|
Tariş dörde bölünüyor
Ege Bölgesi'ndeki üreticilerin kurdukları kooperatifleri çatısı altında toplayan 4 birliğin oluşturduğu "Birliklerin Birliği" Tariş'te bölünme var. Zeytinyağı Birliği, "Birliklerin Birliği"nden ayrıldı.
Tariş 1915 yılında "İncir Müstahsilleri Birliği" olarak kuruldu. 1939 yılında Ege'de devletin teşviki ile üretici kooperatifleşme başladı. İncir Müstahsilleri Birliği'ne bağlı olarak pamuk, üzüm, zeytinyağı kooperatifleri kuruldu. Kooperatif sayısı artınca da 1950 yılında kooperatifler 4 bağımsız (tüzel kişiliğe sahip) birlik oluşturdu. (!) Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Koopeatifleri Birliği, (2) Tariş Pamuk Kooperatifleri Birliği, (3) Tariş İncir Kooperatifleri Birliği, (4) Tariş Üzüm Kooperatifleri Birliği. Her birliğin adı Tariş. Ama Tariş denilince bu 4 birliği çatısı altında toplayan genel müdürlük öne çıkıyor. Çünkü kuruluşundan itibaren genel müdürü devlet atadı. Genel müdür, devlet adına destekleme politikası yürüttü.
Dünya Bankası'nın dayatması ile 2000 yılında bir kanun çıkarıldı. Artık devlet tarım kooperatiflerine ve birliklerine yardım etmeyecek. Destek vermeyecek. Tarım üreticisi kendi başına ne yapabiliyor ise yapacak.
Tariş 128 bin üreticinin
Bu durumda devletin Tariş'in başına genel müdür getirmesinin, 4 birliğin de bu genel müdüre tabi olmasının "sebeb-i hikmeti" kalmadı.
Tariş'in birliğinin üye sayısı farklı, ürünü farklı, sorunu farklı. Mali durumu farklı. Toplam ciroda ağırlığı farklı. Toplam ciroda pamuğun payı yüzde 65, zeytin ve zeytinyağının payı yüzde 20, incir ve üzümün payı yüzde 15 dolayında. Ege'de 65 yerleşim bölgesinde 106 tarım satış kooperatifi 128 bini aşkın üreticinin ürününü değerlendiriyor. Ürün kooperatifler tarafından toplanıyor, birliklerin tesislerinde değerlendiriliyor, birliklerce pazarlanıyor.
Ama son 4 yıldır, devletin üreticiyi desteklemek için hiçbir katkısı yok. Birliklerin her biri kendi yağı ile kavrulmak, ayakta kalmak, zarar etmemek mecburiyetinde.
Zeytinciler ayrıldı
İşte bu yeni yapılanma döneminde, Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Birliği ciddi bir atak içine girdi. Tariş markası ile ürününü yurtiçinde ve yurtdışında pazarlamaya başladı. Türk zeytinyağını yurtdışına fıçılarla dökme olarak satacak yerde, şişeleyerek marka ile satma arayışına girdi. Bu tür bir çalışmanın, 4 birliğin işleri ile meşgul olmak üzere Ankara'dan atanan ve Ankara'ya karşı sorumlu bir ortak yönetim ile başarıya ulaştırılamayacağı gerekçesi ile ortak yönetimden ayrılma kararını verdi. Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Birliği olarak kendi genel müdürlerini tayin etti.
Şimdilik diğer 3 birlik Ankara'ya bağlı olarak yönetimin şemsiyesi altında... Ama anlaşıldığı kadarı ile yakında onlar da kendi genel müdürlerini belirleyecek. Ortak bir genel müdürün yönetiminden çıkacak. Çünkü her birinin tüzel kişiliği var.
Şimdilerde, (1) Bu 4 birlik arasındaki "birliklerin birlikteliği" ilişkisinin nasıl sürdürüleceği ve de (2) Tariş markasının nasıl kullanılacağı tartışılıyor.
Tariş'in 4 birliği hangi ürünler için "Tariş" markasını kullanıyor?
İncir Birliği: Kuru incir, incir ezmesi ve lokumu, incirli şekerlemeler, çikolatalı ürünleri, kayısı, kayısı lokumu, alkol, kolonya.
Üzüm Birliği: Kuru üzüm, pekmez, sirke, üzüm balı, üzüm suyu, şıra, üzüm lokumu, üzümlü şekerlemeler, üzümlü çikolata ürünleri.
Pamuk Birliği: Pamuk, küspe, kapçık, pamuk yağı, margarin, sabun, sabun tozu, gliserin, toz ve sıvı deterjan, iplik, ayçiçeği yağı.
Zeytin Birliği: Zeytin, zeytinyağı, ayçiçeği yağı, sabun, zeytin ezmesi, prina, prina yağı, prina sabunu ve prina yan ürünleri.
Oğuz Karahan öldü. Yapı Kredi eski genel müdürlerinden Akbank eski yönetim kurulu ve murahhas üyelerinden Oğuz Karahan öldü. Oğuz Karahan Türkiye'de önemli sanayi yatırımlarının finansmanına yardımcı olan bir bankacıydı. Sabancı Holding yönetim kurulu üyesi ve genel koordinatörü olarak holdingin gelişmesine uzun yıllar katkıda bulunmuştu. Benim dostumdu. Ållah rahmet eylesin.
guras@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim Kurumsal
Kariyerim
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
