|
 |
|
|
Yabancıların bono ve hisse senedine iştahı dinmiyor
Bu yıl ilk altı ayda olağanüstü bir hızlanma oldu, yabancıların elinde bulunan Türk menkul kıymetlerinin toplamı 41 milyar dolara yükseldi. Bu rakam 2003 sonunda yaklaşık 16 milyar dolardı
Mali Piyasalarda Gelişmeler adlı yayın Devlet Planlama Teşkilatı tarafından çarşamba günü yayımlandı. Rapora göre yurtdışında yerleşiklerin ellerinde bulunan Türk menkul kıymetlerinin toplamı bu yılın ilk yarısında 40 milyar doları aşmış.
Birinci tabloda yabancıların elindeki menkul kıymetlerin üçer aylık dönemler itibariyle gelişimi yer alıyor.
2003 yılının sonundan itibaren yabancıların elindeki menkul kıymetlerin değeri yaklaşık 16 milyar dolardan 41 milyar dolara yükselmiş. Yabancıların bu dönemde ağırlıklı olarak Türk hisse senetleri ve devlet iç borçlanma senetleri piyasalarına yatırım yaptıkları görülüyor.
Bu artışın içinde değer kazançları da var ama buna rağmen son bir buçuk yılda yabancıların ülkeye önemli miktarda döviz soktukları anlaşılıyor. Ancak bu tür yatırımların oldukça hareketli olduğu ve geldiği gibi de hızla çıkabileceği unutulmamalı.
Bir diğer dikkat çeken husus da, bu yılın ilk altı ayında girişteki olağanüstü hızlanma. Yabancıların Türk kâğıtları portföyündeki artış geçen yılın aynı döneminin 5 katına yaklaşmış.
Oldukça hızlı arttı
Üçer aylık hareketlere baktığımızda geçen yılın ikinci dönemi hariç son bir buçuk yılda yabancıların portföylerindeki Türk kâğıtlarının oldukça hızlı bir biçimde arttığını görüyoruz.
Geçen yılın ikinci dönemindeki çıkışın, hükümetin önceki dönemlere göre farklı bir uygulamasından kaynaklanmadığını, tamamen uluslararası piyasalardaki genel bir risk algılamasına bağlı olduğunu hatırlamakta yarar var.
İkinci tabloda ise yabancıların Türk kâğıdı portföyünün TCMB brüt rezervlerine oranı ve reel efektif kurlardaki gelişmeler yer alıyor.
Tablo2'de 2003 yılı sonunda rezervlerin yarısından düşük olan yabancıların portföy yatırımları tutarının bu yılın haziran ayında rezervleri aştığını görüyoruz. Teorik olarak yabancılar ellerindeki kâğıtları satarak çıkmak isteseler bunu karşılayacak rezerv yok.
Ayrıca reel efektif kur endeksleri de rekor seviyelere ulaşmış durumda. Bunun büyüme ve istihdam üzerindeki etkilerine daha önceki yazılarımda yer verdim.
Her iki gelişme de ekonomide önemli bir kırılganlık olduğunu ortaya koyuyor.
Kabaran dalga iner
Tabii dalgalı kur rejiminde böyle bir çıkış hareketinin, TL'de yaratacağı değer kaybının, yabancıların portföyünün dolar karşılığını düşüreceği ve oluşacak zararların çıkışı durduracağı ileri sürülebilir.
Ancak bu gelişmenin ani bir çıkış hareketinde beklenmesi gereken TL'nin değer kaybı ile ilgili dalga boyunu çok yükselttiği gerçeğini de görmezden gelemeyeceğimiz açık.
Bu aynı zamanda ani bir değer kaybı dalgasının büyüme, enflasyon ve kamu borç dinamikleri üzerindeki etkilerinin ne kadar göz ardı edilebileceği, dalgalı kur rejiminin hangi esneklikte işletilebileceği veya ne kadar rezerv kaybının göze alınabileceği sorularını da akıllara getiriyor.
Bindik uluslararası sermaye hareketlerinin dalgasının üstüne yükseliyoruz. Ancak her kabaran dalganın daha sonra ineceğini unutmayalım. Ekonomideki göstergeler bu iniş aşmasının maliyetinin giderek arttığını gösteriyor.
foztrak@yahoo.com
|
|
|


 | Taha AKYOL | | Avrupa lideri olarak Tony Blair TONY Blair başbakan olduktan sonra, hakkında ... | |  | Çetin ALTAN | | Türkçenin lezzetine varma sorunu Enver Paşa iktidarından bu yana, kendi kendim... | |  | Melih AŞIK | | Olimpos haracı! Hanım okurumuz tatilini Antalya Olimpos'taki ... | |  | Fikret BİLA | | Deklarasyonun kodları Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın Londra'da zi... | |  | Hasan CEMAL | | Öymen'le derin CHP'li olmak! Altan Öymen, CHP'de İstanbul İl Başkanlığı'na... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Taze toprak sendromu PKK'nın Azrail gibi gezindiği dağ yolundayız.... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Devlet mi, vakıf mı, özel mi? Yasal olarak bakıldığında, iki grup üniversit... | |  | Sami KOHEN | | Türkiye için bir fırsat... DÜNKÜ "Times" gazetesi, Başbakan Erdoğan'ın ö... | |  | Mehmet Y. YILMAZ | | Bir sevinç ve milyonlarca hüzün! Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Londra yolculu... | |  | Faik ÖZTRAK | | Yabancıların bono ve hisse senedine iştahı dinmiyor Mali Piyasalarda Gelişmeler adlı yayın Devlet... | |  | Hasan PULUR | | "Geç bunları anam babam" "SATIYORLAR"mış... "Ha babam, de babam satıyo... | |  | Derya SAZAK | | İntihar terörizmi Londra ve Mısır'daki intihar saldırıları ardı... | |  | Meral TAMER | | Yeni Dernekler Yasası ile STK'lar, yönetici transferi bile yapabilir! Karaciğerindeki 3 tümör bile vız geliyor. Sab... | |  | Ece TEMELKURAN | | 33 mü? Yok artık! Sarsılıp toparlanmazsan, "Minareden at beni, ... | |  | Güngör URAS | | Sümerbank'ı 'gerçekten' bitirdiler Dün sabah Manisa'da kapısında "Sümerbank Bez ... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Mayınlı bir sahada yürüyoruz... Tayyip Erdoğan'ın iki günlük Londra gezisinin... | |
|
|