|
|
|
 |
|
|
Meğer bizde Kafkas Horozu da varmış
Kuş cenneti deyince hemen hepimizin aklına Bandırma'daki Kuş cenneti gelir. Halbuki Türkiye'de tam 11 tane kuş cenneti var. Doğu Karadeniz'deki kuş cennetinde Kafkas Huş Tavuğu da yaşıyor
BÜLENT YARDIMCI // AGRO - KÜLTÜR
byardimci@milliyet.com.tr
Britanya Adaları'nda (İngiltere) bitki çeşidi sayısı 2 binin üzerinde. Bizim Anadolu yarımadasında ise bu sayı 9 binden fazla. Bitki örtüsündeki zenginlik, bu zengin ortamda yaşayan hayvan çeşitlerinin de fazla olmasına yol açıyor. Türkiye bu nedenle, yaban hayvanı çeşidi açısından da Avrupa kıtasından daha zengin bir ülke.
Bitki örtüsü (flora) ve yaban hayvanı varlığı (fauna) açısından çok zengin bir ülke olduğumuz kesin. Ama bu doğa zenginliğinin nimetlerinden yararlanarak zengin olmayı beceremiyoruz. Daha doğrusu bu zenginliğimizin pek farkında bile değiliz. Kuş cennetlerinin yanı başında fukara olarak yaşamaya devam ediyoruz.
Dağ horozunu yeni farkettik
Meğer bizim topraklarımızda, Dağ Horozu da (Kafkas horozu veya Huş tavuğu da deniliyor) yaşarmış. Sayısı bir milyon 300 bin olan avcılarımız kesinlikle biliyordur ama ben bunu yeni öğrendim.
Baku - Ceyhan - Tiflis (BTC) boru hattı inşaatı sırasında Doğu Karadeniz dağlarında yaşayan dağ horozu gündeme geldi. Bin 200 kilometre uzunluğundaki boru hattını inşa eden BTC şirketi, boru hattı güzergahında olabilecek toplumsal ve çevresel etkileri en aza indirmek amacıyla çeşitli projeler hazırlamış. Boru hattı inşaatına ek olarak hazırlanan bu projelerden 4 tanesi kırsal gelişime katkı projesi, 5 tanesi ise biyolojik çeşitliliği koruma projesi olarak uygulamaya konmuş.
Boru hattı inşaat maliyetine ek olarak hazırlanan bu 9 proje için de 10.5 milyon dolar ayrılmış. BTC boru hattı inşaatı kapsamında şimdi Akdeniz kaplumbağası ve foku ile dağ horozu yaşam alanlarının belirlenerek korunması için çalışmalar yapılıyor. Bu amaçla Akdeniz kaplumbağası için 175 bin, fok için 100 bin, dağ horozu için 250 bin, önemli kuş alanlarının belirlenmesi için 225 bin, önemli bitki alanların belirlenmesi için de 200 bin dolar harcanacak.
Kafkasya da yaşıyor
Bizim dağ horozu Kafkas dağlarında yaşarmış. Dünya üzerinde 10 - 100 bin adet kaldığı düşünülüyor. Bizim başta Rize olmak üzere Doğu Karadeniz dağlarımızdaki sayısı ise bin, bin 500 arasında tahmin ediliyor. Gürcistan bu dağ horozu koruma işini çok ciddiye almış. Bu yüzden boru hattının güzergahı değiştirilerek, dağ horozunun yaşam alanlarından geçmesi önlenmiş.
Hayvan otlatma, çoban köpekleri, yasa dışı avcılık, yaşadığı çalılık alanlarının tahrip edilmesi gibi nedenlerle dağ horozu sayısı her yerde azalıyor. Orta boy bir av kuşu olan dağ horozu soyu, tükenme tehdidi altında. Şimdi BTC boru hattı yatırımı sayesinde hazırlanan projelerle bu yaban hayvanının yaşam alanlarının korunması ve sayısının artırılması için çeşitli çalışmalar yapılıyor.
Bu konuda bilgi almak için Doğa Derneği'ni arayabilirsiniz. (0212 / 622 15 65)
Murat ve Germant Magnin'in birlikte hazırladığı, Cüneyt Oğuztüzün'ün fotoğraflarıyla Atlas Dergisi'nin yayınladığı , 'Kuşlar ve Cennetleri' kitabında ülkemizin 11 kuş cenneti tanıtılıyor. Kuş cennetlerine sahip çıkarak buralardan zenginlik üretmeli ve bu topraklarda daha zengin insanlar olarak yaşamalıyız.
11 kuş cennetimiz var
Meriç Deltası: Türkiye ve Yunanistan arasındaki doğal sınır göç mevsiminde onlarca tür su kuşu, kıyı kuşu ve ötücü kuşa ev sahipliği yapıyor. Kuşları buraya çeken şeylerin başında sık sazlıklarla kaplı korunaklı yerlerin olması geliyor. Balaban, gece balıkçılı, alaca balıkçıl, erguvani balıkçıl, çeltikçi, kalıkçı bunların başında geliyor.
Kuş Gölü: Ününü İÖ 6.yy'dan beri korumayı başarmış. Ülkemizde kuşlarla ilgili kamuoyu oluşmuşsa bunda en önemli yere sahip. 1959'da Orman Bakanlığı'nın koruma altına aldığı Kuş Cenneti ilk milli parklardan biri. Gittikçe şartların kötüleştiği gölde en avantajlı kuşlar karabataklar.
Gediz Deltası: Gediz Nehri, İzmir'in yaklaşık 40 km kuzeybatısında denize dökülüyor. İşte burada Gediz Deltası yer alıyor. Dünyada sayıları giderek azalmakta olan tepeli pelikan en önemli misafiri. Akdeniz martısı, Hazar sumrusu ve sumru da lagünlerde üreyen diğer önemli türler.
İnce gagalı martı
Menderes Deltası: En önemli kıyı sulak alanlarından biri. İç taraflarda bulunan bataklıklar ıslah edilip tarım alanına dönüştürülmüş. Birkaç yıl önce açılmış toprak yol Akdeniz fokunun sayısının azalmasına sebep olmuş. Anadolu parsı da bölgede en son 1960'larda görülmüş. En çok Akdeniz martısı, küçük karabatak, flamingo ve ince gagalı martıya rastlanıyor.
Göksu Deltası: Avcılığın yasaklanmasıyla yok olmaktan kurtulan, korunaklı sazlıklarında özgürce yuva yapıp barınan kuşlara doğal zenginliklerini sunan Göksu Deltası, Türkiye'nin doğa korumacılığının yüz akı. Deltanın sembolü sazhorozları. Küçük karabatak, tepeli pelikan, bölgenin Önemli Kuş Alanı ilan edilmesini sağlamış olan başlıca kuşlar.
Seyhan - Ceyhan Deltası: Avrupa ile Afrika arasındaki göç yollarının üzerinde. Mart-nisan aylarında binlerce yağmur kuşuna rastlamak mümkün. Gökçen kuşların en yaygınları akça cılbıt, kızkuşu, küçük kum kuşu. Çok sayıda leylek de göç sırasında burada konaklıyor.
Pasbaş patka
Göller Bölgesi: Beyşehir Gölü etrafında en yaygın görülen tür, sakarmekeler. Eğirdir Gölü tepeli patkaların en çok görüldüğü yer. Dikkuyruk, nesli tükenmekte olan ördek cinslerinin başında yer alıyor.
Ereğli Sazlığı: Sulak alanlar, Ereğli'nin batısında, Toroslar'ın eteğine sıkışmış. Bölge 1992'de SİT Alanı ve 1995'te Tabiatı Koruma Alanı ilan edildi; fakat bunlar sadece kağıt üzerinde kaldı. Tuz oranının artması sonucu, flamingolar, pasbaş patka, dikkuyruk gibi nesli tükenmekte olan kuşlara eskisi kadar sık rastlanmıyor.
SultanSazlığı: 1977'de DSİ'nin ıslah çalışmaları ile yok edilecekken, Milli Parklar Teşkilatı'nın müdahaleleri sonucu kurtarıldı. Alaca balıkçıl, çeltikçi, flamingo, boz ördek sıkça rastlanan türler.
Seyfe Gölü: Hirfanlı Baraj gölü, Tuz Gölü, Kulu Gölü milyonlarca kuşun üremesi için birebir. Flamingolar, bu gölün sembolü. Ak pelikanların nadir üreme yerlerinden biri. Akdeniz Martısı, ince gagalı martı ve küçük sumru gölde yuva kuran kuşlardan.
Kızılırmak Deltası: Sivas Kızıldağ'dan başlayan rotası, Karadeniz'de sona eriyor. Tepeli pelikan ve pasbaş patka Balık Gölü'nü tercih ediyor. Erguvani balıkçıl ve balaban da burada görülebilir. Deltada 50 çift turnanın ürediği saptanmış.
|
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim Kurumsal
Kariyerim
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
