
|
|
|
 |
|
|
'Tahribat Menderes döneminde başladı'
Kent tarihçileri ve mimarlar, İstanbul rehberiyle ilgili olarak, "Uydurma cümleler, başta belediyeyi küçük düşürüyor" dedi
ÖNAY YILMAZ İstanbul
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nca hazırlanarak Dünya Mimarlar Kongresi'nde dağıtılan ve Cumhuriyet karşıtı görüşlere yer verdiği için tepki toplayan İstanbul rehberindeki bilgilerin doğruluğunu kent tarihçileri ve mimarlara sorduk.
Prof. Dr. Semavi Eyice, "Fuhuş Osmanlı İmparatorluğu döneminde de vardı" derken, Prof. Dr. Doğan Kuban, "Türkiye'yi dünyada küçük düşüren olguların başında cahil insanların ideolojik anlamlarla yazdıkları gelmektedir" diye konuştu. Prof. Dr. Afife Batur ise İstanbul'un planlı yapısının Cumhuriyet'le başladığını, asıl kırımın ise Adnan Menderes döneminde gerçekleştiğini söyledi. Kent tarihçilerinin değerlendirmeleri şöyle:
'Biraz tarih bilseydi...'
Prof. Dr. Doğan Kuban (Mimar-Kent tarihçisi): Türkiye'yi dünyada küçük düşüren olguların başında cahil insanların ideolojik anlamlarla yazdıkları geliyor. İstanbul hakkında uydurma birkaç cümle, başta ciddi bir hizmet yaptığını düşünen belediyeyi küçük düşürüyor. Yazar, 19. yüzyılın ikinci yarısı ve 20. yüzyılın başında Türkiye'ye gelenlerin gözlemlerini okusaydı, hatta Türkçe roman okusaydı ya da eski fotoğraflara baksaydı, kentin neden yok olduğunu anlardı. Bu kişi, Osmanlı tarihi bilseydi, sultanlar, Dolmabahçe Sarayı'na geçtikten sonra Topkapı'nın gecekonduya dönüştüğünü öğrenirdi. Mimari tarihini bilseydi, Abdülaziz'in saray bahçesinden demiryolunun Sirkeci'ye gelmesine izin verdiğini bilirdi. Soruyu belediyeye sormak gerek: "Bu üstatları nereden buluyorsunuz?"
'Fuhuşhaneler vardı'
Prof. Dr. Semavi Eyice (Kent ve sanat tarihçisi): İstanbul'un başkent hüviyetini kaybetmesinden sonra ilginin Ankara'ya kayması normal. Ancak İstanbul Cumhuriyet'ten önce büyük yangınlar geçirdi. Kent, 1911 ve 1918'deki yangınlarında büyük zarar gördü. İşgal zamanında da tahrip edildi. İstanbul'un öneminin kaybolmasını Cumhuriyet'in ilanına bağlamak doğru değil. Rehber daha ciddi hazırlanabilirdi. Uluslararası bir kongrede dağıtılmasını onaylamak mümkün değil. İstanbul'un o zamanlar mistik bir havası var mıydı, yok muydu o da ayrı bir durum. Bunları Cumhuriyet'in ilanına bağlamak ters düşünceyi yansıtıyor. İstanbul'un işgalden kurtuluşu, Kurtuluş Savaşı'nın sonucunda olmuştur. İstanbul'da gecekondulaşma da, 1950'lerden sonra başlamıştır. Fuhuş Rus kadınlarıyla değil, Osmanlı döneminde de vardı. Topkapı ve Ayvansaray'ın dış kısımlarında fuhuşhaneler vardı."
'Kötü niyet var'
Prof. Dr. Afife Batur (İTÜ Öğretim Üyesi): Rehberde yer alan ifadelerde kötülük var. Başkent Ankara'ya gidince, İstanbul görünürde herhangi bir kent gibi oldu ama, tabii İstanbulluluğunu hiçbir zaman kaybetmedi. Binaların, tarihi eserlerin hiçbiri yıkılmamıştır, restorasyon süreci başlatılmıştır. Rehberin Belediye Başkanı Kadir Topbaş'ın direktifi doğrultusunda yapıldığını sanmıyorum. İstanbul'da asıl 50'li yıllarda plansız icraatlar yapılmıştır. Esas kırım Menderes döneminde olmuştur.
'Bu ifadeleri kabul etmem'
ANKARA Milliyet
Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin, Türkiye Cumhuriyeti'nin bir bakanı olarak, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin hazırladığı rehberdeki tartışmalı ifadeleri kabul etmesinin mümkün olmadığını söyledi.
22. Dünya Mimarlar Kongresi'nde dağıtılan rehberdeki ifadeler hakkında bir bilgisi olup olmadığı sorusuna, "Bu konuda benim ya da hükümetin bir bilgisi yok" karşılığını veren Şahin, "Basından öğrendiğim kadarıyla bilgiye sahibim. Cumhuriyet'i rencide edecek ifadeler varsa, bunu kabul etmem mümkün değil. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş konuyla mutlaka ilgilenecektir. Cumhuriyet'i demokrasiyle taçlandırarak geliştirmeyi hedeflemiş bir iktidar olarak bunu tasvip etmeyiz."
|
|
|