|
Polisin istediği oldu
'Bir adım ileri, iki adım geri" gidilen Yeni Ceza Muhakemesi Kanunu uygulaması için 7 ayrı yönetmelik, polisin itirazlarına yönelik düzenlemeler yapılarak yürürlüğe girdi
Gökçer Tahincioğlu -
Yeni Ceza Muhakemesi Kanunu'nun uygulanmasına ilişkin 7 ayrı yönetmelik, kanunla birlikte dün yürürlüğe girdi.
Yeni CMK'nın yürürlük tarihinin ertelenmesinden sonra hazırlanan yönetmeliklerde, şüpheli, sanık veya tanıklar lehine hazırlanan pek çok düzenleme güvenlik güçlerinin eleştirileri nedeniyle ortadan kaldırıldı.
Yenilikler de var
Yönetmeliklerle Türk hukukuna ilk kez giren çok sayıda yenilik de uygulamaya konuldu. Yeni CMK'nın uygulanması için hazırlanan ve dün Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelikler ve içerdiği hükümleri özetle yayımlıyoruz.
ADLİ KOLLUK YÖNETMELİĞİ
İlk kez adli kolluk teşkilatı kuruluyor
Emniyet, Jandarma, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Gümrük Muhafaza Genel Müdürlüğü bünyesinde, savcılara bağlı adli kolluk personeli görevlendirecek.
Böylece ilk kez Türkiye'de adli kolluk teşkilatı kurulmuş olacak.
Savcılar rapor hazırlayacak
Adli kolluk görevlileri, adli görevleri dışında, kendi birimlerindeki görevini de sürdürecek.
Savcılar, her yıl adli kolluk sorumluları hakkında, sicillerini etkileyecek rapor hazırlayacak.
BİLİRKİŞİ BELİRLEME YÖNETMELİĞİ
Bilirkişilik için 3 yıl deneyim şartı var
İllerde kurulmuş adli yargı komisyonları, 15 Ekim'e kadar kendilerine başvuran, 25 yaşını bitirmiş, bilirkişilik yapacağı alanda en az 3 yıl deneyimli, affa uğramış olsa bile yüz kızartıcı suç ve disiplin cezası almamış kişiler arasından bilirkişi seçecek.
SUÇ EŞYASI YÖNETMELİĞİ
El konulan paralar bankaya yatırılacak
Adliyelerde suç eşyasının muhafazası için alanlar oluşturulacak.
El konulan eşyanın değerine göre bankada kasa kiralanacak.
El konulan para ve kıymetli taşlarda açılacak hesaplar da değerlendirilecek.
KALEM HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ
Her an bulunacak
Savcılık kalemlerinde yeterli sayıda personelin sürekli ulaşılabilir olması sağlanacak. Kolluk kuvvetlerine, savcı ve personele ulaşılabilecek adres ve telefonlar verilecek.
Kadınlara, kadın hekim muayenesi
Beden muayenesi, iç ve dış muayane olarak iki şekilde yapılacak. 2 yıldan az hapsi gerektiren hallerde, iç muayene yapılamayacak.
İç beden muayenesine savcı ya da mağdurun istemiyle mahkeme karar verecek. Dış beden muayenesi de savcı veya kolluk güçlerinin talebiyle yapılabilecek.
Örnek için hâkim kararı
Şüphelinin vücudundan kan veya benzeri biyolojik örneklerle saç, tükürük, tırnak, gibi örnekler alınabilmesine, savcı veya kişinin istemiyle mahkeme karar verecek.
Kadının muayenesi, istemi halinde ve olanaklar elverdiğinde bir kadın hekim tarafından yapılacak.
Suçsuzun verilerine imha
Delil niteliğindeki bulguların kime ait olduğunun anlaşılması için sadece hâkim kararıyla moleküler genetik incelemeler yapılabilecek. Parmak izi ve diğer kişisel veriler şüpheli suçsuz bulunursa imha edilecek.
ADLİ VE ÖNLEME ARAMALARI YÖNETMELİĞİ
İzinsiz suçüstü Hâkim kararı
Adli aramaya, kolluk güçlerinin gerekçeli talebi üzerine hakimler karar verecek.
Eleştiriler doğrultusunda yönetmeliğe konulan hükme göre savcıya ulaşılamayan durumlarda kolluk amirinin emriyle arama yapılabilecek.
Kolluk güçleri, kaçakların ev, işyeri ve arabalarında, yakalanan kişinin başkasına zarar verme ihtimali bulunduğunda, kısa süre önce işlenen suçun failin yakalanması amacıyla, silah, uyuşturucu, patlayıcı bulunduğundan şüphelenilen çanta, zarf, kutu bulunduğunda, gümrük kontrollerinde, suçüstü hallerinde izin almaksızın arama yetkisini kullanabilecek.
Bilgisayar örneği
Başka bir delil bulunamıyorsa, savcılık kararıyla bilgisayar kayıtları incelemeye alınabilecek. İncelemeye başlanmadan önce kayıtlardan bir örnek de kayıtların üzerinde oynanıp oynanmadığını denetlemesi için şüpheliye verilecek.
Kolluk güçleri, otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerlerini, eğlence mekânlarını, sinema, kahvehane gibi alanları, internet kafeleri, lokalleri, genelevleri asayiş amaçlı denetleyebilecek.
Yazılı ihtara rağmen anayasal düzene, genel ahlaka zararlı film veya video bant gösterilen yerler de kolluk tarafından sürekli denetlenebilecek.
18 yaşından küçüklerin çalışmasının ve içeri girmesinin yasaklandığı yerler de kolluk denetimi kapsamında olacak.
Eleştiriler doğrultusunda yönetmeliğe konulan hükme göre, kolluk tarafından, suç işlenmesini önlemek için kişilerden kimlik, ehliyet, ruhsat sorulabilecek.
Amire geniş yetki
Yine eleştirilerden sonra getirilen hükme göre, kolluk, milli ve genel güvenlik, kamu düzeni nedenleriyle mülki amirin yazılı emriyle toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yapıldığı alanlarda, parti ve sendika toplantıları öncesinde, eğitim kurumlarında, öğrenci yurtlarında, toplu taşıtlarda, statlarda önleme aramaları yapabilecek.
Yanıt vermeyecek
Kolluğun kişileri, araçları durdurması için "umma" derecesinde makul şüphe aranacak. Kolluk görevlisi şüphe derecesini deneyimiyle belirleyecek. Durdurulan kişi soruları yanıtlamakla yükümlü olmayacak.
Arama, kişinin utanma duygusunu en az ihlal edecek bir şekilde yapılacak. Bedenin üst ve alt kısmındaki giysiler aynı anda çıkarılamayacak.
Askeri mahallerde yapılacak arama, cumhuriyet savcısının talep ve katılımıyla askeri makamlarca yerine getirilecek.
Konut ve işyerlerinin araması gece yapılamayacak. Bu yerler, mülki amirin emriyle aranamayacak.
YAKALAMA, GÖZALTINA ALMA VE İFADE ALMA YÖNETMELİĞİ
Susma hakkı var
Kimliksiz dolaşma
Kolluk görevlileri, savcıya ve amirine ulaşma imkânı bulunmayan durumlarda kolluğun emrine itaatsizlik eden, mukavemette bulunan, uyuşturucu alan, satan, huzuru bozacak derecede sarhoş olan, kavga eden, başkasına saldıran, serseri kişileri emir olmaksızın yakalayabilecek.
Gözaltı 24 saat
Kimliğini göstermemek, yine gözaltına alınma nedeni olabilecek. Kimliğini ispat edemeyen, gösterdiği belgelerden şüphe duyulanlar 24 saati geçmemek üzere muhafaza altına alınabilecek.
Normalde 24 saati geçemeyecek gözaltı süresi kapatılan DGM'lerin görev alanına giren suçlarda 48 saat olacak. Savcı, toplu işlenen suçlarda, her gün yeniden talepte bulunma şartıyla 72 saate kadar uzatabilecek.
Yakalama bunun dışında, hâkim kararı veya savcının emriyle veya doğrudan kolluk kuvveti tarafından, suçüstü halinde de herkes tarafından yapılabilecek.
Yakalanan kişiye, yakalama sebebi hakkındaki iddialar, susma, avukat isteme, yakalanmaya itiraz etme hakları bildirilecek.
İşkenceyle ifade...
Şüphelinin iradesini engelleyici nitelikte kötü davranma, işkence, ilaç verme, yorma gibi bedensel veya ruhsal müdahaleler yapılamayacak. Yasak usullerle elde edilen ifadeler, rıza ile verilmiş olsa da delil olarak değerlendirilemeyecek.
Doktor muayenesinde, hekim talep etmediği sürece kolluk güçleri bulunamayacak.
Suçluluğu kanıtlanana kadar herkes masumdur ilkesi gereği, kolluk güçleri, soruşturmalarda gözaltına alınan isimleri suçlu basın önüne çıkaramayacak.
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim Kurumsal
Kariyerim
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
