan dışındaki para birimleriyle de iç piyasada işlem yapılmasını sağlayan döviz sistemine geçtiğini açıkladı. "Yarı konvertibiliteye geçiş" anlamı taşıyan kararın, Washington'un Pekin'in kur rejimine yönelik olarak uyarılarını daha da sertleştirmesinden sonra açıklanması, "Çin, revalüasyon baskılarına boyun eğmeye başladı" yorumlarına neden oldu.
Karar, Çin'den beklenen kur reformu ile ilgili kilometre taşı olarak kabul edildi. Çin Döviz İşlemleri Sistemi'nin kurduğu yeni platformda, dolar; euro, yen, Hong Kong Doları, İngiliz Sterlini, İsviçre Frangı, Avusturya Doları ve Kanada Doları ile işlem yapıyor. Çin, 1997-98'deki Asya krizi sonrasında yuanı dolara karşı 8.28'e yakın bir düzeyde tutuyor. ABD'ye göre, yuan olması gereken değerden yüzde 15 - 40 düşük seviyede. Bu durum Çin mallarını uluslararası piyasalarda daha ucuz hale getiriyor. Çin revalüasyona gitse dahi, bu, en iyimser görüşle yüzde 3 ile 10 arasında olacak.
ABD'nin Çin ile ticaret açığı geçen yıl 162 milyar dolar ile rekor düzeyine çıktı. Bu oran 2003 yılında 124 milyar dolar düzeyinde bulunuyordu. Buna karşın Çin'in ihracatı ülkenin ekonomik performansında önemli yer tutuyor. Geçen yıl yüzde 9.5 büyüyen Çin'de bu büyümenin yüzde 35'i ihracattan kaynaklandı. Bu oran 1999 yılında yüzde 20 düzeyinde bulunuyordu. Yuanın değerlenmesi, Çin'in uluslararası pazarlarda daha kolay rekabet edilebilir bir ülke haline gelmesini sağlayacak. Bu da Türkiye'de de başta tekstil olmak üzere pek çok sektörü ilgilendiriyor.
'Eleştiriler haksız'
Çin Ticaret Bakanı Bo Xilai, ABD ve AB'nin eleştirilerine karşı çıktı. ABD ve AB'nin, Çin mallarına karşı kısıtlamalara gitmesinin adil olmadığını belirten Bo Xilai, Dünya Ticaret Örgütü kurallarında çifte standarda izin verilmeyeceğini öne sürdü. Çin Merkez Bankası da ABD Hazinesi tarafından yapılan, altı ay içinde daha esnek kur rejimine geçmesi gerektiği görüşüne karşı çıkarken, ülkenin para politikasının net olduğunu bildirdi.
Prof. Dr. Kerem Alkin
İstanbul Ticaret Üniversitesi Öğretim Üyesi
'Çin, yuanda değer artışına izin vermez'
Dünya ekonomisinin içinden geçtiği süreçte Çin'in parasını dalgalanmaya bırakması ya da bir miktar değerlenmesine izin vermesi pek mümkün görünmüyor. Çin'in yaptığı, baskıları giderebilmek için bir süre sonra parasını revalüe edeceği mesajını vermek ve konvertibiliteye geçmek. Alkin, Çin'in dünya ekonomisinde görece yavaşlama sebebiyle ihracatında yavaşlama riskinin olduğu dönemde, yuanın değerlenmesine izin vermeyeceğini belirtti.
Prof. Dr. Deniz Gökçe
Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi
'ABD için değişen bir şey yok'
Çin bu kararıyla kuru serbest bırakmıyor fakat konvertibiliteye defakto bir geçiş var. Yani döviz kurunu serbest bırakmıyorlar ama ellerindeki döviz rezervlerini kullanabilmek için diğer paralar cinsinden işleme izin veriyorlar. Çin en fazla ihracatı ABD'ye yapıyor. En büyük cari açık da ABD'de olduğuna göre, Çin, ABD Doları ile olan kuru değiştirmediği sürece ABD açısından hiçbir şey değişmez. Kararı, yarı konvertibiliteye geçiş olarak açıklayabiliriz.
ABD, Çin'e 6 ay süre verdi
Bush yönetimi Çin'in kur politikasına yönelik eleştiri dozunu artırması nın ilk sonuçlarını aldı. ABD yönetimi, yuan revalüe edilmezse Çin'in manipülatif bir ticaret ortağı olarak düşünüleceğini bildirdi. Financial Times gazetesinin haberinde, "ABD, Çin'in parasını revalüe etmesi için altı ay süre verdi" denildi. ABD Hazine Bakanı John Snow önceki gün, "Çin'in daha esnek bir kur rejimine geçmesi için zaman geldi" dedi. ABD hazinesinin hazırladığı bir raporda Çin'in politikasının global ekonomik büyüme için risk oluşturduğu kaydedildi.
ABD, Çin üzerinde yuanın revalüasyonu ile ilgili baskı kurmasına rağmen, ülkenin serbest kur rejimine geçmesi talebinde de bulunmuyor. Snow, Çin'in uyguladığı finansal sistemin son yıllarda gerçekleştirmiş olduğu olumlu adımlara rağmen, serbest piyasa sistemine geçmesi için hazır olmadığını söyledi. ABD'nin yanı sıra Avrupa Birliği (AB) de Çin'in uyguladığı politikaları korumacılıkla ve adil olmamakla eleştiriyor. Çin'in ihracatında gerçekleşen patlamayı da bu politikalara bağlıyorlar.
Revalüasyon: Ulusal paranın değerinin hükümet kararı ile yükseltilmesi. Devalüasyonun tam tersi.
Konvertibilite: Serbestçe dövize çevrilebilirlik. Bir ülkenin yerel parasının serbest döviz piyasasında yabancı paralara ve altına dönüşebilme özelliğidir.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim Kurumsal
Kariyerim
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
