|
 |
|
|
19 Mayıs 'bayram'dı 'tatil' oldu
Dün sabah üniversitede derse başlamadan öğrencilere sordum: "Yarın 19 Mayıs... Sizin için 19 Mayıs'ın anlamı nedir?" dedim. Bir kız öğrencim, "19 Mayıs bir zamanlar bayram imiş... Şimdi tatil oldu... Neyin bayramı olduğu da unutuldu" dedi. Bir başka kız öğrencim, "19 Mayıs, toplumda Sevgililer Günü, Anneler-Babalar Günü kadar bile önemsenmez oldu" diyerek söze karıştı. Bir erkek öğrencim, "Bayramın adı, Gençlik ve Spor Bayramı... Gençliğin durumu ortada. Spor denilince sadece futbol akla geliyor... Bu durumda neyi kutlayacağız?" diye sordu. Bir başka öğrencim, "Her şeye rağmen 19 Mayıs Atatürk'ü ve devrimleri hatırlamaya imkân veriyor" şeklinde iyimser konuştu.
19 Mayıs 1919 Mustafa Kemal'in Samsun'a ayak bastığı gün. 19 Mayıs'lar bir zamanlar bizim en coşkulu günlerimizden biriydi. Öğrenciler 19 Mayıs gösterilerine katılmak, yaşlılar gösterileri izlemek için heyecanla 19 Mayıs'ı beklerdi. N'oldu da 19 Mayıs'lar "bayram" iken, "tatil" oldu?
19 Mayıs Bayramı
Okuyup öğrendiğime göre, 19 Mayıs, 3466 sayılı kanun ile 20 Haziran 1938'de (Atatürk'ün ölümünden beş ay önce) "Gençlik ve Spor Bayramı" olarak kabul edildi.
19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı olarak ilan edilmeden önceki yıllarda da mayıs aylarında gençler bayram yapardı.
Bu bayramların geçmişi 1916 yılına kadar uzanır. 12 Mayıs 1916 tarihinde, erkek öğretmen okulu öğrencileri Kadıköy İttihat Spor Çayırı'nda (şimdi o çayırın üzerinde Fenerbahçe Stadyumu var) bir "jimnastik gösterisi" yaptı. Bunun Türkiye'deki ilk beden eğitim gösterisi olduğu söylenir. Sonraki yıllarda her mayıs ayında bu gösteriler tekrarlanır oldu. Diğer okullar da mayıs ayında, ders yılı sonunda, "Jimnastik Bayramı", "Jimnastik Şenlikleri" ve "Mektepliler Bayramı" adıyla şenlikler düzenlemeye, beden eğitimi gösterileri yapmaya başladı.
Maarif Vekâleti, her okulun mayıs ayının üçüncü haftası bu gibi gösteriler düzenlemesini sağladı. 1938'de 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı olarak kabul edildikten sonra, okulların jimnastik gösterilerinin ülkenin her yerinde bayram günü yapılmasına başlandı.
Dağ başını duman almış
19 Mayıs, Gençlik ve Spor Bayramı olarak ilan edilince, "Dağ başını duman almış" marşı da gençlik ve spor marşı olarak kabul edildi. Bu marş Felix Korling tarafından bestelenmiş bir İsveç marşıdır. İsveç dilinde orijinal adı "Tre Trallade Jantor"'dur(Şakıyan Üç Genç Kız). Bu marşın müziğini Türklere tanıtan Selim Sırrı Tarcan (1909), şarkıya Türk dilinde güfte yazan Ali Ulvi Elöve'dir (1916).
Marş "Dağ başını duman almış" şekliyle 1916 yılı mayıs ayında Kadıköy'de İttihat Spor Çayırı'nda çalınıp söylendi.
Rivayete göre, Mustafa Kemal, çok beğendiği bu marşı 1919 yılında Samsun'dan Havza'ya giderken beraberindekilere öğretti. Marş, Atatürk'ün sevdiği marş olarak halk tarafından benimsendi.
1947 yılında CHP Parti Kurulu bu marşı "parti marşı" olarak kabul etti. 19 Mayıs'ınız kutlu olsun, sayın okuyucularım.
guras@milliyet.com.tr
|
|
|


 | Taha AKYOL | | Atatürk'ü anlamak YEKTA Güngör Özden'e göre, bir konuda doğru d... | |  | Çetin ALTAN | | Suretiyle, tabiatıyla, netekim, binaenaleyh, bittabi... İlk sabah çayını bardağa koymak suretiyle içt... | |  | Melih AŞIK | | Din ve ahlak... Milli Eğitim Bakanlığı, liseler için yeni Din... | |  | Fikret BİLA | | KKTC'den çifte atak Kıbrıs Rum Yönetimi'nin, KKTC'de Türklere mah... | |  | Hasan CEMAL | | 19 Mayıs, uzun yürüyüş! Tarihimizde 19 Mayıs 1919 uzun bir yürüyüşün ... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Sicil Atatürk'ün "gaflet ve hıyanet içinde" dedikle... | |  | Can DÜNDAR | | Bir Bandırma yolcusu "Bandırma'ya ve geminin yolcularına ne oldu?"... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | 1915 ve 1945'in ardındaki gerçek Bugün 19 Mayıs. Tam 86 yıl önce ülkemizin bağ... | |  | Doğan HEPER | | Başbakan yatırım istiyor ama... BAŞBAKAN Recep Tayyip Erdoğan Güneydoğu ve Do... | |  | Semih İDİZ | | Fransız referandumunun Türkiye'ye etkileri Avrupa'yı bir 'Fransız referandumu' telaşı sa... | |  | Sami KOHEN | | Oy yo-yo! TIPKI "yo-yo" oyunu gibi, bir aşağı, bir yuka... | |  | Mehmet Y. YILMAZ | | Şeriat ülkesinde kadın olmak... Pakistan, dini esaslara dayanan bir devlet dü... | |  | Hasan PULUR | | Kaç devrin yaşayan tanığı... ALTEMUR Kılıç anılarına "Kılıç'tan Kılıç'a/Bi... | |  | Erdoğan SAĞLAM | | Sporcuya vergi kıyağı Pek çok konuda af içeren Bazı Kamu Alacakları... | |  | Derya SAZAK | | Avrupa sosyal modeli Türkiye, 2007 genel seçimlerine IMF ile yapıl... | |  | Meral TAMER | | 19 Mayıs ve yıldızlı Geçen ay Norveçli diplomat Charung Gollar'dan... | |  | Yaman TÖRÜNER | | Yeni stand - by ile her şeye bye - bye Hükümet, IMF ile anlaştı. Yeni anlaşma da önc... | |  | Güngör URAS | | 19 Mayıs 'bayram'dı 'tatil' oldu Dün sabah üniversitede derse başlamadan öğren... | |  | Serpil YILMAZ | | Aziz Yıldırım'ın Polonya dörtlüsü Avrupa Konyesi toplantısı için Varşova'da bul... | |  |  | M. Ali BİRAND | | NEDEN HERŞEYİ DEVLETTEN BEKLİYORUZ? Kendinizi, ailenizi veya etrafınızı bir incel... | |
|
|