|
SPK açıkladı
Mortgage (ipotekli gayrimenkul senedi) sisteminin yerleşmesi için hazırlanan yasa tasarısına son şekli verildi. Tasarının ekim ayı başında Meclis'in gündemine alınması bekleniyor. SPK, bir taraftan da yasa sonrası çıkarılacak alt düzenlemeleri hazırlıyor.
Mortgage sisteminin oluşturulmasında birinci aşama, "ipotekli gayrimenkul senedi"nin şartlarının belirlenmesi. İkinci aşama, "ipotekli gayrimenkul senetleri piyasası"nın oluşturulması. Üçüncü aşama ise, kredi kullanacak olan kişilerde aranacak şartların belirlenmesi. Bu ilk üç aşamanın özelliklerini önceki yazımda belirtmiştim.
Mortgage sisteminin oluşturulmasında dördüncü aşama, "krediyi garanti edecek gayrimenkul"e ait şartlar. Öncelikle, gayrimenkulün tapusunda hiçbir kısıtlama bulunmaması gerekiyor. Ülkemizde ise, henüz tapuya kaydedilmemiş olmasına rağmen sonunda sahipliliği etkileyecek olan kısıtlamalar var. Örneğin, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu el konulan bankaların ve sahiplerinin gayrimenkullerine kısıtlama koydurmuş ama bunları tapuya henüz kaydettirmemiş durumda. İşte, bu nedenle ve tapuda karşılaşılabilecek riskleri bertaraf etmek amacıyla, uluslararası uygulamada, sisteme tapu garantisi (mortgage insurance) denilen bir tedbir yerleştirilmiş vaziyette. Bu uygulamayı yapan, garantiyi sağlayan şirketler Türkiye'ye gelmeye başladılar. Zaten, mortgage kredisinin temeli tapunun varlığına ve sağlamlığına dayanıyor.
Gayrimenkulle ilgili diğer bir şart, gayrimenkulün piyasa değerlemesinin yapılması. Buna "appraisal" deniliyor. Ayrıca, gayrimenkulün bu değerini kredi süresi boyunca koruması için gayrimenkulün önümüzdeki yıllarda karşılaşabileceği eskimeleri de göz önünde tutmak gerekli. Buna da "inspection" adı verilmiş. Öte yandan, kredi verilecek gayrimenkulle ilgili olarak devlete vergi borcu bulunmadığının ve ilgili belediyeden iskân ve ruhsatının alınmış olması da belgeye bağlanmış olmalı.
Mortgage sisteminin oluşturulmasında beşinci aşama, devletin alacağı tedbirleri kapsıyor. Maliye şimdiden bu krediler için vergi indirimi yapmayı kabul etti. Kaz gelecek yerden tavuk esirgenmiyor. Maliye'nin yine de, mortgage kredisi verilecek gayrimenkullerin vergilerini ve bu vergilerin
finans kurumlarınca doğrudan toplanmasını denetleyecek bir birim oluşturması gerekiyor. İkinci ve çok önemli bir konu da, geri dönmeyen kredilerin birikmiş borçlarının tahsili için süratli bir tahsil mekanizmasının oluşturulması. Şimdiki uygulamada bazı bankalar bu sorunu, "gayrimenkul satış vaadi sözleşmeleri" ile aşmaya çalışıyorlarsa da, bu konuda yeni ve detaylı düzenleme gerekiyor.
Görülen o ki, SPK başlamaya hazır. Sıra, diğer kurumlara işi anlatmada ve onları hazır hale getirmede.
ytoruner@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
