|
 |
|
|
İlaç devlerinin yeni üretim üssü Türkiye
Bayram değil seyran değil. Dünya ilaç devlerinin Türkiye'ye bu ilgisi niye?
"Roche'un sönük açılışının düşündürdükleri" başlıklı pazar günkü yazımda ortaya attığım bu sorunun yanıtını bugün vermeye çalışacağım.
Gebze'deki açılış öncesinde yaptığım küçük bir nabız yoklaması sonucunda bende şu kanaat oluştu: Gümrük Birliği ertesindeki süreç, nasıl ki Türk otomotiv sanayini ve dolayısıyla oto yan sanayini dünya devlerinin önemli üretim üslerinden biri haline getirdiyse, şimdi de dünya ilaç devlerinin önemli üretim merkezlerinden biri olma yolundayız.
Aslında fabrikanın açılışını beklerken sektör içinden görüşlerine başvurduğum kişiler, bu üretim üssü lafını ağızlarına bile almış değiller, ama sektöre dışardan bakan bir gazeteci olarak, Çin ve Brezilya'nın başı çektiği küresel oyunu da dikkate aldığımda benim vardığım sonuç bu.
Neden Türkiye?
Gebze'deki küçük anket çalışmama, Faruk Yöneyman'ın emekli edilmesinden sonra Roche Türkiye'yi İsviçre'den yönettiği belirtilen ve açılış için İstanbul'a gelen Roche İlaç Orta ve Doğu Avrupa Ülkeleri Başkanı Tuygan Göker'den başladım:
- Katı ilaçta dünyadaki 2. büyük fabrikanız için neden Türkiye'yi seçtiniz?
Göker derhal savunmaya geçti:
- Neden seçmeyelim?
- İyi ki seçtiniz. Ben neden Roche diye değil, neden Türkiye diye soruyorum. Çünkü 1,5 ay önce de Novartis, benzeri bir fabrikayı Kurtköy'de açtı. Roche'un tercihinin Türkiye olmasının nedenini öğrenmek istemiştim.
- Bizim burada 50 yıllık geçmişimiz var.
- Novartis'i oluşturan Ciba ve Sandoz'un da var...
Anladım ki Göker, Roche skandalının izlerini üzerinden atamamış. Doğaldır.
İkinci olarak şansımı Roche - Rusya'nın genel müdürüyken Roche - Türkiye'nin başına getirilen Bulgar Genel Müdür George Nikolov Hadjiev'de denemek istedim ve aynı soruyu sordum:
- Katı ilaçta dünyadaki 2. büyük fabrikanız için neden Türkiye'yi seçtiniz?
Hadjiev, sanki tamamen konu dışıymış gibi "Türkiye iyidir, havası temizdir, güneşi boldur" tarzından çok genel ve zoraki birkaç cümle söyledi.
Üçüncü denememde Abdi İbrahim'in Genel Müdürü Erman Atasoy'dan kendinden çok emin bir yanıt geldi:
- Novartis de Roche da yeni fabrikaları için Türkiye'yi tercih ettiler. Çünkü bizim gerek üst yönetimde gerekse orta ve alt kademede çok iyi yetişmiş ve kalifiye eleman havuzumuz var. Zaten biliyorsunuz dünya ilaç devlerinin üst yönetimlerinde görev yapan çok sayıda Türk var.
Evet, ilaç endüstrisinde gerçekten de her kademede iyi yetişmiş insan gücüne sahibiz, ama İsviçreli 2 dünya devinin yeni fabrika açma kararında belirleyici unsur bu olamaz. Olsa olsa yan etkenlerden biri olabilir. Dolayısıyla soruşturmaya devam!
Bir fabrika daha
Ve dördüncü denememde, beni sonuca götürecek önemli ipuçlarını yakaladım. Bilim İlaç'ın Genel Müdürü Bülent Karaağaç'a, "Novartis, Merck ve Roche gibi dünya devlerinin Türkiye'ye ilgisini neye bağlıyorsunuz?" diye sorduğumda hiç beklemediğim bir yanıt aldım:
- Sadece yabancılar değil, Bilim İlaç olarak biz de büyük bir fabrikanın temelini attık.
- Niçin?
- Kapasiteyi arttırmak, verimliliği arttırmak ve ihracat yapmak için...
- Novartis de, Roche da yeni açılan fabrikalarında üretimin % 70 - 80'inin ihraç edileceğini açıkladılar. Onların satacakları pazarlar hazır da, siz bir yerli firma olarak nasıl ihracat yapacaksınız?
- Bizimki de hazır. Jenerik ilaç üreten büyük Amerikan firmalarından biriyle anlaşacağız. Biliyorsunuz ilaçta Amerikan pazarı çok büyük. Siparişleri de ona göre...
Bu arada Eczacıbaşı İlaç Grubu Başkanı Sedat Birol, önemli bir hatırlatmada bulunuyor: "Sağlık Bakanlığı'nın ilaç alımında maliyet artı kâr sisteminden referans fiyat sistemine geçtiğini de unutmayın!"
Uluslararası ilaç devlerinin patent duvarları ardında yıllar yılı sürdürdükleri rekabet dışı ayrıcalıklı ortamın da çatırdamakta olduğunu eklersek...
Dünya ilaç devlerinin Türkiye'yi üretim üssü olarak seçtikleri söyleyebilirim. Nedenleri yarına...
mtamer@milliyet.com.tr
|
|
|

|