|
Doğru tercih, doğru gelecektir
Bu kadar çok bilinmeyenin olduğu bir ortamda gelecek için yol haritası belirlemek, gerçekten çok güç bir durum. Hele hele bu önemli sorumluluğun 14-15 yaşlarına indirilmesi çok daha vahim.
Fakülte ve meslek seçimine, görünürde üniversiteye girişte karar veriliyor. Oysa gerçek karar, liseye girerken alınıyor. Şu günlerde seçeceğiniz lise, bir anlamda geleceğinizin de anahtarı olacak. Eğer yanlış bir anahtar seçtiyseniz, ilerideki kapıları açmanız mümkün değil.
İşte bu nedenle, lise seçimi, belki de hayatta alınacak kararların en büyüğü. Tercih listelerinizi hazırlarken çok dikkatli olmanız gerekiyor. Bu konuda yönlendirici olmak istemiyoruz. Çünkü tercih sıralamasının birinci altın kuralı, istek sırasıdır. Bu da her aileye ve öğrenciye göre değişiyor. Onun için şu puanda olanlar şu okullara, bu puanda olan öğrenciler şu liselere yönelsin gibi bir öngörü çok yanlış olur. Yine aynı şekilde fen liseleri, üniversiteye girişte çok başarılı diye sosyal bilimlere daha yakın bir öğrenciyi, fen liselerine ya da fen ve matematik ağırlıklı okullara göndermek cinayettir. Ve maalesef, bu tür cinayetler çok işleniyor. Hem de anne babalar tarafından.
Tercihler aşamasında, öğrencilere en büyük kötülüğü, iyilik olsun diye anne babalar yapıyor. Başta meslek liseleri olmak üzere neredeyse tüm liseler, anne babalarının zoruyla, istemediği okullarda öğrenim gören öğrencilerle dolu.
Peki, ileride pişmanlıklar yaşamamak için neler yapmak gerekiyor?
Biz neler yapılması gerektiğini hatırlatalım. Sizler de kendinize en uygun seçenekleri göz önünde bulundurarak tercih listenizi hazırlayın.
25 yıldır bu konuların çok içinde olan biri olarak öncelikle sakin olmanızı ve koşullar ne olursa olsun umudunuzu yitirmemenizi öneririm. Liselere giriş, otomobil yarışları gibidir. Bir etap biter, diğeri başlar. Bu yüzden asil listelerde ve birinci yedek listede hiç yer almasanız bile üzülmeyin. Çünkü asıl avantajlı dönem, ondan sonra başlıyor. Bu yarışta, sabırlı olanların, hiç ummadıkları okullara girebildiklerini özellikle hatırlatmak isterim. Belki yaz tatiliniz zehir olacak ama okullar açılıncaya kadar, dikkatinizi kayıtlara yoğunlaştırmanızda sonsuz yarar var.
Tercihte neler önemli?
Tercih sıralaması, sadece düşük puanlı öğrencilerin tıkandığı bir konu değil. OKS'de ve kolejler sınavında ilk 100'e giren Mehmet de aynı sıkıntıyı yaşıyor. Onun da, ailesinin de kafası karmakarışık. Robert mi, Galatasaray veya İstanbul Lisesi mi yoksa İstanbul Atatürk Fen Lisesi mi? Babası ekonomik nedenlerle Robert'i uzak bir ihtimal olarak görüyor. Belki burs verirler diyecek oldum, öğrenim ücretlerini karşılasalar bile diğer masrafların altından kalkamayız dedi ve buruk bir şekilde Robert'e veda etti. Fen liselerine ise yatılı olduğu için sıcak bakmadıklarını söyledi. Galatasaray ve İstanbul Lisesi arasındaki tercihini ise üniversiteye girişteki ortalama puanlara bakarak karar verdi. Tercihi mühendislikti ve İstanbul Lisesi dedi. Eğer eşit ağırlık ve sosyal bilimler olsaydı Galatasaray diyecekti...
Okul seçimi yapmadan önce, isterseniz gelin önce, ileriye yönelik beklentilerinizi masaya yatıralım ve şu sorulara cevap arayalım:
1. İlgi ve yetenekleriniz hangi yönde?
2. Önceliğiniz hangi okullarda? Anadolu liseleri, kolejler, fen liseleri mi yoksa meslek liseleri mi?
3. Bu seçimi yaparken fen liselerinin başarılı olduğunu ama sosyal açıdan aynı performansı sergileyemediğini göz önünde bulundurmalısınız. Dil konusundaki zaaflarını ve tarikatların etkisi altında bulunduklarını da unutmamalısınız. İlle de anadolu lisesi diyorsanız, bu konuda da dikkatli olmalısınız. Dörtte üçünün tabeladan öte bir anlam ifade etmediğini özellikle bilmelisiniz. 8-10 neti olan öğrencileri alan anadolu liseleri var ki bunları kazansanız ne olacak! Ayrıca hazırlık sınıflarına ve yabancı dille eğitime veda ettiklerini de özellikle göz önünde bulundurmalısınız.
Kolejlerin pek çoğunun da anadolu liselerinden farkı yok. Çok iyi olanlar kadar çok vasat olanlar da var. Bu durum yabancı okullar için de geçerli. 4-5 yıl dünyanın parası ödedikten sonra, ne dil ne de üniversite, eliniz boş kalabilir. Özel okul seçerken, söylenenlere değil, eldeki somut verilere bakmalısınız. Meslek liseleri konusunda ise bugün bu okullarda öğrenim gören öğrencilerin durumlarına bakmak yeterli. İleride üniversite düşünenlerin bu kararlarını bir kez daha irdelemeleri gerekir. Ama kısa yoldan hayata atılmak isteyenler için en iyi liselerden daha iyi bir seçenek olduğuna da kimse itiraz edemez.
Puan mı önemli, sıra mı?
4. Düz liseleri de hiç göz ardı etmemek gerekir. ÖSS sistemine göre sıradan bir lisede başarılı bir öğrenci olmak, başarılı bir lisede sıradan bir öğrenci olmaktan çok daha avantajlı. Eninde sonunda tüm öğrenciler üniversiteye dershanelerde hazırlanıyor. Bu yüzden çok uzaktaki, çok da başarılı olmayan bir anadolu lisesi ya da kolej gitmektense, eve yakın bir düz liseye gitmek ileriye yönelik daha iyi avantajlar sağlayabilir.
5. Anadolu liseleri seçerken, alan seçimini de göz önünde bulundurarak tüm branşlar var mı, yok mu özellikle araştırmalısınız.
6. Okulları belirleyip, iş sıralama aşamasına geldiğinde, önceliğiniz, puan sıralamasına göre değil, kesinlikle istek sırası yönünde olmalıdır. Örneğin girmeyi en çok istediğiniz lise, puan sıralamasında üçüncü sıraya düşüyorsa, hiç düşünmeden ilk sıraya alıp, diğerlerini, ölü tercih olacağı için silmelisiniz.
7. Puan ve yüzdelik dilimler de bu yıl öylesine oynamalar var ki ne söylense yalan olur. Bu yüzden Türkiye ve il sırasını göz önünde bulundurmalısınız. Başvuran öğrenci sayıları ve okulların kontenjanları, yan sütunda yer alıyor. Eminim bu size önemli ipuçları verecektir. Yeni açılan ve puanı olmayan liseleri ise istediğiniz sıraya koyabilirsiniz...
Bu konuya yarın da devam edeceğiz!..
| Hangi okullar kaç öğrenci alıyor? | | Fen Liseleri: | 3.328 | | Sosyal Bilimler Liseleri: | 384 | | Anadolu Liseleri: | 118.900 | | Anadolu Teknik ve Anadolu Meslek Liseleri: | 53.719 | | Anadolu Öğretmen Liseleri: | 13.230 | | Anadolu İmam Hatip liseleri: | 14.040 | | Özel Fen ve Meslek Liseleri: | 5.002 | | Sağlık Meslek Liseri: | 7.534 | | Sınavla Öğrenci Alan Kolejler: | 3.556 | |
| Tercih yapacak öğrenci sayıları | | OKS: | 703.532 | | Kolejler: | 31.932 | |
aguclu@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
