|
|
|
 |
|
|
Köyüne gözlemevi yapacak
Ordu'da "Astro Cumali" olarak tanınan Cumaittin Turap, 35 yılda bir servet harcadı ve Rus pazarlarından topladığı parçalarla dev bir teleskop yaptı. Turap bugün başlayan Amatör Astronomi Sempozyumu'na katılan konuşmacılardan biri
EROL KÜÇÜKOĞLU / DHA
Cumaittin Turap (59) ilk kez Ay tutulmasına tanık olduğunda 6 yaşındaydı. İşte bu olay, Ordulu Cumaittin'in hayatını değiştirdi. O günden sonra gökyüzü onun bir numaralı ilgi alanı oldu. Bir yandan İsviçre'de işçi olarak çalışıp 36 yılını doldurdu, diğer yandan da orada cami kubbesine benzettiği gözlemevlerine gidip geldi. İlk kez 1995 yılında kendi köyüne rasathane kurmak için Ordu'ya geri döndü. Karadeniz'in kıyı illerindeki Rus pazarlarından teleskop parçaları satın alarak bugünkü değeri 300-400 bin YTL olan dev bir teleskop yarattı. Tüm parçaları toparlayarak bir araya getirmek için de kendi ifadesine göre yaklaşık 1 milyon YTL harcadı. Ordu'nun Ulubey ilçesi Sayacabaşı mevkiinde satın aldığı araziye rasathane açmak için kolları sıvayan ve "Astro Cumali" olarak tanınan Turap, gökyüzündeki yıldız ve gezegenleri doğduğu toprakların insanlarıyla buluşturmaya hazırlanıyor.
Turap'ın hazırlandığı bir başka konu da bugün Kültür Üniversitesi'nde yapacağı konuşma. Bu konuşmayı Amatör Astronomi Sempozyumu kapsamında yapacak. Aralarında Shoemaker-Levy kuyrukluyıldızını keşfeden David Levy'nin de bulunduğu pek çok dünya çapında ismin katılacağı sempozyum bugün ve yarın devam edecek. Ayrıntılı bilgiyi (0212) 639 30 34 numaralı telefondan veya internette http://fen-edebiyat.iku.edu.tr/aas2005 adresinden alabilirsiniz.
Astronomi ve uzaya ilginiz ilk ne zaman başladı?
Sanırım 6 yaşındaydım. O zaman bir Ay tutulması olmuştu. Ay tutulması olunca, geçmiş zaman tabii ki, teneke çalmamı önerdi babam. Fakat dışarı çıkınca evin içinden, bütün her tarafta top, tüfek, mermi, davul gibi bir gürültü yapacaksınız. Ay'a canavarların saldırdığını ve onu kurtarmamız gerektiğini söylemişti. Onlara inanmadım o zaman, fakat bu olay beni çok etkiledi.
İsviçre macerası nasıl başladı?
1969'da kendi isteğimle İsviçre'ye gittim. Orada baktım, cami kubbeleri gibi bir sürü bina var. Merak ettim onları. Bu nedir diye sordum. Burada rasathane varmış. "Nasıl bundan faydalanabiliriz?" diye sordum. "Üye olman gerekir" dediler. Ben de üye olduktan bir yıl sonra o cihazları kullanmaya başladım ve ondan sonra bizim bu hobimiz başlamış oldu.
O süreçten sonra memleketinize geldiniz ve kolları sıvadınız. Daha sonra olaylar nasıl gelişti?
Yurtdışından cihazları getirdiğim zaman Ay'a gidildiğini onlara anlattım. "Mesela Amerikalılar gitmiştir uzaya" dedim. Tabii inanmadılar. Ay'ın yüzeyini buradan rahatlıkla gördüğümüz zaman da inanın Afrika'da bir yeri gördüğümüzü sanıyorlardı. Tabii şu anda bu teleskoplar sayesinde belirli bir kitleye hitap ettik, onlar da görmüş oldular yani.
Merakınız şu ana dek ne kadara mal oldu?
Valla dünyada diyebilirim ki, astronomi kadar pahalı bir hobi yoktur. Ben bundan pahalı bir hobi olduğuna inanmıyorum. Ben yurtdışında 1969'dan bu zamana kadar tüm kazancımı bunlara yatırmış oldum. Şu anda param da yok. Elimdeki paraları da bu yola harcadım. Şu ana kadar harcadığım 970 milyar lira civarında bir para.
Eşiniz ve çocuklarınız bu merakı nasıl karşıladı?
Tabii bu bir kumar değildir. Bu bir yatırımdır. Kültür açısından herkesin paylaşabileceği bir şeydir. Ailem de destekliyor bunu.
Rasathane için ne kadar zamandır uğraşıyorsunuz?
10 yıldır. Kendi imkanlarımla yapmaya çalıştım fakat belli bir noktada maddi imkanımız bitmiş oldu. Devlete müracaat ettik. Devletin istemiş olduğu tüm plan ve projeleri hazırlayıp verdik. Ne yazık ki devlet bizim dosyalarımızı iade etti. Bu güzelim tesise kredi verilmedi.
Bir de bu araç gereçleri alırken adli bir soruşturma geçirdiniz, mahkemelere çıktınız. Bu nasıl oldu?
Yurtdışında emekli olduktan sonra orada kullanmış olduğum teleskoplarımı bırakıp da gelecek halim yok. Bu bir eroin imalat aracı değil. Aynı zamanda eğitim amaçlı. Benim hobi olarak kullandığım cihazlar bunlar. Gelirken gümrükte de görüldüler. Daha sonra bazı ailevi nedenlerden dolayı şikayet konusu oldu. Tabii kanunlara karşı gelecek halimiz yok. Sonra Türkiye'de bazı teleskopları Rus pazarlarında buldum. Bunların yarısından fazlası noksandı. Bunları ben kendi imkanlarımla buldum. Faturalarını da mahkemede ibraz ettim. İki sene sürdü, çok şükür beraat ettim. Haklı olduğumuzu devlet de onaylamış oldu.
|
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim Kurumsal
Kariyerim
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
