|
 |
|
|
Bir Microsoft kaç Arçelik eder?
Gökkuşağı / Reşat Kutucular
Çok değil, bundan 30 yıl önce petrolun varili 40 dolara yaklaştığında, dünya ekonomisi ciddi sarsıntılar geçirmiş, biz de 40 cente muhtaç hale gelmiştik. Kapitalizmin sonu mu gelmişti ne? Şimdilerde petrol 50 dolar civarında nazlı nazlı salınırken Çin 10'uncu defadır, yüzde 10'a yakın büyüyor. Biz de düşen enflasyona rağmen hızlı bir büyüme yakaladık. İyimserliği besleyen Hindistan, Güney Kore, Brezilya gibi pırıltılar da var bu arada.
Küresel ekonomide bir cepten bir cepe gidiyor petrodolarlar. Sonra bir şekilde yine geri dönüyor. Bir çok dengesizliğe, adaletsizliğe, riske ve şikayete karşın çarklar dönmeye devam ediyor. Varil fiyatı 70-80 dolarları bulmadıkça da o eski yıkıcı etkinin tekrarı zor görünüyor.
30 yıldan bu yana köprülerin altından çok sular aktı ve dünya eski dünya değil artık. Daha iyi olmayabilir, daha acımasız, hatta daha tehlikeli olsa da farklı bir dünya bu.
* * *
Ellerimizde diz üstü bilgisayarlar, cep telefonları, hafıza kartları, ipodlar. İçimizde kirli hava, genetik olarak değiştirilmiş organizmalar, hormonlar, doping malzemeleri, vitaminler. Yüzümüzde bakım malzemeleri. Etramızda çeşit çeşit oyuncaklar.
Kullandığımız dil karman çorman, kafalarımız bazen yerel çalışıyor, bazen küresel. Değer yargılarımız, algılamalarımız, önceliklerimiz de ona göre tabii. İdealizmi gömeli çok oldu. Pragmatizmin birer askeri sayılırız.
Değiştik, değiştiniz, değiştiler. Daha büyük, daha kuvvetli, daha yüksek, daha verimli, daha zengin, daha özgür olma hevesiyle. Yüzümüz iyice paraya döndü. Ama parasal değerler de altüst oldu o arada.
* * *
Dünyanın yeni zenginleri de doğal olarak teknoloji işi yapanlardan çıktı. Microsoft'un değeri 300 milyar dolara yaklaştı. Bizde ise Turkcell ışıldadı ve 20 milyar dolardan halka arz edildi. Şimdilerde değeri 8 milyar dolar civarında. Bilgisayar çipi üreten Intel'in değeri de 150 milyar doları aştı.
Yüzyılı devirmiş koskoca efsane Ford'sa sadece 20 milyar dolar ediyor artık. Bu ara çok problemli ama sanayi şirketleri gözden düştü sanki. General Electric ve petrolcü Exxon 350 milyar dolar bedelle hala dünyanın en değerli şirketleri olsalar da internet arama motorları Yahooo ve Google bile 70 milyar dolar değere ulaşmış durumda. Bunlar çok yeni şirketler. Değerleri aşağı yukarı bizim borsanın değeri kadar.
* * *
İMKB'de de Ereğli veya Arçelik de şaşırtıcı bir biçimde, ancak Finansbank kadar değerli. Migros iki tane Vestel ediyor. Viagra'nın mucidi Pfizer ile dünyanın en büyük perakendecisi Wal Mart'ın 200'er milyar dolar değerine bakacak olursak her biri 100'er tane Arçelik. Bu değerler makul mü? Makulse sürdürülebilir mi? Görünen o ki her kesitte olduğu gibi, piyasa oyuncularının da değer yargılarında derin değişimler var. Teknoloji çağına damgasını vuranlar aşırı itibar görüyorlar. Geleneksel sanayi şirketleriyse o kadar gözde değiller. Bunun bir illüzyon olup olmadığını üç beş yıl içinde görürüz herhalde. Bir düzeltme gelse de galiba dünyaya bu yeni paradigmayla bakmak gerekecek.
ege@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim Kurumsal
Kariyerim
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
